Polskie Radio Dzieciom

Jak mała Lidia muzykantką została

Ostatnia aktualizacja: 01.08.2026 12:00
Gośćmi „Źródełka” będą Lidia Biały – skrzypaczka, etnomuzykolożka, dziennikarka Polskiego Radia Rzeszów, edukatorka i założycielka Fundacji Iskry Tradycji – oraz Katarzyna Gromadzka, mama muzykujących dzieci związanych z Ogniskiem Tradycji w Gminie Świlcza i współtwórczyni tej wyjątkowej społeczności.
Lidia Biały z mistrzem tradycji, skrzypkiem Kazimierzem Marcinkiem
Lidia Biały z mistrzem tradycji, skrzypkiem Kazimierzem Marcinkiem Foto: Nagroda im. Kolberga

 W audycji usłyszymy historię małej dziewczynki, która zakochała się w muzyce tradycyjnej i z czasem sama została muzykantką, badaczką i nauczycielką kolejnego pokolenia. Porozmawiamy o tym, jak dziś dzieci uczą się muzyki tradycyjnej w Ognisku Tradycji w Gminie Świlcza, dlaczego od początku grają muzykę do tańca i w jaki sposób wspólne muzykowanie staje się dla nich naturalną przygodą, a nie szkolnym obowiązkiem.

 Zastanowimy się także nad coraz wyraźniej widocznym zjawiskiem dziewczyn-muzykantek, które coraz śmielej sięgają po skrzypce i inne instrumenty tradycyjnie kojarzone z mężczyznami. Czy zmienia się dziś obraz wiejskiego muzykanta? Jak wyglądała droga Lidzi Biały i jej mistrzów? I dlaczego właśnie kobiety coraz częściej stają się liderkami działań związanych z przekazywaniem muzyki tradycyjnej dzieciom?

Ogniska Muzyki Tradycyjnej - co to takiego? 

Jednym z głównych tematów audycji będzie także fenomen Ognisk Muzyki Tradycyjnej. Zastanowimy się, dlaczego w całej Polsce powstają kolejne ogniska i co sprawia, że przyciągają całe rodziny, a nie tylko przyszłych muzyków. Czy są współczesnym odpowiednikiem dawnego przekazu międzypokoleniowego? Jaką rolę odgrywa wspólne granie, taniec, zabawa i regularne spotkania? Dlaczego dzieci uczą się tam nie tylko melodii, ale także słuchania siebie nawzajem, współpracy, odpowiedzialności i lokalnej tożsamości? I czy właśnie taki sposób uczenia może być jedną z najciekawszych odpowiedzi na wyzwania współczesnej edukacji muzycznej?

 Opowiemy również o wyjątkowości Rzeszowszczyzny i dawnej Galicji – regionu, w którym przez stulecia spotykały się różne kultury i tradycje muzyczne. To właśnie z tego świata pochodzą melodie, których dzieci uczą się dziś od swoich nauczycieli, a nauczyciele – z archiwów Polskiego Radia i od ostatnich wiejskich mistrzów.

 W audycji poznamy także niezwykłych muzykantów, którzy stworzyli muzyczny język tego regionu. Władysław Łoboda zachwycał słuchaczy brawurową grą i był radiową gwiazdą Rzeszowszczyzny. Kazimierz Marcinek, jeden z najwybitniejszych skrzypków regionu i mistrz Lidzi Biały, przekazał jej nie tylko repertuar, ale przede wszystkim sposób myślenia o muzyce i lokalnym stylu. Przypomnimy również Albinę Kuraś, Jana Cebulę i Józefa Dziedzica – wybitnych przedstawicieli starszego pokolenia muzykantów, od których zachowały się bezcenne nagrania, melodie i sposoby wykonania. Zastanowimy się, jak z archiwalnych nagrań odczytać rytm, frazowanie, prowadzenie smyczka i charakter muzyki oraz jak sprawić, by te same melodie znów zabrzmiały w rękach najmłodszych uczestników Ogniska Tradycji. Dzięki takim mistrzom dzieci nie uczą się jedynie pojedynczych utworów, ale przejmują cały muzyczny język dawnej Rzeszowszczyzny.

***

Tytuł audycji: Źródełko 

Poprowadzi: Piotr Piszczatowski

Data emisji: 2.08.2026

Godzina emisji: 10.00


Zobacz także