"Mazurek Dąbrowskiego" hymnem narodowym Polski od 99 lat

Ostatnia aktualizacja: 26.02.2026 13:30
"Mazurek Dąbrowskiego" oficjalnie został uznany za hymn narodowy 26 lutego 1927 roku, na mocy okólnika wydanego przez ministra spraw wewnętrznych Rzeczpospolitej. Rok wcześniej pieśń wprowadzono do szkół, jako obowiązkową do śpiewania "w charakterze hymnu narodowego". Polskie Radio zaczęło nadawać "Mazurka Dąbrowskiego" od grudnia 1926.
Oficerowie włoscy i polscy salutują podczas wykonywania hymnu państwowego w 1936 roku.
Oficerowie włoscy i polscy salutują podczas wykonywania hymnu państwowego w 1936 roku. Foto: NAC

Słowa "Mazurka Dąbrowskiego" napisał w lipcu 1797 roku polski pisarz i polityk Józef Wybicki. Nazywany początkowo "Pieśnią Legionów Polskich we Włoszech", utwór powstał do melodii ludowego mazura nieznanego autora.

Od Legionów Polskich do hymnu narodowego

Pieśń powstała w Reggio nell’Emilia niedaleko Bolonii, w ówczesnej Republice Lombardzkiej. To tam udał się Wybicki jako współorganizator Legionów Polskich generała Jana Henryka Dąbrowskiego, tworzonych przy armii francuskiej Napoleona Bonapartego. Rzeczpospolita była wówczas pod zaborami.

Utwór szybko zdobył popularność nie tylko wśród legionistów, lecz także wśród Polaków mieszkających na terenach wszystkich trzech zaborów.

>>> SERWIS SPECJALNY POLSKIEGO RADIA POŚWIĘCONY HYMNOWI POLSKI. SPRAWDŹ! >>> 

Hymn, Mazurek Dąbrowskiego

Hymn Polski od 99 lat

W 1927 roku "Mazurek Dąbrowskiego" oficjalnie został hymnem Polski. Pieśń nawiązuje do ważnych wydarzeń z dziejów polskiego oręża. Niesie ideę walki o niepodległość. Towarzyszyła Polakom w kampaniach napoleońskich, podczas powstań narodowych oraz w czasie I wojny światowej.

Co ciekawe, z oryginalnego tekstu Józefa Wybickiego wybrano jednak cztery zwrotki (pierwotnie było ich sześć), zmieniono niektóre słowa oraz kolejność. Najstarsze zachowane nagranie "Mazurka Dąbrowskiego" pochodzi z 1908 roku. Śpiewa Jan Stern z towarzyszeniem orkiestry dętej.

Posłuchaj
00:15 Najstarsze zachowane nagranie Mazurka Dąbrowskiego pochodzi z 1908 roku.mp3 Najstarsze zachowane nagranie "Mazurka Dąbrowskiego" z 1908 roku. Śpiewa Jan Stern z towarzyszeniem orkiestry dętej (Archiwum Polskiego Radia)

 

Niejedyny kandydat. Debata o hymnie po 1918 roku

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku władze przyjęły ustawę o fladze i godle. W kwestii wyboru hymnu narodowego rozwinęła się publiczna debata. Wśród propozycji znajdowały się m.in. "Rota", "Boże, coś Polskę" czy "Warszawianka".

Ostatecznie zwyciężyła optymistyczna wymowa "Mazurka Dąbrowskiego" oraz przekonanie, że utwór zawiera wartości, wokół których Polacy jednoczyli się jako naród, nawet gdy państwo polskie nie istniało.

Symbol chroniony prawem

Warto przypomnieć, że hymn narodowy jest chroniony przez Konstytucję RP oraz ustawę z 1980 roku o godle, barwach i hymnie oraz o pieczęciach państwowych. Powinien być wykonywany w sposób zapewniający mu należną cześć i szacunek.

"Mazurkowi Dąbrowskiemu" poświęcone jest Muzeum Hymnu Narodowego w Będominie na Kaszubach. Mieści się ono w dawnym dworze rodzinnym Wybickich herbu Rogala. Placówka funkcjonuje od 1978 roku.

*** 

Józef Wybicki: 

  • Józef Wybicki, polityk, pisarz i publicysta, uczestnik powstania kościuszkowskiego, współtwórca Legionów Polskich we Włoszech.
  • Karierę polityczną rozpoczął od udziału w elekcji królewskiej Stanisława Augusta Poniatowskiego w 1764 roku. Do historii przeszła jego protestacja zgłoszona w trakcie sejmu repninowskiego w 1768 roku. Dziś uznawana jest za jedno z pierwszych działań Konfederacji Barskiej.
  • Jako wyróżniający się talentem prawnik, brał udział w królewskich obiadach czwartkowych.
  • W 1781 roku osiadł w Manieczkach. W tym czasie wystawiał w okolicznych dworkach napisane przez siebie opery. Rozpowszechniał anonimowo okolicznościowe wiersze, pisał libretta do oper oraz sztuki sceniczne.
  • Brał udział w tajnych przygotowaniach do wybuchu Insurekcji Kościuszkowskiej, podczas której sam Kościuszko nadał mu stopień generała.
  • Po upadku powstania wyjechał do Paryża i dołączył do Legionów Polskich we Włoszech. To dla legionistów napisał "Pieśń Legionów".
  • Zmarł 10 marca 1822 roku. 

***. 

IAR/ArchiwumPolskiegoRadia/zch

Czytaj także

Antoni Dutko: hobbysta hymnu narodowego [POSŁUCHAJ]

Ostatnia aktualizacja: 03.05.2022 18:40
Pan Antoni Dutko przez lata śledził losy rękopisu naszego hymnu narodowego. Ponieważ kochał radio od dziecka, postanowił właśnie radiowców zachęcić do odkrywania tej historii. Historii niezwykle ciekawej i tajemniczej...
rozwiń zwiń
Czytaj także

"Mazurek Dąbrowskiego" – pieśń legionowa, pieśń patriotyczna, hymn

Ostatnia aktualizacja: 07.03.2023 11:30
Ukazał się album "Mazurek Dąbrowskiego. Obrazy, słowa, nuty", wydany przez Instytut De Republica. To wydawnictwo stało się punktem wyjścia do dyskusji o tożsamości, patriotyzmie i znaczeniu symboli narodowych.
rozwiń zwiń