>>> Posłuchaj audycji Źródła
To artysta, w działalności którego spotkały się różne światy – muzyki, malarstwa i rodzinnej tradycji. Odwiedzimy trwającą wystawę "Władysław Trebunia-Tutka. Tutaj, poza czas" w Muzeum Tatrzańskim w Zakopanem. Oprowadzi nas po niej i o artyście plastyku opowie kuratorka wystawy Helena Pitoń.
- To przede wszystkim artysta plastyk, nie muzykant. Oczywiście w całej Polsce znany jest głównie ze swojej działalności na polu muzycznym, rozpowszechnionej później przez Trebunie-Tutki. Natomiast on sam przede wszystkim uważał się za artystę plastyka – mówi kuratorka Muzeum Tatrzańskiego Helena Pitoń.
Władysław Trebunia-Tutka – twórca wszechstronny, zanurzony w tradycji, a jednocześnie otwarty na nowe formy wyrazu. Jego korzenie sięgają głęboko w Podhale, ale Trebunia-Tutka nie dał się łatwo zaszufladkować.
- Chcieliśmy pokazać, że to nie był artysta ludowy, skostniały. On chciał, by ta tradycja, której poświęcił całość twórczości, żyła i nabierała form nowoczesnych. Pragnął przekazywać ją kolejnym pokoleniom w formie, która się rozwija – podkreśla kuratorka.
Równie ważne było dla niego wykształcenie. „Władysław bardzo przywiązywał wagę do wykształcenia, ważne było dla niego to, że był wykształconym artystą. Co nie było proste, nie wyszedł z bogatego domu. Zdobycie edukacji wiązało się z dużym wysiłkiem. To wykształcenie pozwoliło mu pracować jako profesjonalny artysta plastyk”, wyjaśniała Helena Pitoń.
Co przedstawiają prace malarskie Władysława Trebuni-Tutki? Pejzaże, portrety, malarstwo na szkle, gdzie tematyka była różnorodna: od landszaftów, po religijność. Ukazywał także obrzędy, obyczaje, legendy podhalańskie. Wielorakość technik i tematów była znakiem rozpoznawczym jego pracy twórczej:
- Projektował witraże, malował duże sceny, murale w różnych miejscach na Podhalu. Chcemy tu pokazać różnorodność, żeby można było zobaczyć zarówno prace wczesne, jak i późne. Widać, że zarówno grał, jak i malował, bo zarówno dynamika, jak i rytmiczność są w tych pracach obecne.
Wystawa w Muzeum Tatrzańskim w Zakopanem, zatytułowana „Władysław Trebunia-Tutka. Tutaj poza czas”, prowadzi widza przez tę wielowątkową twórczość. Pokazano tu ponad sto prac – szeroki wybór udostępniony głównie przez rodzinę i osoby prywatne. Ekspozycję otwiera cytat artysty o przekazie dla kolejnych pokoleń, a poszczególne części poprzedzają jego własne wypowiedzi. Dzięki temu to sam Władysław Trebunia-Tutka opowiada o swojej sztuce i o świecie, w którym wyrastał.
Wystawa „Władysław Trebunia-Tutka. Tutaj poza czas”, na pierwszym zdjęciu kuratorka - Helena Pitoń
Do tego archiwalne wypowiedzi Władysława Trebuni-Tutki (wywiad z 1998 roku) i muzyka w jego wykonaniu (m.in. z Góralską Kapelą Ludową "Harnasie" - 1977 rok, audycja "Spotkania z folklorem"), nagrania 10-cio letniego Władysława Trebuni-Tutki z "Pierwszego Podhalańskiego Popisu Konkursowego Ludowych Muzyk Góralskich. Zakopane 18–20 kwietnia 1952 roku", a także ulubione utwory Władysława w wykonaniu Kapeli Trebuniów-Tutków, w tym wnuków - Ani i Jasia, jak również przyjaciela artysty - Józefa Pitonia - fragmenty koncertu poświęconego pamięci Władysława Trebuni-Tutki „Władysława nuty nomilse” (Nowa Tradycja, 17.05. 2013 roku). Rozdamy też słuchaczom trzytomowy podręcznik do nauki muzyki góralskiej "Muzyka Skalnego Podhala" autorstwa Krzysztofa Trebuni-Tutki..
***
Tytuł audycji: Źródła
Poprowadzi: Patrycja Zisch
Data emisji: 11.02.2026
Godzina emisji: 12.00
mg
