X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Nauka

Historia sztuki europejskiej jest dłuższa

Ostatnia aktualizacja: 20.06.2012 15:00
Malowidła z jaskiń w Hiszpanii północno-zachodniej są starsze niż dotąd sądzono. Wygląda na to, że zwyczaj zdobienia grot w Europie mógł się zrodzić ponad 40 tys. lat temu. Jeśli tak, malarzami mogli być również neandertalczycy.
Audio
Historia sztuki europejskiej jest dłuższa
Malowidła z jaskiń w Hiszpanii północno-zachodniej są starsze niż dotąd sądzono. Wygląda na to, że zwyczaj zdobienia grot w Europie mogła się zrodzić ponad 40 tys. lat temu. Jeśli tak, malarzami mogli być również neandertalczycy. 
Jeszcze kilkadziesiąt lat temu uważano, że malowidła naskalne nie są bardzo stare. Wiązano je z kulturami grawecką i magdaleńską, rozwijającymi się od 30 tys. lat. Najwspanialsze przykłady sztuki miały być jednak młodsze i pochodzić sprzed około 15 tys. lat. Szokiem dla świata naukowego było odkrycie jaskini Chauvet, gdzie arcydzieła malarstwa stworzyli nieznani twórcy kultury oryniackiej (od ok. 43 tys. lat temu), nasjtarszej kultury europejskiej związanej z Homo sapiens. 
Teraz okazuje się, że niektóre ze znanych od dawna malowideł mogą być znacznie starsze niż sądzono. Alistair Pike z Uniwersytetu Bristolu i jego współpracownicy brytyjscy, hiszpańscy i portugalscy określili wiek osadów wapiennych, które pokrywają około 50 rysunków naskalnych w jedenastu różnych jaskiniach, np. Altamirze, El Castillo czy Tito Bustillo. Osady takie powstają ze związków rozpuszczonych w wodzie, spływającej po skałach. Powstają mniej więcej tak, jak kolejne mikrometry stalagmitów i stalaktytów.
 
W przypadku rysunków z jaskiń naukowcy zastosowali technikę datowania uranowo-torową, która jest mniej inwazyjna od radiowęglowej. Stosuje się ją od dawna, ale niedawno udoskonalono ją na tyle, że daje wiarygodne wyniki nawet dla maleńkich próbek materiału. Przeprowadzenie analiz wymagało pobrania zaledwie kilku miligramów osadu. W dodatku nie wymaga naruszania barwnika, pozostawionego przez prehistorycznych artystów, czego wymaga tradycyjna metoda radiowęglowa.
 
Minerały narosły na rysunkach, a zatem nie mogą być starsze. Wiek nacieków wyznacza zatem minimalny wiek malowideł - powstały najpóźniej wówczas. Wyniki badań są szokujące: widniejący na ścianie jaskini El Castillo, charakterystyczny, czerwony okrąg, powstał co najmniej 40 800 lat temu. Jest zatem od pięciu do dziesięciu tysięcy lat starszy, niż uznane dotychczas za rekordowo stare freski z jaskiń we Francji. Niektóre z odcisków dłoni, widocznych w pobliżu "czerwonej kropki" mają co najmniej 37 300 lat. Z kolei obecny w jednej z grot w jaskini Altamira symbol w kształcie pałki wydaje się mieć ponad 35 600 lat. 
Oznacza to, że ściany słynnej Altamiry zaczęto malować 10 tys. lat wcześniej niż dotąd sądzono, i że przez około 20 tys. lat schronienie to było zajmowane i malowane wiele razy. Naukowcy nie wykluczają także, że za najstarsze freski stworzyli neandertalczycy, obecni na naszym kontynencie, nim pojawili się tu ludzie anatomicznie współcześni.
Sztuka jaskiniowa niesie ze sobą wiele tajemnic. Jest wyraźnym sygnałem zdolności człowieka współczesnego - pojawia się w Europie wraz z nim. Co ciekawe nie zachowały się żadne przykłady górnopaleolitycznej sztuki naskalnej w innych rejonach świata, a przecież człowiek współczesny musiał do Europy przywędrować z Afryki. Sam Pike sugeruje, że kulturowe zachowania ludzi gwałtownie się zmieniły w chwili, gdy zostali oni zmuszeni do rywalizacji z neandertalczykami. Sztuka naskalna mogła być jedynie produktem ubocznym tego procesu. Tworzenie sztuki byłoby znakiem, że pojawił się współczesny sposób patrzenia na świat i myślenie symboliczne. Może też mieć związek z rozwojem języka. 
Nowe datowanie malowideł w hiszpańskich jaskiniach pomoże ustalić, jak dokładnie z biegiem czasu zmieniał się styl sztuki naskalnej

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu uważano, że malowidła naskalne nie są aż tak stare. Wiązano je z kulturami grawecką i magdaleńską, rozwijającymi się od 30 tys. lat. Najwspanialsze przykłady sztuki miały być jednak młodsze i pochodzić sprzed około 15 tys. lat. Szokiem dla świata naukowego było odkrycie jaskini Chauvet, gdzie arcydzieła malarstwa stworzyli nieznani twórcy kultury oryniackiej (od ok. 43 tys. lat temu), najstarszej kultury europejskiej związanej z Homo sapiens. 

