X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Polskie Radio Dzieciom

O leśnym lichu, mądrym Ansie i jego bracie niedźwiedziu

Ostatnia aktualizacja: 24.01.2021 11:30
Piękne lasy, bajkowe melodie i... porośnięte futrem potwory z bagien! W najbliższym „Źródełku” zajrzeliśmy na północ Europy, by wraz z Kają Prusinowską wysłuchać pięknej baśni o przyjaźni i poznać estońską zabawę! Brygida Sordyl uczyła Kubę Gołdyna kilku trudnych, gwarowych słów i śpiewała piękne pieśni. Dzięki Kornelce z Akademii Sztuk Dziecięcych znamy już podstawowe różnice między ludowym strojem krakowskim a łowickim!
Audio
  • O leśnym lichu, mądrym Ansie i jego bracie niedźwiedziu (Polskie Radio Dzieciom/Źródełko)
Tajemnicze stwory leśne
Tajemnicze stwory leśneFoto: Shutterstock/NextMarsMedia

Pierzyniec

W górach Beskidu Żywieckiego zimowy czas dziewczęta spędzały w domach na pierzyńcu i przundkach. Cóż to takiego? Brygida Sordyl i Kuba Gołdyn opowiedzieli nam o tych zwyczajach. Pierzyniec, nazywany też skubacką, to bardzo kobiece zajęcie. Starsze i młodsze spotykały się w wybranej chacie i zasiadały do rwania pierza. To znaczy to obrywania z piór (kaczych lub gęsich) miękkiego, leciutkiego puchu. Taki puch trafiał potem do poduszek i kołder. Często taką pierzynową pościel panny szykowały sobie na tzw. wiano, czyli zestaw rzeczy, które przynosi się po ślubie do domu męża. Poza pierzyną były to np. wyszywane obrusy, piękne fartuchy czy… krowa.

Podczas takich posiadów przy skubacce dziewczyny plotkowały, żartowały i śpiewały piosenki.

- Dawniej, w tradycji górali żywieckich, ostatniego dnia pracy przy skubaniu, organizowało się wyskubek. Czyli taką potańcówkę z muzyką. Gospodyni piekła kołacz, gospodarz zapraszał chłopaków na muzykę! – mówił Kuba.

- A jak dziewczyny nie zdążyły posprzątać po pracy, to chłopcy rozsypywali im wszystkie pierze, które zostało! – dodała Brygida.

Po Godnich Świętach było też prządki. Dziewczyny przynosiły przygotowywane wcześniej (przez kilka tygodni!) włókna lnu czy konopi i przędły z tego płótna. Brały też wełnę owczą, z której dziergały swetry czy kopytka – grube skarpety do kierpców.

W estońskich lasach…

Lasy estońskie, gęste i zielone kryją wiele tajemnic. W jednym z takich lasów, w drewnianej chatce mieszkał z rodziną mądry chłopiec Ans. Ale niebawem okazało się, że Ans ma niepożądanego gościa. A było nim… Leśne Licho! O tym, jak mądry Ans z pomocą swego zwierzęcego brata – Niedźwiedzia i siostrzyczki – lisiczki przechytrzył nieproszonego gościa opowiadała nam Kaja Prusinowska. Mądrego Ansa, bohatera niejednej baśni z Estonii, Łotwy czy Szwecji, poznała jeżdżąc wraz z Kusym Jankiem i teatrem Słuchaj Uchem po tych pięknych północnych krainach. Posłuchajcie koniecznie baśni o sprytnym chłopcu Ansie i jego leśnych przyjaciołach! A poza piękną historią czeka Was przepis od Kai na pyszną zabawę prosto z Estonii!

Posłuchaliśmy także estońskiej melodii, granej przez dziecięcy zespół, którego nazwa Tuuleviiul oznacza „wietrzne skrzypce”. Pięknie, prawda? „Wietrzne skrzypce” były prostym instrumentem ze sznurka i drewienka. Dawniej w Estonii przy jego pomocy zwoływano konie z pastwiska.


Łowiczanie przed chatą Łowiczanie przed chatą
W co ubierze się krakowiak? A w co łowiczanin?

Dzięki Kornelce z Akademii Sztuk Dziecięcych w Warszawie przyjrzeliśmy się bliżej polskim strojom ludowym, a skrzypce, kontrabas, trąbka i klarnet zagrały nam oberka i krakowiaka!

Musicie wiedzieć, że stroje ludowe, tak jak i inne ubrania, podlegają różnym modom. Na przykład damski strój łowicki, dziś najczęściej zielono-niebiesko-fioletowy, kiedyś był przede wszystkim czerwono-pomarańczowy! Był też dłuższy i o wiele mniej zdobny od dzisiejszych, suto wyszywanych strojów. Łowiccy chłopcy i mężczyźni nosili chętnie kapelusze ozdabiane cekinami.

Dziewczęta krakowskie często miały spódnice w róże i pięknie zdobione gorsety. Ale strój krakowski najbardziej znany jest z czerwono-czarnej czapki – rogatywki, często z doczepionymi pawim piórem i kolorowymi wstążkami. Rogatywkę uszytą z czerwonego wełnianego sukna, obszytego czarnym futerkiem nosili przede wszystkim kawalerowie. Spójrzcie na ilustracje – to przykładowe dawne stroje łowickie i chłopak w krakowskiej rogatywce z pawim piórem.

Młody krakowiak w rogatywce z pawim piórem Młody krakowiak w rogatywce z pawim piórem

***

Tytuł audycji: Źródełko

Prowadziła: Hanna Szczęśniak

Goście: Brygida Sordyl i Kuba Gołdyn, Kaja Prusinowska, Kornelka z Akademii Sztuk Dziecięcych

Data emisji: 24.01.2021

Godzina emisji: 11.00

mg

Zobacz także