"Meduza" Caravaggia. Potwór zastygły z przerażenia

Ostatnia aktualizacja: 26.01.2020 13:00
W audycji opowiadaliśmy o obrazie znakomitego włoskiego malarza przedstawiającym obciętą przez Perseusza głowę Meduzy.
Audio
  • "Meduza" Caravaggia. Potwór zastygły z przerażenia (Jest taki obraz/Dwójka)
Zdjęcie ilustracyjne
Zdjęcie ilustracyjneFoto: Polskie Radio

Meduza, jedna z trzech Gorgon, podobnie jak siostry, była budzącym strach potworem. Zamiast włosów wiły jej się na głowie żywe węże, a spojrzenie jej oczu (w innej wersji: samo spojrzenie na nią) zamieniało żywe istoty w kamień. Pokonał ją wspomagany przez Atenę i innych bogów Perseusz. Meduza zginęła patrząc na swe własne oblicze, odbite w połyskliwej tarczy herosa. Odcięta głowa Gorgony zachowała zdolność do zabijania. Używał jej jako broni Perseusz, a następnie bogini Atena, która umieściła głowę Meduzy na swej tarczy. W starożytności wizerunki twarzy Meduzy, zwane Gorgoneionami, były amuletami chroniącymi przed złem.

W malarstwie nowożytnym przedstawienia umieszczonej na tarczy głowy Meduzy – kobiety z wijącymi się wężami wokół twarzy, podejmowali wielcy mistrzowie: Leonardo da Vinci, Caravaggio, Rubens i inni. Leonardo i Caravaggio namalowali Meduzę na wypukłych, naśladujących tarczę drewnianych podłożach (w przypadku Caravaggia było to naklejone na drewno płótno). Obrazy miały zatem sprawiać wrażenie tarczy o śmiercionośnych właściwościach.

Caravaggio podjął ten temat dwa razy – w 1596 i 1597 roku. Pierwszy z obrazów, tzw. "Meduza Murtola", znajduje się w prywatnej kolekcji, a drugi w zbiorach Uffizi. Florencka wersja była prezentem ofiarowanym przez kardynała Francesco Maria del Monte, protektora Caravaggia, Wielkiemu Księciu Ferdynandowi I Medici. W zbiorach Medyceuszy, wedle informacji podanej przez Giorgia Vasariego, była obszerna kolekcja wizerunków Meduz, w  tym zaginiony obraz Leonarda da Vinci.

"Meduza" Caravaggia to przedstawienie obciętej przez Perseusza głowy potwora, z której spływają strugi krwi, chociaż węże nadal żyją. Malarz podjął się namalowania tego momentu historii, w którym Gorgona zastygła w przerażeniu własnym widokiem.

***

Tytuł audycji: Jest taki obraz

Prowadzi: Michał Montowski 

Gość: dr Grażyna Bastek (historyk sztuki)

Data emisji: 26.01.2020

Godzina emisji: 12.45

pg

Zobacz więcej na temat: Caravaggio SZTUKA

Czytaj także

Miłość zwycięża wszystko

Ostatnia aktualizacja: 19.05.2019 17:32
Tematem niedzielnej rozmowy w Dwójce o sztuce było jedno z dzieł Caravaggia - "Amor vincit omnia".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Czy Caravaggio za 120 mln euro jest autentyczny?

Ostatnia aktualizacja: 24.04.2016 14:00
W Tuluzie w spadku otrzymanym przez pewną rodzinę znalazł się obraz przedstawiający Judytę odcinającą głowę Holofernesowi. Po niemal dwóch latach badań uznano go za dzieło Caravaggia...
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Złożenie do grobu". Pasyjny światłocień Caravaggia

Ostatnia aktualizacja: 06.04.2017 17:30
W audycji rozmawialiśmy o słynnym obrazie, który włoski malarz przygotował w ramach zamówienia dla kaplicy Opłakiwania w kościele Santa Maria in Vallicella w Rzymie.
rozwiń zwiń