Podróż do źródeł grozy. Czytamy "Jądro ciemności" Conrada

Ostatnia aktualizacja: 01.12.2017 11:50
Na zakończenie Roku Josepha Conrada prezentujemy w Dwójce jeden z najsłynniejszych utworów tego pisarza. Czyta Andrzej Mastalerz. 
Audio
  • Joseph Conrad "Jądro ciemności", czyta Andrzej Mastalerz – cz. 1. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Joseph Conrad "Jądro ciemności", czyta Andrzej Mastalerz – cz. 2. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Joseph Conrad "Jądro ciemności", czyta Andrzej Mastalerz – cz. 3. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Joseph Conrad "Jądro ciemności", czyta Andrzej Mastalerz – cz. 4. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Joseph Conrad "Jądro ciemności", czyta Andrzej Mastalerz – cz. 5. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Joseph Conrad "Jądro ciemności", czyta Andrzej Mastalerz – cz. 6. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Joseph Conrad "Jądro ciemności", czyta Andrzej Mastalerz – cz. 7. (Książka do słuchania/Dwójka)
zdj. ilustracyjne
zdj. ilustracyjne Foto: Shutterstock/Perfect Lazybones

Jak pisze w posłowiu do wydanej w 2011 roku przez Znak książki tłumaczka Magdalena Heydel: "Napisany z górą sto lat temu tekst, przeczytany dzisiaj, okazuje się boleśnie aktualny i ważny, dotyka bowiem centralnej kwestii, z którą boryka się współczesny człowiek – niejednoznacznej tożsamości, Innego w nas, skonfliktowanych lojalności i skazania na obcość. Conrad – pisarz, którego własne doświadczenie jest silnie zabarwione niezadomowieniem i niejednoznacznością tożsamości kulturowej – daje nam obraz fundamentalnego niezadomowienia i niejednoznaczności tkwiących u postaw kondycji ludzkiej".

Opowiadanie zatytułowane "Heart of Darkness" ukazało się w trzech kolejnych numerach angielskiego pisma "Blackwood Magazine" w 1899 roku. Po raz pierwszy w wydaniu książkowym czytelnicy poznali tę opowieść w 1902 roku.


shutterstock conrad 1200.jpg
"Pisarz przygodowy". Strącanie Conrada z piedestału

Książka powstała pod wpływem wyprawy Conrada do Konga Belgijskiego. W ciągu sześciu miesięcy 1890 roku trzydziestoletni wtedy marynarz Conrad- Korzeniowski pracował jako kapitan parowca kursującego między stacjami handlowymi na rzece Kongo. Jak pisze Magdalena Heydel: "pobyt w Kongu – niebezpieczny, nieudany, najeżony nieporozumieniami i niespodziewanymi trudnościami , dramatycznie skrócony, przypłacony nigdy nieodzyskanym już nigdy zdrowiem – był dla Conrada doświadczeniem deziluzji, bezsensu i bezsilności, osobistą klęską".

Narratorem opowieści jest żeglarz włóczęga Charlie Marlowe. Pod koniec XIX wieku, w Anglii, na statku u ujścia Tamizy Marlowe snuje swoją opowieść o wyprawie do Konga, będącego wtedy kolonią belgijską. Wspomina on wyprawę do serca afrykańskiej dżungli i spotkanie z agentem spółki handlowej - Kurtzem. Z dala od cywilizacji Kurtz stał się "bogiem" czczonym przez miejscową ludność, przekraczającym wszystkie granice etyczne.

Joseph Conrad1200.jpg
"Śladami Conrada". Rozmowy o pisarzu w Dwójce

Wyprawa w głąb afrykańskiego lądu staje się i dla Kurtza i dla Marlowe’a wyprawą do "jądra ciemności" tkwiącej w sercu człowieka.
"Jądro ciemności" to jedna z najwybitniejszych książek w dziejach literatury - stała się źródłem inspiracji dla wielu dzieł filmowych, teatralnych, muzycznych. Jej ekranowych adaptacji dokonali m. in. Werner Herzog i Francis Ford Coppola. Do dziś wywołuje ona jednak i wiele kontrowersji. Nigeryjski pisarz Chinua Achebe napisał wprost: "Conrad do wstrętny rasista". Według niego pisarz przedstawił w swojej opowieści Afrykanów jako bezładny, ohydny tłum, któremu odmówiono nawet języka, dlatego zamiast mówić – wyje. Według niego to utwór obraźliwy, promujący rasizm, dlatego nie może być dla niego miejsca w kanonie wielkich dzieł literatury.

Dla innych "Jadro ciemności" to "niebezpieczne arcydzieło" (Przemysław Czapliński). Amerykański krytyk J. Hillis Miller pisze: "lekturowa podróż przez "Jądro ciemności" jest doświadczeniem bolesnym, ale paradoksalnie oświetlającym swoim mrocznym światłem rzeczywistość stojącą przed nami" i dodaje, że czytanie tej książki jest naszą powinnością, należy w niej bowiem widzieć nie wcielenie dziewiętnastowiecznego rasizmu i seksizmu, lecz ich objawienie.

Od 7 grudnia na antenie Dwójki dziesięć odcinków "Jądra ciemności" Josepha Conrada w przekładzie Magdaleny Heydel przeczyta Andrzej Mastalerz.

***
Na "Książkę do słuchania" od poniedziałku do piątku w godz. 19.00-19.30 zaprasza Dorota Gacek.

jp/mz


Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Joseph Conrad – pisarz wielonarodowy i wielowymiarowy

Ostatnia aktualizacja: 25.11.2017 19:00
Uczczenie 160. rocznicy urodzin Josepha Conrada, angielskiego pisarza i publicysty polskiego pochodzenia. Z tego właśnie powodu Sejmowa Komisja Kultury i Środków Przekazu ustanowiła rok 2017 rokiem tego wybitnego twórcy. W audycji „Rozpruwacz Kulturalny” rozmowa na temat najważniejszych publikacji Conrada, a także problemów które poruszał w swoich dziełach.
rozwiń zwiń