Historia

Jeremi Wiśniowiecki - młot na Kozaków

Ostatnia aktualizacja: 20.08.2018 06:00
Jedną z najbarwniejszych postaci XVII wieku trudno ocenić jednoznacznie. Krwawy pacyfikator powstania Chmielnickiego i wszechwładny magnat, porywczy i okrutny kniaź Jarema był człowiekiem, który musiał zmierzyć się z równie bezwzględną rebelią.
Audio
  • Spór o postać Jeremiego Wiśniowieckiego prowadzą w audycji Andrzeja Sowy z cyklu "Na historycznej wokandzie" prof. Henryk Wisner i dr Krzysztof Bauer. (PR, 12.05.1999)
  • Audycja Andrzeja Sowy z cyklu "Mieć 19 lat" poświęcona kniaziowi Jaremie. (PR, 12.01.2006)
  • Rozmowa prof. Pawła Wieczorkiewicza z prof. Markiem Urbańskim na temat księcia Jeremiego Wiśniowieckiego w audycji Arkadiusza Ekierta z cyklu "Piękny i bestia". (PR, 8.10.2003)
Portret Jeremiego Wiśniowieckiego
Portret Jeremiego WiśniowieckiegoFoto: Wikimedia Commons/dp

20 sierpnia 1651 zmarł książę Jeremi Wiśniowiecki, potężny magnat i wojewoda ruski.

Pochodził z bogatej rodziny, jednak prawdziwą potęgę przyniosło jej dopiero życie Jaremy. Osierocony w dzieciństwie, wychowany przez stryja, pobierał nauki w kolegium jezuickim. W młodości odbył podróż po zachodniej Europie. Czym zajmował się w podróży? Posłuchaj audycji Andrzeja Sowy z cyklu "Mieć 19 lat".

Po powrocie do kraju przejął z rąk kuzyna zarząd nad rodzinnym majątkiem i zmienił wyznanie z prawosławnego na katolickie. Jarema przekształcił swoje dobra w państwo w państwie: prowadził intensywną akcję kolonizacyjną, fundował kościoły i cerkwie.

Podczas wojny z Moskwą w 1632 roku prowadził zagon na tyły wroga. Zyskał wówczas niechlubny przydomek "Podpalacza".

- W okresie do roku 1648 był bardziej bezwzględny i egoistyczny niż magnaci sobie współcześni – podkreślał prof. Henryk Wisner, który w audycji Andrzeja Sowy z cyklu "Na historycznej wokandzie" wcielił się w rolę oskarżyciela.

Bezwzględność i szybkość działania to cechy Jaremy, które uwidoczniły się w pełnej krasie podczas powstania Chmielnickiego. Gdy ogień buntu objął całe kresy południowo-wschodnie, Wiśniowiecki, którego ziemie również opanowała rebelia, stał się tym, który wziął na siebie główny ciężar tłumienia powstania.

- Jarema był mistrzem prowadzenia taktyki spalonej ziemi, krwawej pacyfikacji i tak bardzo krwawego buntu – mówił prof. Paweł Wieczorkiewicz w audycji Arkadiusza Ekierta z cyklu "Piękny i Bestia".

To on był faktycznym dowódcą Zbaraża, to on uratował setki Żydów z opanowanych rebelią terenów. Opowiadał się za całkowitym stłumieniem buntu, był przeciwnikiem rokowań. Mimo, iż cieszył się szacunkiem wśród wojska, nigdy nie otrzymał buławy hetmańskiej.

Zmarł młodo, w wieku 39 lat, prawdopodobnie padł ofiarą zarazy lub zatrucia pokarmowego. Sława, jaką okrył ród, przyczyniła się do wyboru jego syna, Michała Korybuta Wiśniowieckiego, na króla Rzeczpospolitej.

Czy Jarema był tylko okrutnikiem, czy też człowiekiem, któremu na sercu leżało dobro kraju? Posłuchaj audycji.

bm

Zobacz więcej na temat: HISTORIA Ukraina

Czytaj także

Bohdan Chmielnicki - wróg Rzeczypospolitej, bohater Ukrainy

Ostatnia aktualizacja: 06.08.2019 06:05
- Nie on zgromadził tę beczkę prochu, która wybuchła w 1648 roku, ale on zapalił lont i on sprowadził na ojczystą ziemię najstraszliwszego przeciwnika – mówił prof. Henryk Wisner, oceniając Bohdana Chmielnickiego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Obrona Zbaraża - chluba polskiego oręża

Ostatnia aktualizacja: 22.08.2019 06:07
Uwieczniona na kartach powieści "Ogniem i mieczem" autorstwa Henryka Sienkiewicza obrona Zbaraża zaliczana jest do najchlubniejszych wydarzeń w dziejach oręża polskiego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stefan Chmielecki – szeryf polskiego Dzikiego Zachodu

Ostatnia aktualizacja: 20.02.2020 05:40
Już za życia krążyły o nim legendy. Podobno tatarskie matki straszyły nim dzieci. Pogromca Tatarów był bohaterem ludności kresów Rzeczpospolitej, pieśni o tym sokole stepów śpiewano jeszcze długo po jego śmierci.
rozwiń zwiń