Powieści na antenie

"Apeirogon"

Ostatnia aktualizacja: 22.10.2021 11:20
W cyklu "To się czyta" od 18 do 22 października prezentowaliśmy nominowaną do Nagrody Bookera książkę irlandzkiego pisarza i dziennikarza Columa McCana - "Apeirogon". Wybrane fragmenty czytał Marcin Bosak.
Marcin Bosak
Marcin BosakFoto: PR2/Grzegorz Śledź

Posłuchaj
09:56 To się czyta 18.10.2021.mp3 Colum McCann "Apeirogon", czyta Marcin Bosak - fragm. 1. (To się czyta/Dwójka)

09:59 To się czyta Dwójka 19 październik 2021 11_01_36.mp3 Colum McCann "Apeirogon", czyta Marcin Bosak - fragm. 2. (To się czyta/Dwójka)

09:59 Dwojka_to_sie_czyta_2021_10_20-11-02-06.mp3 Colum McCann "Apeirogon", czyta Marcin Bosak - fragm. 3. (To się czyta/Dwójka)

09:51 Dwójka to się czyta 21.10.2021.mp3 Colum McCann "Apeirogon", czyta Marcin Bosak - fragm. 4. (To się czyta/Dwójka)

09:53 Dwójka to się czyta 22.10.2021.mp3 Colum McCann "Apeirogon", czyta Marcin Bosak - fragm. 5. (To się czyta/Dwójka)   

Rami Elhanan jest Palestyńczykiem, a Bassam Aramin Izraelczykiem. Dzieli ich wszystko.

Podczas spotkania z przyjaciółmi Smadar, córka Ramiego, ginie w wyniku samobójczego zamachu w centrum Jerozolimy. Dziesięć lat później Abir, córka Bassama, zostaje śmiertelnie postrzelona na przerwie między lekcjami. Tragiczna śmierć córek nierozerwalnie zbliża ojców i na przekór wszystkiemu daje początek długoletniej przyjaźni oraz wspólnej misji.

McCann z geometryczną precyzją tka misterną fabułę na wzór apeirogonu – wielokąta o nieskończonej liczbie boków. Łączy fikcję, historię, politykę, sztukę i naturę w pełną nadziei opowieść o miłości i przyjaźni, stracie i przynależności. Opowieść, której świat potrzebuje właśnie teraz i która – podobnie jak opisany w niej konflikt – niepokoi i nie pozwala o sobie zapomnieć.

[opis pochodzi od wydawcy]

Książka "Apeirogon" Columa McCana ukaże się w Polsce 27 października br. w tłumaczeniu Agnieszki Zano. Na antenie Dwójki jej fragmenty czytał Marcin Bosak.

***

Tytuł audycji: To się czyta

Data emisji: 18-22.10.2021

Godzina emisji: 11.00-11.10

 

Zobacz więcej na temat: literatura Dwójka
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

"Abdulrazak Gurnah opisuje ludzi, którzy są wyrzutkami historii"

07.10.2021 17:00
Abdulrazak Gurnah otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury. Urodzonemu na Zanzibarze tanzańskiemu pisarzowi przyznano ją "za bezkompromisową i pełną współczucia eksplorację skutków kolonializmu i losu uchodźcy w przepaści między kulturami i kontynentami". - Po polsku nie przeczytamy ani słowa tego autora, ale myślę, że wkrótce to się zmieni - mówiła na antenie Dwójki Katarzyna Hagmajer-Kwiatek.
Abdulrazak Gurnah
Abdulrazak GurnahFoto: Brigitte Friedrich/Forum

noblisci1.jpg
Literackie Nagrody Nobla w Polsce. Kim są polscy nobliści?

Abdulrazak Gurnah urodził się w 1948 roku na wyspie Zanzibar, a od 1968 roku mieszka w Wielkiej Brytanii. Opublikował 10 powieści, a także opowiadania. Temat uchodźców przewija się w całej jego twórczości, zaczął pisać w wieku 21 lat. Jego debiutancka powieść "Memory of Departure" (Wspomnienie wyjazdu) została wydana w 1987 roku. Potem ukazały się m.in.: "Pilgrims Way" (1988), "Dottie" (1990), "Paradise" (1994), "Admiring Silence" (1996), "By the Sea" (2001), "Desertion" (2005) i "The Last Gift" (2011).

Posłuchaj
07:17 2021_10_07 15_42_58_PR2_Wybieram_Dwojke.mp3 Katarzyna Hagmajer-Kwiatek i David Pilling o twórczości Abdulrazaka Gurnaha, laureata Literackiej Nagrody Nobla (Wybieram Dwójkę)

Jak powiedziała Katarzyna Hagmajer-Kwiatek, Akademia Szwedzka tym razem zachowała się trochę przewidywalnie i trochę zaskakująco. - Spodziewano się, że laureatem zostanie autor z Dalekiego Wschodu, Haruki Murakami był wielokrotnie wymieniany jako kandydat do nagrody. Abdulrazak Gurnah pisze po angielsku, dlatego mówię o pewnej zachowawczości Akademii. 

