jedynka

Wieluń

polskieradio.pl
Kamila Kolanowska 12.06.2013
Ratusz z Bramą Krakowską
Ratusz z Bramą Krakowską, foto: mat. Urzędu Miasta

Miasto położone w woj. łódzkim (ok. 24 tys. mieszkańców) leżące na skraju Jury Polskiej (Wyżyny Krakowsko- Częstochowsko-Wieluńskiej), w tzw. Wielkim Łuku Warty.





Położenie geograficzne oraz nieskażona przez przemysł przyroda sprzyja rozwojowi aktywnej turystyki rowerowej, kajakowej, pieszej i konnej. Każdy zakątek Ziemi Wieluńskiej zaprasza swym pięknem, kusi nadwarciańskimi krajobrazami oraz tajemniczymi atrakcjami geologicznymi.

Walorem Wielunia i okolic jest także nagromadzenie perełek architektury drewnianej, jak choćby kościółki (m.in. Grębień, Gaszyn, Kadłub), wiatrak w Kocilewie czy modrzewiowy dwór w Ożarowie. Sieć szlaków kulturowych prowadzi do ciekawych miejsc, także tych, którymi niegdyś wędrowali starożytni kupcy szlaku bursztynowego, co potwierdzają liczne wykopaliska archeologiczne i odnalezione importy z terenów Imperium Rzymskiego.

W Gminie Wieluń co roku odbywają się cieszące się powodzeniem imprezy cykliczne: Wieluński Dance, Mistrzostwa Regionu w Nordic Walking, Bike Maraton, Dni Wielunia, Europejskie Święto Bursztynu i Wieluński Jarmark Franciszkański.

Wieluń, niegdyś gród królewski i stolica ziemi wieluńskiej, ma wielowiekową i bogatą historię, której świadkami są dzisiejsze liczne zabytki przeszłości. Według legendy osadę założył w 1217 r. książę wielkopolski Władysław Odonic. Podczas polowania w okolicznych lasach zabił wielkiego jelenia. Nad zwierzęciem ujrzał kielich i Baranka Bożego z chorągwią i krzyżem. Zgodnie z tą legendą „Wieluń” pochodzi od zniekształconego słowa „jeleń”.  Najnowsze badania archeologiczne potwierdzają osadnictwo średniowieczne na terenie miasta w początkach XIII w.. W okresie rozbicia dzielnicowego Wieluń był na przemian pod panowaniem książąt kaliskich, wielkopolskich i śląskich. W roku 1335 spłonęło drewniane miasto, a król Kazimierz Wielki rozpoczął jego odbudowę. Miasto opasano murem obronnym, wzniesiono zamek, 3 kościoły, 2 klasztory i wytoczono główne ulice. W okresie panowania Władysława Opolczyka Wieluń został stolicą księstwa. Opolczyk sprowadził tu Paulinów, a w miejscowej mennicy bito srebrne denary z napisem „Moneta Velunes”.

W bitwie pod Grunwaldem uczestniczyło rycerstwo ziemi wieluńskiej z własna chorągwią.

W roku 1424 król Władysław Jagiełło wydał edykt skierowany przeciw ruchowi husyckiemu zwany „edyktem wieluńskim”. Za panowania dynastii Jagiellonów, którzy byli częstymi gośćmi na zamku wieluńskim, miasto otrzymało szereg korzystnych przywilejów. Wieki XV-XVI były w dziejach Wielunia tzw. złotym okresem. W mieście działały liczne korporacje rzemieślnicze, przy budowie miejskich obiektów pracowali specjaliści ze Śląska i założono miejskie wodociągi. W miejscowej szkółce parafialnej przy farze swoje pierwsze nauki pobierał nasz znakomity dziejopisarz Jan Długosz, zaś pijar o. Hilary tworzył muzykę symfoniczną.

Pierwszego września 1939 r. o godz. 4.40 Wieluń, jako pierwsze miasto na świecie podczas II wojny światowej, stał się celem bombardowania niemieckiej Luftwaffe. Zginęło ok. 1200 mieszkańców, zaś centrum miasta zniszczono w 75%.

W roku 2011 Wieluń stał się planem filmowym dla produkcji Bogusława Wołoszańskiego „Miasto Niepokonane”, który obrazuje tragedię miasta w pierwszych minutach II wojny światowej oraz bohaterską postawę mieszkańców, w szczególności dyrektora szpitala Wszystkich Świętych, dra Zygmunta Patryna.