„Czerwone maki” łączą pokolenia. Rocznica śmierci Konarskiego i premiera filmu o Armii Andersa

35 lat temu zmarł Feliks Konarski, autor słów „Czerwonych maków na Monte Cassino”. Dzień przed rocznicą w Wenecji pokazano dokument o żołnierzach 2. Korpusu Polskiego, których losy przywołuje ta pieśń.

Afisz filmu dokumentalnego „Papaveri rossi” („Czerwone maki”).

papaverirossifilm.it

Poeta, piosenkarz, pianista i twórca teatrów rewiowych — Feliks Konarski, znany jako Ref-Ren, zapisał się w pamięci przede wszystkim jako autor słów jednej z najbardziej rozpoznawalnych polskich pieśni wojennych. Zmarł 12 września 1991 roku w Chicago. W sobotę przypada 35. rocznica jego śmierci.

„Czerwone maki na Monte Cassino” powstały we Włoszech, gdzie Konarski dotarł z armią generała Władysława Andersa. Dwie pierwsze zwrotki napisał w Campobasso w nocy z 17 na 18 maja 1944 roku, podczas trwających walk o Monte Cassino. Muzykę skomponował Alfred Schütz.

Posłuchaj

00:29 Feliks Konarski opowiadał w Polskim Radiu, jakie czuł emocje w czasie bitwy pod Monte Cassino.mp3 Feliks Konarski opowiadał w Polskim Radiu, jakie czuł emocje w czasie bitwy pod Monte Cassino. Informacyjna Agencja Radiowa/IAR/E.Leo/K.Koziełł/dok./w krygier

W archiwach Polskiego Radia zachowała się również relacja kompozytora. W 1997 roku Schütz opowiadał, jak Konarski zjawił się u niego w nocy z tekstem. To wspomnienie pozwala usłyszeć historię powstania pieśni z perspektywy drugiego z jej twórców.

Posłuchaj

00:30 Kompozytor Alfred Schütz (zm. 1999) opowiadał w 1997 roku w Polskim Radiu o okolicznościach powstania pieśni %22Czerwone maki na Monte Cassino%22,.mp3 Kompozytor Alfred Schütz (zm. 1999) opowiadał w 1997 roku w Polskim Radiu o okolicznościach powstania pieśni "Czerwone maki na Monte Cassino",. Informacyjna Agencja Radiowa/IAR/E.Leo/K.Koziełł/dok./w krygier

Konarski urodził się w 1907 roku w Kijowie. Wybuch wojny zastał go we Lwowie. W 1941 roku wstąpił do tworzącej się w ZSRR Armii Polskiej. Wraz z nią przeszedł przez Iran, Irak, Palestynę i Egipt do Włoch. Po wojnie pozostał na emigracji. Najpierw zamieszkał w Londynie, gdzie współtworzył polskie życie artystyczne, między innymi z Marianem Hemarem. Współpracował z Radiem Wolna Europa i występował dla polskich żołnierzy oraz emigrantów. W 1965 roku przeprowadził się do Chicago. W jego twórczości stale powracała tęsknota za Polską.

Posłuchaj

00:24 Często mówił i śpiewał o swojej tęsknocie do Polski.mp3 Często mówił i śpiewał o swojej tęsknocie do Polski. Informacyjna Agencja Radiowa/IAR/E.Leo/K.Koziełł/dok./w krygier

Do losów żołnierzy Andersa wraca dokument „Papaveri rossi”, czyli „Czerwone maki”, wyreżyserowany przez Sergio Maifrediego. Jego europejska premiera odbyła się w piątek 11 września na weneckim Lido. Film wyrósł z wcześniejszego projektu teatralnego włoskiego reżysera.

Maifredi opowiadał PAP, że zainteresował się tematem podczas pracy w Poznaniu w 2005 roku. Chciał poznać historię polskich żołnierzy walczących we Włoszech, a następnie przybliżyć ją włoskiej publiczności. Szczególne znaczenie miała dla niego także obecność artystów i teatru frontowego w armii Andersa.

Reżyser zamierza pokazywać dokument w Polsce oraz we włoskich miejscowościach związanych ze szlakiem 2. Korpusu. W weneckiej projekcji uczestniczyli przedstawiciele polskich placówek, Polonii oraz włoskiego środowiska kulturalnego. Film i rocznica przypominają różne aspekty tej samej historii: walkę polskich żołnierzy oraz kulturę, która towarzyszyła im na froncie i emigracji.

IAR/PAP/dzieje.pl, bs