Wspomnienia Józefa Matynii. byłego więźnia Auschwitz, Buchenwaldu i Dachau, "Młodość utracona za drutami" ukazały się nakładem wydawnictwa Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau. Autor opisuje w książce aresztowanie za działalność konspiracyjną i pobyt w więzieniach w Pułtusku oraz Działdowie, lata spędzone w obozach Auschwitz i Buchenwald, a także przymusową ewakuację do Dachau i wyzwolenie.
Matynia wspomina, że trudne chwile w Auschwitz przeżył dzięki silnemu charakterowi, wsparciu kolegów, pracy w Tierpflegerkommando (opieka nad końmi - przyp. PAP), a także miłości do młodej Ukrainki. Mimo wielu momentów zwątpienia - przetrwał. "Wspomnienia to kolejne ważne i osobiste świadectwo tragedii, która odcisnęła piętno na całym życiu Józefa Matynii, ale jednocześnie - dzięki ocaleniu - dała siłę i nadzieję na przyszłość" - powiedziała Gabriela Nikliborc z muzealnego wydawnictwa.
Józef Matynia urodził się w 1919 roku. W listopadzie w 1940 roku został aresztowany przez gestapo, a w marcu następnego roku Niemcy deportowali go do KL Auschwitz. W marcu 1943 został został przeniesiony do Buchenwaldu, a w kwietniu 1945 roku do Dachau, gdzie doczekał wyzwolenia.
Po wojnie uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych. Przez wiele lat pracował w Polskim Radiu w Poznaniu i Gdańsku. Nagrał ponad 240 reportaży o charakterze historyczno-dokumentalnym. Jest także autorem około 50 artykułów i referatów o tematyce historycznej oraz książki "Na szlakach walk i męczeństwa województwa gdańskiego". Jest zasłużonym działaczem organizacji kombatanckich, a także współzałożycielem Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem. Odznaczony został wieloma medalami, w tym Krzyżem Zasługi za działalność na rzecz pojednania polsko-niemieckiego przyznanym przez prezydenta RFN.
Obóz Auschwitz powstał w 1940 roku, KL Auschwitz II-Birkenau - dwa lata później i stał się przede wszystkim miejscem masowej zagłady Żydów. Kompleks uzupełniała sieć ponad 40 podobozów. W Auschwitz Niemcy zgładzili co najmniej 1,1 miliona osób, głównie Żydów, a także Polaków, Romów, jeńców sowieckich.
Wydawnictwo Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau powstało w 1956 roku. Wydało dotychczas ponad 400 pozycji w nakładzie ponad 6 milionów egzemplarzy w różnych wersjach językowych.