X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem

Józef Zaraś i jego opętane melodie

Ostatnia aktualizacja: 07.10.2019 10:01
- W nocy, jak mi się przypomni kawałek, to i o północy wstaję i biorę się za skrzypki, albo przynajmniej gwiżdżę w łóżku! - wspominał muzyk z Nieznamierowic, jeden z najsłynniejszych skrzypków Radomszczyzny. On sam, jak i jego muzyczna wirtuozeria obrosły legendą już za życia muzykanta.
Audio
  • Archiwalne nagrania skrzypka Józefa Zarasia (Dwójka/Źródła)
zdj. ilustracyjne
zdj. ilustracyjneFoto: Shutterstock/BLFootage

Józef Zaraś urodził się w Nieznamierowicach w 1928 roku. Już tylko na podstawie historii o jego narodzinach przewidywano, że będzie muzykantem, bo przyjść na świat miał nazajutrz po weselu, na które poszli jego rodzice, którzy słynęli z upodobania do tańca. Zaraś to ważna dla polskiej muzyki tradycyjnej postać i prawdziwa skrzypcowa legenda, jeden z najsławniejszych muzykantów Radomszczyzny, wzięty muzyk weselny, bardzo elastyczny i wszechstronny, który łączył stare maniery z nowoczesnym repertuarem.

- Ojciec nie był muzykiem, ale ja się za muzykę zabrałem, jak chodziłem do szkoły. To wziąłem kawałek deseczki, kawałek kabla, i jak wracałem do domu, to zamiast do książek, to ja do tej deseczki - mówił Józef Zaraś w archiwalnym nagraniu, którego w latach 70. dokonał dziennikarz Polskiego Radia Kielce Piotr Gan. - Kiepsko się uczyłem, nauczyciel się nawet skarżył mojemu ojcu, ale te kawałki grałem. Powiedziałem ojcu, że wolałbym się na muzykanta szkolić. Skrzypce wydłubał mi najpierw taki stolarz, a potem ojciec kupił dla mnie skrzypce za dwa metry żyta. To było przed wojną, i już ojciec kazał grać.

Nauka u Jana Bogusza

Zanim Józef Zaraś doszedł do wprawy, żywotnej ekspresji i łatwości w wirtuozerskim ornamentowaniu, uczył się między innymi u słynnego skrzypka Jana Bogusza (1918-1945). W audycji słuchaliśmy, jak artysta wspominał spotkanie z mistrzem.

- Sam próbowałam na tych skrzypcach, ale wyszło, że potrzeba na naukę. Ojciec wysłał mnie wtedy do Kamiennej Woli, do tego Bogusza. Miałem ja 12 lat! - wspominał Józef Zaraś, mówiąc dokładnie, jak znalazł się w domu o dziesięć lat starszego Jana Bogusza, który wtedy był już gwiazdą wesel. - Wziął mnie pod rękę, było to zimową porą, nie mieli my gdzie spać, noc spędzałem na posłaniu - mówił Zaraś o pobycie w domu Bogusza. - Dwa tygodnie na posłaniu, i przy ludziach mi kazał grać, a ja się wstydziłem, bo nie umiałem. Ale tata mi mówił, że skoro do szkoły nie chodzę, to mam grać. "Może nie zwariuje", mówili między sobą ojciec i Bogusz. Trzy kawałki mi pokazał, i kiedy już tę tonację prowadziłem, to odszedłem.

Gwiazdor, weselnik, odkrywca

Józef Zaraś, który słynął nie tylko z wyjątkowej ekspresji, ale słabości do płci przeciwnej, swoje pierwsze wesele zagrał w wieku 14 lat. - Bałem się, czy dam sobie radę z tymi zabawami, pieśniami, oczepinami, a jakże! Ale co umiałem, to zagrałem, każdy był zadowolony, i do ojca mówili: "Dobrze gra, będzie z niego muzykant!".

Swoją popularność wśród weselników zawdzięczał temu, jak potrafił grać mazurki i oberki. - Nawet tym z Warszawy i spod Szczecina się podoba i chcą, żebym u nich grał. Starsi to bardzo lubią, młodzież skrzypek nie uważa, a raczej gitary, ale starsze wesele i starsi goście to bez skrzypek nie chcą, uważają właśnie skrzypki, harmonię, baraban i śpiew!

W audycji słuchaliśmy rozmowy ze zmarłym w 1998 roku skrzypkiem z Nieznamierowic, a także rozmów z członkami jego rodziny oraz sąsiadami oraz muzyki zarówno na skrzypcach solo, jak i w kapeli z harmonistą Józefem Porczkiem.

***

Tytuł audycji: Źródła 

Prowadziła: Magdalena Tejchma

Gość: Józef Zaraś (skrzypek ludowy)

Data emisji: 7.10.2019

Godzina emisji: 15.20 

at

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Jak zrekonstruować śpiew Bagnoszy?

Ostatnia aktualizacja: 03.10.2019 14:00
Gościem "Źródeł" była Angelika Magier z Szóstki, etnomuzykolog, realizująca projekt "Badania nad tradycyjną kulturą muzyczną Bagnoszy i Bojarów Międzyrzeckich", oparty na badaniach terenowych prowadzonych na terenie gminy Drelów oraz miasta i gminy Międzyrzec Podlaski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zuzanna Bujok: wiślańska muzyka jest łagodna, tak jak te tereny

Ostatnia aktualizacja: 02.10.2019 09:00
- U nas raczej nie śpiewali skocznych rzeczy, chyba że na weselu albo na pastwisku, ale też rzadko. My raczej zawsze takie łagodne, taki jest nasz rejon - mówiła w audycji mistrzyni tradycji z Wisły.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Pokrzyk - wilcza jagoda przyprawiona transem

Ostatnia aktualizacja: 04.10.2019 15:58
- Jesteśmy z różnych okolic, ale znamy się z Krakowa. Postanowiliśmy grać melodie z miejsc, z których pochodzimy - zapowiadają muzycy trans-folkowej kapeli Pokrzyk, która wystąpi w ramach Festiwalu Muzyki Folkowej Grodzisk Folk Fest. 
rozwiń zwiń