Historia

Dekabryści - dzieci 1812 roku

Ostatnia aktualizacja: 26.12.2019 06:04
- Nie potrafię w objęciach rozkoszy, wśród klęski, sromotnej bezczynności trawić młodych dni. Pozwalać, aby dusza wygasła mi pod samowładztwa jarzmem ciężkim – pisał w wierszu jeden z dekabrystów.
Audio
  • Powstanie dekabrystów - audycja Elizy Bojarskiej (PR, 02.09.1977)
Powstańcy na placu Senackim w Petersburgu, fot. Wikimedia Commonsdomena publiczna
Powstańcy na placu Senackim w Petersburgu, fot. Wikimedia Commons/domena publiczna

26 grudnia 1825 w Petersburgu wybuchło powstanie dekabrystów.

Dekabryści, jak nazywa się szlacheckich rewolucjonistów rosyjskich, działających w latach dwudziestych XIX wieku, podjęli walkę z caratem w imieniu haseł wolności i równości.

Rosja przeżywała wówczas okres wewnętrznych trudności. Rozkład ustroju feudalno-pańszczyźnianego i narastanie niezadowolenia wśród różnych grup społeczeństwa. Duży wpływ na sytuację w Rosji miały wojny napoleońskie, które z jednej strony umocniły zewnętrzną pozycję caratu, a z drugiej doprowadziły do konfrontacji różnych systemów rządów.

Młodzi rosyjscy oficerowie, "dzieci 1812 roku", mieli możność zetknięcia się z hasłami i ideami rewolucyjnymi. Do kraju wrócili z postanowieniem walki z samowładztwem i absolutystycznym systemem rządów.

Zaczęli tworzyć tajne organizacje i spiski. Debatowano nad sposobami zmiany obecnego stanu rzeczy w Rosji. Zasadniczymi hasłami stało się zniesienie poddaństwa chłopów i zaprowadzenie systemu demokratycznych rządów. Inspiracją dla dekabrystów stały się też narastające w Europie ruchu narodowowyzwoleńcze. Ze szczególną uwagą śledzili grecką walkę o wolność.

Przygotowania do zbrojnego wystąpienia nabrały rozpędu w 1825 roku. Po śmierci cara Aleksandra I władze powinien przejąć jego starszy brat Konstanty. Jednak ten, przebywający w Królestwie Polskim, w tajemnicy zrzekł się praw do tronu, na rzecz swojego brata Mikołaja I.

Społeczeństwo rosyjskie nie wiedziało o tajnych rokowaniach na temat sukcesji. Fakt ten wykorzystali dekabryści. 26 grudnia 1825 na placu Senackim w Petersburgu miała się odbyć uroczystość składania przysięgi na wierność Mikołajowi. Oddziały pod dowództwem spiskowych oficerów odmówiły wierności nowemu carowi. Doszło do zbrojnego starcia. Jednak opór powstańców został szybko zdławiony. Zawiodła organizacja i brak sojuszników w szerszych kręgach społecznych.

Jak pisał historyk Ludwik Bazylow: "Śledztwo w sprawie dekabrystów trwało kilka miesięcy i objęło prawie 600 osób. Przywódców przesłuchiwał także sam car, lecz mimo jego zapewnień, że zapomni i przebaczy, jeśli tylko będą szczerze zeznawać, wyroki były straszne".

Przywódców skazano na karę śmierci przez powieszenie. Innych uczestników ruchu zesłano na Sybir i pozbawiono stopni wojskowych. Żołnierzy wcielono do karnych batalionów.

5-godzinny bunt dekabrystów stał się na lata symbolem opory wobec caratu w Rosji.

mjm


Zobacz więcej na temat: HISTORIA Petersburg Rosja
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Rasputin - car bez korony

Ostatnia aktualizacja: 14.11.2018 07:00
Anegdota mówi, że car Mikołaj II, którego jeden z ministrów usiłował namówić do oddalenia z dworu Rasputina powiedział kiedyś: "Lepszych trzech Rasputinów niż jeden atak histerii carycy".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Petersburg – miasto wymyślone przez Piotra I

Ostatnia aktualizacja: 27.05.2013 07:00
Wenecja północy, miasto kanałów i białych nocy – długo można by wyliczać określenia opisujące Petersburg. Miasto Piotra I na długo pozostaje w pamięci tych, którzy do niego zawitają.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Katarzyna II - demon zła, natchnienie filozofów

Ostatnia aktualizacja: 17.11.2019 05:45
W Polsce Katarzyna II oceniana jest bardzo surowo, uważa się ją za główną sprawczynię upadku naszej państwowości. To ona przysyłała do Warszawy ambasadorów, którzy rządzili jak namiestnicy podbitych prowincji.
rozwiń zwiń