Haftowany symbol Warmii. Historia czepca warmińskiego

Ostatnia aktualizacja: 14.07.2026 07:00
Czepiec, zwany w warmińskiej gwarze "twardą mycką", to najbardziej zdobny element tradycyjnego stroju warmińskiego. I to m.in. o nim porozmawiamy w najbliższych "Źródłach". Wstępem do tematu będzie relacja z Rejzowania po Warniji – wydarzenia w Lidzbarku Warmińskim, które poświęcone jest upamiętnieniu 5-lecia wpisania umiejętności wytwórstwa czepca warmińskiego oraz 10-lecia wpisania gwary warmińskiej na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego.
Czepce warmińskie to charakterystyczny element stroju tradycyjnego Warmiaczki
Czepce warmińskie to charakterystyczny element stroju tradycyjnego WarmiaczkiFoto: AT

Głównym punktem obchodów było przypomnienie tradycji tworzenia czepców warmińskich - niewielkiej części garderoby, niejednokrotnie uznawanej niegdyś za najcenniejszy element kobiecego majątku. Czepce przekazywane były z pokolenia na pokolenie i stanowiły element posagu. Zakładano je wyłącznie w dniach ważnych uroczystości – na co dzień zaś przechowywano w skrzyni w specjalnym pudełku z drewna lub plecionki wiklinowej.

Gdy patrzy się na tradycyjny czepiec, całą uwagę przyciąga jego denko – dokładniej umieszczony na nim haft, przedstawiający najczęściej motywy roślinne uzupełniane cekinami, koralikami i kolorowymi blaszkami. Zależnie od zamożności właścicielki czepca haft wykonany był złotymi i srebrnymi bądź kolorowymi jedwabnymi nićmi. Historia przywrócenia wiedzy o czepcach w świadomości powszechnej to m.in. historia lidzbarskiej mieszkanki - Krystyny Tarnackiej (Krystyna Tarnacka). To opowieść o bólu wykorzenienia i sile, aby zapuścić korzenie na nowo. Historia o tym, jak w cieniu osobistych losów narodziła się pasja, która ocaliła fragment ginącej tradycji.


Gościem audycji będzie Łukasz Ruch. A w drugiej części także Michał Wieczorek, który zaprosi na zbliżający się festiwal Globaltica w Gdyni.

>>> SŁUCHAJ TEŻ: Cymbały wileńskie i młode pokolenie grających 


***

Tytuł audycji: Źródła 

Prowadzi: Aleksandra Tykarska

Data emisji: 14.07.2026

Godzina emisji: 12.00