X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Polskie Radio Dzieciom

Na czym grała św. Cecylia i czy to mogły być dudy?

Ostatnia aktualizacja: 22.11.2020 11:30
Dziś dzień św. Cecylii dlatego "Źródełko" wypełniły opowieści o muzyce! Brygida Sordyl i Kuba Gołdyn poprosili dudziarza – Marcina Blachurę, by opowiedział o niezwykłym instrumencie z baaardzo długą tradycją – o dudach. Kaja i Janusz Prusinowscy przypomnieli, kim była św. Cecylia i zastanawiali się, na czym mogłaby zagrać w ich pełnym muzyki domu. Ponadto Leon z Akademii Sztuk Dziecięcych zadał interesujące pytanie na temat... zwierzaków w domu na wsi.
Audio
  • Na czym grała św. Cecylia (Polskie Radio Dzieciom/Źródełko)
Marcin Blachura gra na dudach żywieckich
Marcin Blachura gra na dudach żywieckichFoto: Piotr Baczewski/Muzyka Zakorzeniona

Dudy były wykorzystywane już około XIV wieku. Od tego czasu, na całym świecie powstało mnóstwo odmian tego instrumentu. Wiecie, że tylko w naszym kraju jest ich aż siedem? Tam, gdzie mieszkają Brygida i Kuba, gra się na dudach żywieckich. Ale już kilkadziesiąt kilometrów dalej – w okolicy Koniakowa, gra się na gajdach. A na Podhalu – na „kozie” czyli dudach podhalańskich. Gość Brygidy i Kuby – Marcin Blachura gra właśnie na dudach żywieckich. Na dudy często mówi się „koza” i prawdopodobnie przez to są mylone z „kobzą”. A „koza” do „kobzy” ma się jak przysłowiowy „piernik do wiatraka”. Dlaczego? „Koza” to potoczna nazwa dud, instrumentu dętego – takiego, w który trzeba dmuchać, żeby wydobyć z niego dźwięk. A „kobza”, choć różni się tylko jedną literką, jest instrumentem strunowym. Podobnym trochę do dzisiejszej mandoliny czy lutni.

Dudy żywieckie mają duży worek z koziej skóry, który trzeba nadmuchać, żeby zacząć na nich grać. Do tego służy specjalny ustnik – „duhac” – taka krótka, stożkowata drewniana rura. Do worka wprowadzona jest też piszczałka, wygląda podobnie jak flet. Gdy ściśniemy nadmuchany worek, powietrze wydostaje się przez piszczałkę i wydobywa się dźwięk. Jego wysokość zależy od zakrycia lub otwarcia odpowiednich otworów w piszczałce. Taka piszczałka zazwyczaj jest osadzona w ładnie zdobionej, wyrzeźbionej z drewna głowie kozy. Ale to nie wszystko! Ostatnim elementem jest dłuuuga rura, z której w czasie gry wydobywa się jednostajne buczenie. To „huk” albo „bąk”.

Do dud można było śpiewać, ale i grać na skrzypcach. W „Źródełku” mogliście posłuchać takiej melodii, zwanej „koń” granej przez Brygidę i pana Marcina. A najbardziej znane na świecie są prawdopodobnie dudy szkockie. One mają już nie jedną, ale nawet trzy piszczałki burdonowe! W Szkocji można usłyszeć całe orkiestry dudziarskie, gdzie na raz gra ich nawet setka!

Kaja i Janusz Prusinowscy zaprosili nas do swojego pełnego muzyki domu, w ten wyjątkowy dzień – dzień św. Cecylii – patronki muzyki. Usłyszeliśmy dźwięki najróżniejszych instrumentów! Poszukajcie z rodzicami, jak wyglądają: fisharmonia, harmonijka ustna czy harmonia trzyrzędowa. Niektóre można by pewnie pomylić ze szkatułką na skarby, a niektóre są tak małe, że mieszczą się w dłoni! Mogliśmy też usłyszeć instrumenty lutnicze: lirę korbową, skrzypce, ale i… cymbały! Posłuchajcie, jak różne dźwięki mieszkają w domu Prusinowskich!

Kaja zaproponowała nam także grę, do której potrzebne jest kilka osób. Nazywa się „pierścień” i śpiewa się do niej bardzo ładną piosenkę.

PRZYPOMINAMY O KONKURSIE!

A jeśli już jesteście w takim muzykującym gronie, wyślijcie nam swoje zgłoszenie do konkursu „Nasze Muzyczne Źródełko”. Zostało na to już tylko kilka godzin, bo zgłoszenia przyjmujemy do północy, do dziś! Nie zagapcie się, jak Kopciuszek, wejdźcie na zrodelko.polskieradio.pl i wypełnijcie formularz zgłoszeniowy! Nie bez kozery wybraliśmy dzień patronki muzyki na finał naborów do Naszego Muzycznego Źródełka! 

Nasze Muzyczne Źródełko Nasze Muzyczne Źródełko

Na koniec Leon z Akademii Sztuk Dziecięcych zadał nam ciekawe pytanie: czy to prawda, że kiedyś zwierzęta mieszkały z ludźmi pod jednym dachem?

Ależ tak! Właściwie, przecież mieszkają do dziś. Nie jedno z Was ma na pewno kota, psa, żółwia czy świnkę morską… No tak, tylko wcześniej, zamiast ze świnkami morskimi, można było dom dzielić z kozą. Czy krową. Domy i zagrody były budowane tak, by można było być blisko swoich zwierząt. Dotyczyło to głównie młodych zwierzątek: kurcząt, jagniąt czy cieląt. I działo się przede wszystkim zimą, kiedy trzeba było zadbać o to, by zwierzętom nie było chłodno. Nasz pan redaktor, Piotr Kędziorek, sam pamięta, jak w domu jego babci, przy piecu stało pudło, w którym mieszkały małe kurczęta dopóty, dopóki nie podrosły na tyle, by móc samodzielnie biegać po podwórzu i spać w kurniku, ze starszymi kurami.

***

Tytuł audycji: Źródełko

Prowadził: Piotr Kędziorek

Goście: Brygida Sordyl i Kuba Gołdyn, Marcin Blachura, Kaja i Janusz Prusinowscy, Leon

Data emisji: 22.11.2020

Godzina emisji: 11.00

mg

Zobacz także