Historia

Maria Skłodowska-Curie - pierwsza kobieta z Noblem

Ostatnia aktualizacja: 07.11.2017 06:14
- Wszystko, czym dysponowali w tym laboratorium było naprawdę nędzne, a jednak to tu robione były badania, które doprowadziły do odkrycia i wydzielenia polonu i radu - powiedział prof. Marcel Guillot, współpracownik Marii Skłodowskiej-Curie.
Audio
  • Sylwetka Marii Skłodowskiej-Curie - aud. Doroty Truszczak z cyklu "Naukowy Wieczór z Jedynką" z udziałem Małgorzaty Sobieszczak-Marciniak oraz prof. Andrzeja Kułakowskiego. Wspomnienia córki uczonej - Ewy i prof. Alicji Dorabialskiej (2007)
Maria Skłodowska-Curie z mężem Piotrem Curie w laboratorium. Paryż, 1900
Maria Skłodowska-Curie z mężem Piotrem Curie w laboratorium. Paryż, 1900Foto: Vitold Muratov/Wikimedia Commons/dp

150 lat temu, 7 listopada 1867 urodziła się Maria Skłodowska-Curie, polska fizyczka i chemiczka. Dwukrotna laureatka Nagrody Nobla.

Praca nad promieniotwórczością

Był rok 1897. 30-letnia Maria Skłodowska, po licencjacie z fizyki i matematyki na Sorbonie i po napisaniu pracy na temat magnetyzmu stali, rozpoczęła z mężem Piotrem Curie badania nad promieniotwórczością, odkrytą w 1896 r. przez francuskiego fizyka Henri Becquerela.

Pięć lat później w 1903 roku Henri Becquerel, Pierre Curie i Maria Skłodowska-Curie otrzymali Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki. Bylo to wydarzenie tym bardziej doniosłe, ponieważ po raz pierwszy w historii nagrodę tę przyznano kobiecie.

Wielkie odkrycie

18 lipca 1898 Maria Skłodowska-Curie i jej mąż Piotr Curie poinformowali świat, że odkryli polon. Uczeni nazwali nowy pierwiastek na cześć Polski.
- Jestem z tych, którzy wierzą, że nauka jest czymś bardzo pięknym - mówiła Maria Skłodowska-Curie.
Odkrywając polon i kilka miesięcy później rad, Maria Skłodowska-Curie stała się prekursorką współczesnej radiochemii.
Dwa miesiące po odkryciu polonu Maria Skłodowska-Curie urodziła pierwszą córkę – Irène, również wybitną uczoną, późniejszą laureatkę Nagrody Nobla z chemii.

Portret uczonej

O postaci wielkiej uczonej, dwukrotnej noblistce oraz jej osiągnięciach mówili goście Doroty Truszczak: Małgorzata Sobieszczak-Marciniak, kier. Muzeum Marii Skłodowskiej- Curie oraz prof. Andrzej Kułakowski, chirurg onkolog, prezes Tow. Marii Skłodowskiej-Curie. "Naukowy Wieczór z Jedynką" został nadany w 2007 r. z okazji 140. rocznicy urodzin wybitnej Polki.

W programie udział wzięła także prof. Alicja Dorabialska, która odbyła staż u Marii Skłodowskiej-Curie na przełomie 1925 i 1926 roku.
- Pani Curie uważała, że każda praca naukowa musi być własnością całej ludzkości i tych rzeczy nie sprzedaje się za pieniądze - mówiła prof. Dorabialska. - Doceniała wartość swego odkrycia. I dodała:
- Dziwny był jej stosunek do sławy. Maria Skłodowska-Curie bała się sławy, uważała, że sława bardziej zawstydza niż cieszy.

Postęp w onkologii

Nowoczesna walka z rakiem zaczęła się od dwóch epokowych odkryć: promieni X, dokonanego przez Roentgena w 1895 r. oraz polonu i radu. Dało to impuls do rozwoju nowych gałęzi chemii, fizyki oraz medycyny.

Małżonkowie Curie sami poddawali się eksperymentom, wykorzystując do badań odkryte przez siebie pierwiastki. Piotr Curie poddał swoje ramię kilkugodzinnemu działaniu radu, a powstałą trudno gojącą się ranę obserwował i opisał.

Marie
Na zdjęciu: Marie Skłodowska-Curie podczas wizyty w Zakładach Chemicznych, 1920. Wikimedia Commons/dp

Sława

Za swoje prace Maria Skłodowska-Curie oraz jej mąż zostali wyróżnieni licznymi nagrodami m.in. Plante, Lacaze, Gegner, Osiris, Medalem Davy.

W roku 1903 Maria i Piotr Curie otrzymali wspólnie z Becquerelem Nagrodą Nobla z fizyki. Rok później Maria urodziła drugą córkę, Ewę – przyszłą biografkę matki, pianistkę i działaczkę pokojową.

Kiedy w 1934 roku Maria Curie-Skłodowska zaczęła czuć się coraz gorzej lekarze zdiagnozowali grypę, a później gruźlicę. Pobyt w sanatorium umożliwił lekarzom zdiagnozowanie prawdziwych przyczyn osłabienia – złośliwą anemię oraz zaawansowaną chorobę popromienną wywołaną przez promieniowanie jonizujące. Maria Curie-Skłodowska zmarła 4 lipca 1934.

Wspomnienia Ewy Curie także znalazły się w audycji Doroty Truszczak. Co mówiła o swojej wielkiej matce? Posłuchaj.

bs

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Albert Einstein - wielki uczony, ekscentryk, samotnik pogrążony w marzeniach

Ostatnia aktualizacja: 20.03.2017 07:01
- Gdziekolwiek się odwrócę, widzę swoją podobiznę. Czyżby cały świat zamienił się w lustro - dziwił się Albert Einstein.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Piotr Curie – w cieniu żony

Ostatnia aktualizacja: 15.05.2014 06:00
Piotr Curie może uchodzić za archetyp naukowca. W pełni poświęcony badaniom, nie dbający o zaszczyty, którego jedynym marzeniem było wyposażone laboratorium. Niespodziewana śmierć przerwała jego wybitną karierę.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jak Skłodowska wyprzedziła swoją epokę

Ostatnia aktualizacja: 07.07.2014 15:00
Czy gdyby Maria Skłodowska-Curie nie wyjechała z Polski, osiągnęłaby takie sukcesy naukowe, które w rezultacie przyniosły jej dwie nagrody Nobla? Na to pytanie starała się odpowiedzieć była dyrektor muzeum poświęconego tej wielkiej polskiej uczonej.
rozwiń zwiń