Wołodymyr Wojt opowie o wymiarze sztuki gry na bandurze w kulturze ukraińskiej, o rozwoju tego instrumentu, kontynuacji tradycji Hnata Hotkewycza, o ukraińskich szkołach gry na bandurze, o kontekstach migracji instrumentu i jak dziś jest postrzegany w kulturze współczesnej.
Z bandurą od dziecka
Wojt bandurę poznawał od dziecka. Instrument towarzyszył mu w domu, w pracowni ojca – muzyka, nauczyciela Wołodymyra Wojta (starszego), następnie w szkole muzycznej i Narodowej Akademii Muzycznej Ukrainy w Kijowie.
Nowy język bandury
Pod koniec studiów, na początku lat 2000, zainteresował się dziedzictwem Hnata Hotkewycza i charkowską bandurą. „Charkowska bandura Hotkewycza to fenomen ukraińskiej awangardy, nowy paradygmat. Hnat Hotkewycz przedstawia «manifest», zmieniając konstrukcję instrumentu i opracowując nową metodologię; nazywa swoją wizję «językiem bandury», stanowczo twierdząc, że jedynie nowy sposób gry otwiera nowe perspektywy dla rozwoju muzyki bandurowej… Bandura charkowska to odmiana instrumentu, która powstała na początku XX wieku, kiedy to rozpoczął się proces upowszechniania bandury jako instrumentu miejskiej inteligencji. Bandurzysta, pisarz i działacz kultury Hnat Hotkewycz, który mieszkał w Charkowie, doskonale znał się na instrumentach i tradycji gry kobzarów ze Slobożanszczyzny. Sam grał na takim instrumencie – obecnie nazywanym «bandurą staroświecką» – znakomicie go opanował. Dążył do osiągnięcia wirtuozerii wykraczającej poza ramy tradycji. Bandur typu charkowskiego było niewiele; grali na nich głównie uczniowie Hotkewycza oraz kapela bandurzystów z Połtawy. Kiedy w latach 30. Hotkewycza aresztowano i rozstrzelano, część jego uczniów padła ofiarą represji, a inni rozproszyli się po całym świecie. W Ukrainie ten sposób gry popadł w zapomnienie”.
W audycji usłyszymy również autorskie utwory Wołomydymyra Wojta, wykonane na bandurze charkowskiego typu, z jego płyty „A Morning Path in Deep Snow”, nagranej w 2023 roku.
Opowieść o najdzikszej bogini świata
Ponadto zaprosimy na 21. Międzynarodowy Festiwal Sztuki Opowiadania, który właśnie rozpoczął się w Warszawie. W tym roku odbywa się pod hasłem „Tradycje? Nowe rozdania”. Przed nami rozmowa z Beatą Frankowską i Emily Hennessey – opowiadaczką eposów, mitów, baśni i podań ludowych z całego świata. Zaprosimy na wydarzenie „KALI. Opowieść o najdzikszej bogini świata”, które odbędzie się 20 listopada.
Zobacz także:
„Tradycje? Nowe rozdanie”. 21. Międzynarodowy Festiwal Sztuki Opowiadania
Małe Mazurki i wielkie opowieści. Zapraszamy na festiwale!
***
Tytuł audycji: Źródła
Poprowadzi: Mariana Kril
Data emisji: 19.11.2026
Godzina emisji: 12.00
mg