Po wspomnieniach z Łodzi, gdzie w 1975 roku wielki pianista po raz ostatni koncertował w Polsce, posłuchaliśmy fragmentów jego sensacyjnych recitali z nowojorskiej Carnegie Hall.
Wybór utworów Chopina granych przez Rubinsteina w tej legendarnej sali, zarejestrowany w ostatnich miesiącach 1961 roku i wydany na płycie dopiero po 50 latach, to jedno z najbardziej ekscytujących nagrań w dyskografii Rubinsteina.
***
28 stycznia 1887 roku urodził się Artur Rubinstein, wybitny polski pianista pochodzenia żydowskiego, uważany za jednego z największych wirtuozów XX wieku.
Zasłynął szczególnie jako popularyzator muzyki Fryderyka Chopina oraz Karola Szymanowskiego, z którym się przyjaźnił. Większą część życia spędził w podróżach po świecie, ale zawsze pamiętał o ojczyźnie i chętnie do niej wracał. W 1939 roku wyjechał z Polski i osiedlił się w Stanach Zjednoczonych.
W trakcie II wojny światowej w Holokauście zginęła większość jego rodziny, która pozostała w Polsce. Artur Rubinstein w akcie protestu po zakończeniu wojny już nigdy nie zagrał koncertu w Niemczech.
W 1945 roku zaprotestował przeciwko nieobecności Polski na zgromadzeniu założycielskim Organizacji Narodów Zjednoczonych i w geście sprzeciwu odegrał na fortepianie "Mazurka Dąbrowskiego".
- Powiedziałem, że w tej sali, w której urządzi się przyszłość świata, brakuje mi chorągwi polskiej, za którą walczyliście. Ja tego nie mogę tolerować, dlatego zagram hymn Polski i proszę o powstanie - wspominał w rozmowie z Radiem Wolna Europa w 1982 roku. - To jeden z momentów, z których jestem dumny.
59:13 2022_02_06 15_59_58_PR2_Chopin_osobisty.mp3 Artur Rubinstein gra Chopina w Carnegie Hall (Chopin osobisty/Dwójka)
Dopiero w 1958 roku po raz pierwszy odwiedził Polskę po II wojnie światowej i zagrał kilka koncertów. W Archiwum Polskiego Radia znajduje się nagranie rozmowy z Arturem Rubinsteinem, przeprowadzonej podczas tej wizyty.
- Na każdym koncercie dałem całe moje serce publiczności warszawskiej, którą zawsze ubóstwiałem. Chciałem podziękować wszystkim, którzy mnie ciągle obrzucali pięknymi kwiatami. Nigdy tego nie zapomnę i wrócę jak najszybciej do mojej ukochanej Warszawy - mówił Artur Rubinstein po koncercie.
***
Tytuł audycji: Chopin osobisty
Prowadziła: Róża Światczyńska
Data emisji: 6.02.2022
Godzina emisji: 16.00
