Zuzanna Bujok (ur. 1940) to żywa skarbnica kultury tradycyjnej Górali Wiślańskich. Jest nie tylko śpiewaczką, gawędziarką i poetką, ma również talent hafciarski – wraz z córką wyszywa żywotki (bogato haftowane gorsety - przyp. red) oraz czepce wiślańskie. Swoje rękodzieło tworzy na podstawie starych szablonów swojej babki. Artystka od lat prowadzi także szereg inicjatyw na rzecz popularyzacji rodzimej kultury i zachowania pamięci o niej. To m.in. zespoły śpiewacze, odnawianie strojów ludowych czy warsztaty rękodzielnicze.
>>> Posłuchaj audycji "Źródła"
W tym roku (2026) Zuzanna Bujok została laureatką Nagrody im. O. Kolberga w dziedzinie literatury ludowej i śpiewu.
- U nas nie śpiewali takich skocznych, może na pastwisku, ale też raczej nie. My raczej takie łagodne, taki jest nasz rejon – tłumaczy Zuzanna Bujok. – U nas byli przede wszystkim męskie śpiewacze. W każdej dolinie. Tam są Głębce, Czarne, Jawornik. Pomyślałam, a czemu by nie w Wiśle? I założyłam męski zespół śpiewaczy, później dziecięcy. Potem przyszedł czas na żeńską grupę.
Zuzanna Bujok wiele pieśni pamięta od ojca. „Był taki muzykalny! I śpiewał, grał na wszystkich instrumentach. Samouk. Teraz kontynuujemy – córka ma siedmioro dzieci, wszyscy grają. Muzyka uszlachetnia”, mówi z uśmiechem śpiewaczka.
W Wiśle mieszka wiele osób wyznania ewangelicko-augsburskiego, co wpływa na repertuar lokalnych śpiewaków. Jak wspomina Zuzanna Bujok, dawniej śpiewano w regionie pieśni bożonarodzeniowe, które nie były uznawane za kolędy.
- Śpiewamy też adwentowe, wieczorne, poranne, stołowe… a to wszystko z kancjonału Heczki („Kancjonał, czyli Śpiewnik dla chrześcijan ewangelickich” to dzieło ks. Jerzego Heczki, wydane po raz pierwszy w Cieszynie w 1866 roku – przyp. red.).
Zuzanna Bujok od Tkocza to wiślańska poetka, pisarka i śpiewaczka, nestorka starego, szanowanego góralskiego rodu.
Zuzanna Bujok od urodzenia posługuje się dawną, archaiczną wiślańską gwarą – w niej mówi i pisze. Z upodobaniem tworzy wiersze, opowiadania oraz gawędy. Nieustannie poszukuje i gromadzi repertuar przodków, wynajdując i odtwarzając archaiczne, rzadkie pieśni wiślańskie.
Wyrosła w tradycyjnej kulturze wiślańskich górali, od dziecka stykała się przede wszystkim z gwarą, pieśniami i gawędami, które towarzyszyły ludziom nie tylko od święta, ale i na co dzień. Ów świat, przekazywany z pokolenia na pokolenie, stał się jej największą pasją, której poświęciła życie, chcąc ocalić go od zapomnienia. [mat. Nagrody Kolberga]
***
Tytuł audycji: Źródła
Prowadzi: Kuba Borysiak
Data emisji: 10.08.2026
Godzina emisji: 12.00
Nagroda Kolberga / mg
