Podczas Festiwalu Premier i Debiutów Gwiazdozbiór Kryminalny Kujawy i Pomorze w Toruniu poznaliśmy laureatkę Nagrody Literackiej Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego za Kryminalny Debiut Roku 2025. Statuetkę i czek na 25 tysięcy złotych odebrała Gabriela Pawlina, autorka książki "Trzy".
Jury w składzie dr Ryszard Ćwirlej - przewodniczący jury, Agata Koss-Dybała, Georgina Gryboś, dr hab. Rafał Moczkodan książkę Gabrieli Pawliny wybrali spośród czwórki nominowanych.
"Trzy" - kryminał łapie oddech
Uzasadniając decyzję jury, dr Ryszard Ćwirlej powiedział: - Jak napisać dobry kryminał? Wieloletnie doświadczenie lekturowe oraz już piąty rok pracy w jury konkursu Kryminalny Debiut Roku pozwala nam stwierdzić, że Autorzy, podobnie jak Czytelnicy, zmieniają swoje upodobania i preferencje w zakresie entourage, typu bohatera, skali przemocy, która towarzyszy zbrodni. Przy dominacji kryminału mrocznego, dusznego, pełnego okrucieństwa i sadyzmu, współczesny kryminał na szczęście łapie oddech, kierując wzrok czytelnika w nieco inną stronę. A jest nią - i obserwujemy to od jakiegoś czasu – ważkość społeczna podejmowanego tematu. Opowieść rozpoczynająca się morderstwem nie koncentruje już uwagi tylko na zbrodni. W dialogu Autora z Czytelnikiem rozwikłanie zagadki, podsuwanie poszlak i błędnych tropów, odkrywanie śladów i rozpoznawanie motywacji bohaterów stanowią nadal bardzo ważny element. Ale jednocześnie do głosu coraz częściej dochodzi też coś innego. Kryminał przyjmuje (a może przejmuje na przykład od reportażu) obowiązek opatrywania gorzkim komentarzem rzeczywistości w jej najbardziej aktualnej formie.
Do konkursu zgłoszono 26 debiutanckich powieści wydanych w 2025 r. Spośród nich jury nominowało do Nagrody Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego Kryminalny Debiut Roku, cztery książki:
- "Trzy" - Gabrieli Pawliny (Wydawnictwo Filia)
- "Matilde" (tom I) - R.A. Olka (Wydawnictwo Książnica)
- "Zamglone" - Marcela Frątczaka (Wydawnictwo Niebieskie)
- "Woltę" - Dariusza Gizaka (Wydawnictwo Media Rodzina)
Gabriela Pawlina w swojej powieści "Trzy" zabiera czytelników w Beskid Niski. Tam, na terenie opuszczonej łemkowskiej wsi zostaje znalezione ciało młodej dziewczyny. Komisarz Robert Ceglarski przerywa urlop i rozpoczyna śledztwo, które prowadzi go do zaginionej nastolatki i sieci tajemnic skrywanych przez zamkniętą społeczność. W sprawę angażuje się także Aleksandra Wysocka - ekspertka od poszukiwań osób zaginionych, której przeszłość łączy się z tą mroczną historią. Trop prowadzi głęboko w beskidzkie lasy.
Dr Ryszard Ćwirlej zauważył, że laureatka nagrody w "Trzy" kreuje atmosferę pełną podejrzeń i niedomówień. A jednocześnie niespiesznie snując wątki kryminalne, pozwala, aby gdzieś z tyłu głowy, każdy z nas, zadawał sobie pytanie o to, jak do tego doszło, co takiego się stało, że taka sekwencja zdarzeń jest w ogóle możliwa. Bo choć "Trzy" nie są reportażem, są fikcją literacką, dodajmy - bardzo dobrą, to jednak opowiadają kolejną historię z serii tych, które trafiając na pierwsze strony gazet, nadal nas szokują.
Podczas uroczystości uhonorowana również Karolinę Borowiec-Pieniak, redaktorkę Kryminalnego Debiutu Roku. Nagroda ta jest wyrazem uznania dla profesjonalizmu, zaangażowania oraz istotnego wkładu w ostateczny kształt i wysoką jakość nagrodzonej powieści.
Nagrodzeni debiutanci poprzednich lat
Gabriela Pawlina jest piątą Laureatką Nagrody Kryminalny Debiut Roku. W latach ubiegłych laur ten otrzymali:
- Grzegorz Dziedzic za powieść "Żadnych bogów, żadnych panów" (Kryminalny Debiut Roku 2021)
- Julia Łapińska za powieść "Czerwone jezioro" (Kryminalny Debiut Roku 2022)
- Przemysław Kowalewski za powieść "Kozioł" (Kryminalny Debiut Roku 2023)
- Michał Zgajewski za powieść "Strażnik jeziora" (Kryminalny Debiut Roku 2024)
Z kolei Nagroda Dyrektor Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu za redakcję Kryminalnego Debiutu Roku trafiła do:
- Jacka Ringa za redakcję powieści "Kozioł"
- Pawła Sajewicza za redakcję powieści "Strażnik jeziora"
***
pj