O tym, czy Abdulrazak Gurnah jest popularnym pisarzem w Wielkiej Brytanii, na antenie Dwójki mówił David Pilling z "Financial Times". - To nie jest bardzo znany pisarz, był w finale Nagrody Bookera, kilkakrotnie go nominowano, ale to było już dość dawno. W tym roku został finalistą Nagrody Orwella za książkę z gatunku "political fiction". Powiedziałbym więc, że jest znanym pisarzem, ale jego czytelnicy z pewnością mieli uczucie, że jest bardzo niedoceniony. Również, że prezentuje własny styl i perspektywę. Ci, którzy dostrzegli to wcześniej zapewne cieszą się, że teraz będzie znany szerszej publiczności.

Czytaj też:

David Pilling zwrócił uwagę na jeszcze jedną cechę pisarstwa Gurnaha. - Opisuje ludzi, którzy nie są pierwszoplanowymi postaciami tej wielkiej historii, czasami wręcz są jej wyrzutkami. "Afterlives" to historia brutalnego i rasistowskiego niemieckiego kolonializmu we wschodniej Afryce przed I wojną światową. Obserwujemy ją z perspektywy bardzo różnych ludzi, również Niemców. Przede wszystkim jego postaci są ludźmi żyjącymi w swoich czasach, nie są symbolami dobra lub zła, choć historia często ich przerasta, nie mogą w pełni jej kontrolować. 

Katarzyna Hagmajer-Kwiatek mówiła, że prawdopodobnie to właśnie ostatnia książka Gurnaha "Afterlives" zostanie jako pierwsza przetłumaczona na język polski. - Warto wspomnieć, że to pierwszy od 35 lat czarnoskóry noblista z literatury. Należy do brytyjskiego kręgu kultury, a jednocześnie jest mocno zakorzeniony w tanzańskiej tradycji, nieustannie powraca do doświadczenia uchodźstwa.

Początki Nagrody Nobla

Szwedzką Akademię, na wzór Akademii Francuskiej, założył król Gustaw III w 1786 r. Liczy ona 18 członków, a w jej skład wchodzą pisarze, poeci, filolodzy i językoznawcy. Jej statutowym zadaniem było opracowywanie wielkiego słownika języka szwedzkiego, a także organizacja konferencji, przyznawanie nagród i stypendiów oraz wydawanie monografii szwedzkich pisarzy.

W 1897 r. członkowie Akademii dowiedzieli się z testamentu Alfreda Nobla - wynalazcy dynamitu - że mają stanowić jury międzynarodowej nagrody, przyznawanej co roku jakiemuś pisarzowi za "najwybitniejsze dzieło o tendencjach idealistycznych". Zadaniem gremium była troska o czystość języka szwedzkiego i popularyzowanie szwedzkiej literatury, jego członkowie nie czuli się powołani do oceniania literatury światowej. Pięć lat później - w 1901 roku - uznali jednak, że francuski poeta Rene Sully Prudhomme spełnia podane w testamencie Nobla kryteria i przyznali mu nagrodę.

Kto zgłasza kandydatów?

Kandydatów do literackiego Nobla zgłaszają poprzedni laureaci, członkowie podobnych akademii w innych państwach, profesorowie literatury i historii literatury z uczelni akademickich, przewodniczący związków pisarzy, PEN-klubów z całego świata oraz sami członkowie Szwedzkiej Akademii.
Kandydatury można zgłaszać do końca stycznia. Jest ich zazwyczaj ok. 500, po pierwszej selekcji zostaje 150-200 nazwisk.

W marcu lista nazwisk zawęża się do 10-20 pozycji, przed wakacjami obejmuje maksymalnie 5-8 propozycji. We wrześniu dyskutuje się przeważnie już tylko nad dwiema kandydaturami. Głosowanie odbywa się następująco: sekretarz Akademii obchodzi stół ze srebrną tacą, a akademicy składają na niej karteczki z wybranym nazwiskiem. Obowiązuje absolutna większość głosów - jeżeli nie uda się za pierwszym razem, głosowanie odbywa się ponownie.

Czytaj też:

Laureaci Literackiej Nagrody Nobla

Najmłodszym literackim noblistą był Rudyard Kipling, który w 1907 roku, gdy przyznano mu nagrodę, miał zaledwie 42 lata, najstarszą laureatką była Doris Lessing, którą nagrodzono w wieku 88 lat.

W historii literackiego Nobla tylko dwóch pisarzy nie przyjęło nagrody - Jean Paul Sartre (argumentował, że "pisarz nie powinien dać się przekształcić w instytucję") i Borys Pasternak (któremu przyjęcia nagrody zakazały władze sowieckie).