Teraz okazuje się, że niektóre ze znanych od dawna malowideł mogą być znacznie starsze niż sądzono. Alistair Pike z Uniwersytetu Bristolu i jego współpracownicy brytyjscy, hiszpańscy i portugalscy określili wiek osadów wapiennych, które pokrywają około 50 rysunków naskalnych w jedenastu różnych jaskiniach, np. Altamirze, El Castillo czy Tito Bustillo.

Osady takie powstają ze związków rozpuszczonych w wodzie, spływającej po skałach. Powstają mniej więcej tak, jak kolejne mikrometry stalagmitów i stalaktytów. W przypadku rysunków z jaskiń naukowcy zastosowali technikę datowania uranowo-torową, która jest mniej inwazyjna od radiowęglowej. Stosuje się ją od dawna, ale niedawno udoskonalono ją na tyle, że daje wiarygodne wyniki nawet dla maleńkich próbek materiału. Przeprowadzenie analiz wymagało pobrania zaledwie kilku miligramów osadu. W dodatku nie wymaga naruszania barwnika, pozostawionego przez prehistorycznych artystów, czego wymaga tradycyjna metoda radiowęglowa. 

Minerały narosły na rysunkach, a zatem nie mogą być starsze. Wiek nacieków wyznacza zatem minimalny wiek malowideł - powstały najpóźniej wówczas. Wyniki badań są szokujące: widniejący na ścianie jaskini El Castillo, charakterystyczny, czerwony okrąg, powstał co najmniej 40 800 lat temu. Jest zatem od pięciu do dziesięciu tysięcy lat starszy, niż uznane dotychczas za rekordowo stare freski z jaskiń we Francji. Niektóre z odcisków dłoni, widocznych w pobliżu "czerwonej kropki" mają co najmniej 37 300 lat. Z kolei obecny w jednej z grot w jaskini Altamira symbol w kształcie pałki wydaje się mieć ponad 35 600 lat. 

Oznacza to, że ściany słynnej Altamiry zaczęto malować 10 tys. lat wcześniej niż dotąd sądzono, i że przez około 20 tys. lat schronienie to było zajmowane i malowane wiele razy. Naukowcy nie wykluczają także, że za najstarsze freski stworzyli neandertalczycy, obecni na naszym kontynencie, nim pojawili się tu ludzie anatomicznie współcześni.

Sztuka jaskiniowa niesie ze sobą wiele tajemnic. Jest wyraźnym sygnałem zdolności człowieka współczesnego - pojawia się w Europie wraz z nim. Co ciekawe nie zachowały się żadne przykłady górnopaleolitycznej sztuki naskalnej w innych rejonach świata, a przecież człowiek współczesny musiał do Europy przywędrować z Afryki. Sam Pike sugeruje, że kulturowe zachowania ludzi gwałtownie się zmieniły w chwili, gdy zostali oni zmuszeni do rywalizacji z neandertalczykami. Sztuka naskalna mogła być jedynie produktem ubocznym tego procesu. Tworzenie sztuki byłoby znakiem, że pojawił się współczesny sposób patrzenia na świat i myślenie symboliczne. Może też mieć związek z rozwojem języka. 

Nowe datowanie malowideł w hiszpańskich jaskiniach pomoże ustalić, jak dokładnie z biegiem czasu zmieniał się styl sztuki naskalnej.

(ew)

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Twórczość nieustanna?

Ostatnia aktualizacja: 10.10.2008 08:56
Malowidła z Altamiry są dużo starsze niż sądzono.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Koniec badań polskiego Lascaux

Ostatnia aktualizacja: 29.01.2010 05:22
Bumerang, instrumenty muzyczne i kości palców sprzed 30 tys. lat - to tylko niektóre znaleziska z Jaskini Obłazowej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Trzy zęby, które wstrząsnęły prehistorią

Ostatnia aktualizacja: 01.02.2010 13:51
Przeczytaj wywiad z drem Mikołajem Urbanowskim, ktorego zespół znalazł pierwsze polskie szczątki neandertalczyka.
rozwiń zwiń