Folklor to ludzie. Wspomnienie Anny Szałaśnej

Audycja poświęcona jest Annie Szałaśnej, wybitnej etnomuzykolog, wieloletniej kierowniczce Zbiorów Fonograficznych IS PAN, uczestniczącej w Polskiej Akcji Zbierania Folkloru i autorce pierwszych audycji propagujących autentyczny folklor w Polskim Radiu. „Była wierna przekonaniu, że folklor to są ludzie”, mówił o niej prof. Piotr Dahlig.

Anna Szałaśna

Foto: D. Czapiga

>>> Posłuchaj audycji "Źródła"

Anna Szałaśna została zaproszona do współpracy z Polskim Radiem przez Barbarę Krasińską, która „ściągnęła” tu Mariana Domańskiego. To Barbara Krasińska sprawiła, że na antenie zaczęła pojawiać się autentyczna muzyka wiejska, a nie sama stylizacja.

Sól na rany

Wspomnienia Anny Szałaśnej z Auschwitz

- Szałaśna była następczynią Jadwigi i Mariana Sobieskich – mówił o badaczce prof. Piotr Dahlig – wierną kontynuatorką ich idei, ich pomysłów, wierności wobec tradycyjnej postaci folkloru, także ich pracowitości. Muszę przyznać, miałem tę radość współpracować z nią we wczesnych latach 80., kiedy jeździliśmy do wybitnych muzyków w łowickim, Mazowszu rawskim. Zawsze uderzała mnie jej bezpośredniość, nawet pewna dziecięcość myślenia. To jest wyższy stan pewnej duchowości, bliski mistyce, ale z drugiej strony bardzo skonkretyzowanej na ludziach na wykonawcach. Szałaśna była promotorem nawrotu do „folkloru osobowego”. Była wierna przekonaniu, że folklor to są ludzie.

Anna Szałaśna urodziła się w 1926 roku, w okolicach Stanisławowa. Studiowała we Lwowskim Konserwatorium Muzycznym. Podczas okupacji była więźniarką obozów koncentracyjnych Auschwitz Birkenau i Ravensbrück. Po wojnie studiowała pod kierunkiem Mariana Sobieskiego. Wtedy ukształtowała się jej droga zawodowa, a także ogromna pasja badaczki i dokumentalistki. Uczestniczyła w Ogólnopolskiej Akcji Zbierania Folkloru Muzycznego. Prowadziła obozy dla studentów muzykologii, zarażając kolejne pokolenia szacunkiem do źródeł i wrażliwością na brzmienie tradycyjnych melodii. Przez wiele lat kierowała zbiorami fonograficznymi Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk. Współpracowała też z Polskim Radiem – tutaj pozostawiła po sobie dziesiątki audycji, które wraz z upływem czasu stają się coraz cenniejszym źródłem wiedzy o obyczajach, dawnej muzyce i jej wykonawcach. Zmarła 18.02.2026 r. w wieku 99 lat. 

***

Tytuł audycji: Źródła 

Prowadzi: Justyna Piernik

Data emisji: 2.03.2026

Godzina emisji: 12.00

mg