W 2020 roku nagrodę przyznano amerykańskiej poetce Louise Glück. Jest ona 16. kobietą, którą w tej kategorii wyróżniła Akademia Szwedzka.

Polscy laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie literatury

Literacka Nagroda Nobla przyznawana jest od 120 lat. Dotychczas zostało nią wyróżnionych 117 osób, w tym pięcioro polskich pisarek i pisarzy. Byli to: Henryk Sienkiewicz (1905), Władysław Reymont (1924), Czesław Miłosz (1980), Wisława Szymborska (1996), Olga Tokarczuk (2019 - za rok 2018).

***

Autorka: Katarzyna Hagmajer-Kwiatek

Gość: David Pilling (dziennikarz "Financial Times")

Data emisji: 7.10.2021

Godzina emisji: 15.40

Materiał wyemitowano w audycji "Wybieram Dwójkę".

PAP/mo

Czytaj także

Grzegorz Jankowicz: współczesność domaga się języka opowieści

18.10.2021 12:00
- To, co obserwujemy w przestrzeni publicznej, to w zasadzie nie są dyskusje, tylko kłótnie prowadzone z bardzo twardych pozycji ideologicznych. Ma się wrażenie, że wszystko jest czarno-białe, podczas gdy nasze myśli są płynne, nasze tożsamości niejednoznaczne. To wszystko domaga się bardziej elastycznego języka opowieści, a literatura daje taką przestrzeń - mówił w "Poranku Dwójki" Grzegorz Jankowicz, dyrektor programowy Festiwalu Conrada.
Grzegorz Jankowicz
Grzegorz JankowiczFoto: PAP/Łukasz Gągulski
Posłuchaj
14'21 Grzegorz Jankowicz zaprasza na Festiwal Conrada (Poranek Dwójki)
więcej

Posłuchaj
14:21 Dwojka_Poranek_Dwojki 2021_10_18-09-33-12.mp3 Grzegorz Jankowicz zaprasza na Festiwal Conrada (Poranek Dwójki)

 

To literackie wydarzenie, które właśnie rozpoczyna się w Krakowie, przy każdej odsłonie skupia się na aktualnych problemach i wyzwaniach. Tegoroczne hasło przewodnie Festiwalu Conrada brzmi "Natura przyszłości".

- Wpisana jest w nie niepokojąca dwuznaczność, z jednej strony zastanawiamy się, jaki kształt przybierze przyszłość, z drugiej rozmawiamy z naszymi gośćmi o przyszłości natury rozmaicie rozumianej: jako środowisko, jako natura człowieka, natura emocji czy relacji społecznych. Ta dwuznaczność wydawała mi się bardzo inspirująca - wyjaśniał Grzegorz Jankowicz.


Gość audycji przyznał też, że choć hasło przewodnie festiwalu odnosi się do przyszłości, dla organizatorów punktem wyjścia jest wnikliwe spojrzenie na teraźniejszość.

- Nasze główne założenie jest następujące: literatura to znakomite narzędzie, za pomocą którego możemy rozmawiać o współczesnym świecie, natomiast o przyszłości rozmawiamy w ten sposób, że najpierw przyglądamy się bacznie temu, co jest teraz i zastanawiamy się, jakie konsekwencje będzie miała dla nas teraźniejszość - mówił dyrektor wydarzenia.

Czytaj także:

W programie festiwalu znalazły się spotkania z pisarzami z wielu różnych kultur, reprezentujących różnorodne spojrzenia na świat. - Największą radość sprawiło mi to, że nasze zaproszenie przyjęła Rebecca Solnit, kapitalna pisarka, feministka, ekolożka. Ona bardzo często zabiera głos na aktualne tematy społeczno-polityczne, natomiast nieczęsto gości na festiwalach - zapewniał Grzegorz Jankowicz.

Piotr Fronczewski 1200.jpg
"Solaris" Lema w interpretacji Piotra Fronczewskiego

Wśród zaproszonych pisarzy wymienił też Koreankę Han Kang, Libańczyka Iljasa Churiego i amerykańskiego eksperymentatora George'a Saundersa.

W ramach Festiwalu Conrada odbędą się również: cykl poświęcony fotoreporterce wojennej z I połowy XX wieku Gerdzie Taro, cykl związany z rokiem Stanisława Lema, Kongres Książki, pasmo filmowe i pasmo dla dzieci. Przyznana zostanie także Nagroda Conrada za najlepszy debiut literacki ubiegłego roku.

Festiwal odbywa się w terminie 18-24 października w Krakowie, można w nim uczestniczyć także online.

***

Tytuł audycji: "Poranek Dwójki"

Prowadzi: Jakub Jamrozek

Gość: Grzegorz Jankowicz (dyrektor programowy Festiwalu Conrada)

Data emisji: 18.10.2021

Godzina emisji: 9.30

mg