Historia

Sokrates Starynkiewicz - rosyjski prezydent Warszawy

Ostatnia aktualizacja: 18.12.2019 05:45
Całkowicie zmienił oblicze Warszawy w drugiej połowie XIX wieku. Z ośrodka o zacofanej infrastrukturze i rozwiązaniach miejskich rodem ze średniowiecza zrobił nowoczesną metropolię, która bez kompleksów mogła wejść w XX wiek.
Audio
  • Sokrates Starynkiewicz - audycja Katarzyny Kobyleckiej z cyklu "Naukowy zawrót głowy". (PR, 4.10.2012)
Warszawa 1870-1884. Ulica Krakowskie Przedmieście, dorożki i wagony tramwaju konnego oraz przystanek tramwajowy.
Warszawa 1870-1884. Ulica Krakowskie Przedmieście, dorożki i wagony tramwaju konnego oraz przystanek tramwajowy.Foto: PAP/Reprodukcja

Sokrates Starynkiewicz urodził sie 18 grudnia 1820 roku. Choć był prezydentem Warszawy z nadania carskiego, swoimi działaniami zyskał szacunek i sympatię mieszkańców stolicy.

Chłodne przyjęcie

Starynkiewicz zaczął pełnić obowiązki prezydenta Warszawy 18 listopada 1875 roku z mianowania warszawskiego generała-gubernatora Pawła Kotzebue. Na tym stanowisku pozostawał przez 17 lat, do chwili swojej dymisji. Początkowo mieszkańcy Warszawy nie spodziewali się niczego nadzwyczajnego po kolejnym prezydencie w carskim mundurze.

- Trzeba pamiętać, że cały zabór rosyjski, w tym Warszawa, po powstaniu styczniowym przeżywał okres, kiedy Rosjanie robili wszystko, żeby zatrzeć jakiekolwiek odrębności dzielące Królestwo Polskie od Cesarstwa Rosyjskiego - mówił Andrzej Sołtan z Muzeum Historycznego m.st. Warszawy. - Służyła temu rusyfikacja urzędów, sądownictwa, oświaty, a ludzie reprezentujący zaborcę nie przedstawiali sobą szczególnie interesujących charakterów.

Na tym tle Sokrates Starynkiewicz okazał się absolutnym wyjątkiem. Szybko zorientowano się, że nowy prezydent Warszawy jest człowiekiem niesłychanie odpowiedzialnym, uczciwym i pracowitym, który chce dla miasta dobrze. Swój rosyjski patriotyzm oraz lojalność wobec cara Starynkiewicz pojmował inaczej niż wielu jego współrodaków. Uważał, że przede wszystkim powinien się sumiennie wywiązywać z obowiązków, które nałożono na niego, czyli dobrze administrować miastem. Ówczesna Warszawa bardzo tego potrzebowała.

Wprowadził Warszawę w XX wiek

W pierwszym roku urzędowania Starynkiewicz rozpoczął modernizację i rozbudowę kanalizacji miejskiej. Chciał zapewnić miastu odpowiednią ilość wody pitnej. Stan sanitarny Warszawy był wtedy fatalny, ścieki odprowadzano otwartymi kanałami i rynsztokami. W takich warunkach często wybuchały epidemie chorób zakaźnych, które powodowały śmierć wielu ludzi.

Projekt miejskiej sieci kanalizacyjno-wodociągowej Starynkiewicz powierzył światowej sławy specjaliście - Williamowi Lindleyowi, który stworzył system funkcjonujący do dzisiaj.
Rosyjskiemu prezydentowi stolica zawdzięcza także m.in.: utworzenie publicznego transportu miejskiego, powstanie wielkiego cmentarza na Bródnie, zadrzewienie ulic, renowację już istniejących parków oraz utworzenie nowego - Parku Ujazdowskiego, budowę gazowni na Woli oraz pierwszych hal targowych.

Starynkiewicz swój urząd sprawował do 6 października 1892 roku, kiedy to został zmuszony do dymisji.

- Jej przyczyną mogła być zawiść oraz niechęć wobec podejmowanych przez niego działań – rozważał historyk Andrzej Sołtan. - Trudno przecież, żeby aprobowano takie rzeczy jak remont kolumny Zygmunta, na której to kolumnie istnieje zapis o zwycięstwie Polaków nad Rosją w roku 1611. Wywołało to wielką wrzawę w prasie rosyjskiej, która uznała, że Starynkiewicz występuje przeciwko rosyjskiej racji stanu, przykładając swoją rękę do tego typu działań.

Zasłużona wdzięczność i szacunek

Sokrates Starynkiewicz pozostał w Warszawie i chętnie służył pomocą swoim następcom, działał w Warszawskim Towarzystwie Dobroczynności oraz Warszawskim Komitecie Statystycznym. Kiedy umarł w 1902 roku, w jego ostatniej drodze towarzyszyła mu ludność niemal całej Warszawy (ok. 100 tysięcy mieszkańców). Został pochowany na cmentarzu prawosławnym na Woli.

Dzisiaj w centrum stolicy znajduje się plac Sokratesa Starynkiewicza, na terenie warszawskich filtrów możemy zaś zobaczyć jego popiersie.

mk

Zobacz więcej na temat: HISTORIA Warszawa
Komentarze1
aby dodać komentarz
Tadekk2014-02-01 17:49 Zgłoś
Wysłuchałem audycji i też się przyłączam do adresu wiernopoddańczego.

Czytaj także

Jak feniks z popiołów. 3 lipca 1947 Sejm przyjął ustawę o odbudowie Warszawy.

Ostatnia aktualizacja: 03.07.2020 06:00
- Niektórzy uważali, że ten ocean ruin należy pozostawić jako symbol hitlerowskiego barbarzyństwa oraz przestrogę dla przyszłych pokoleń, a stolicę kraju przenieść do innego miasta, np. niezniszczonej i usytuowanej w centrum kraju Łodzi – mówił historyk dr Janusz Osica.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Filtry Lindleya – perfekcyjna myśl technologiczna

Ostatnia aktualizacja: 03.07.2020 05:45
3 lipca 1886 do mieszkańców Warszawy popłynęła woda oczyszczona w warszawskich Filtrach Lindleya. Dzięki perfekcyjnemu projektowi i wielkiej staranności w wykonaniu, Filtry są do dziś jednym z głównych filarów systemu warszawskich wodociągów.
rozwiń zwiń