Szermierka zaczyna się w głowie. Rozmowa z Moniką Maciejewską

Szermierka nie musi być elitarna, ani niedostępna, może być bliska, zrozumiała i otwarta dla każdego. Właśnie taką ideę realizuje trener główna Akademii Szermierki - Monika Maciejewska, olimpijka z Barcelony, wielokrotna medalistka mistrzostw Europy. 

Monika Maciejewska

fot. archiwum prywatne

Szermierka była w jej życiu od początku związana z pasją. „Myślę, że wszystko zaczęło się z miłości do szermierki” – mówi Monika Maciejewska. Pierwsze kroki stawiała we florecie, trenując w Pałacu Kultury i Młodzieży w Warszawie. To właśnie w tej broni osiągnęła jedne z najważniejszych sukcesów. „Największym było oczywiście uczestnictwo w igrzyskach olimpijskich, ale też finał mistrzostw świata w Essen. To był dla mnie ogromny sukces indywidualny”.

Na jej koncie znajduje się również brązowy medal drużynowy zdobyty podczas uniwersjady w Sheffield. „Startowałyśmy wtedy jako studentki, razem jako florecistki” – wspomina. Później przyszła zmiana broni i kolejne osiągnięcia w szpadzie. „Posypały się brązowe medale – indywidualnie i drużynowo”. - dodaje trenerka.

Zakończenie kariery zawodniczej nie oznaczało jednak rozstania ze sportem. „Kariera się w pewnym momencie kończy, ale pomysł pojawił się naturalnie – żeby to kontynuować i pokazać innym, jak ten sport wygląda” – tłumaczy. Tak powstała Akademia Szermierki, w której dziś trenują dzieci, młodzież i dorośli.

Wśród uczestników nie brakuje bardzo młodych zawodników. „Mam dziewięć lat i trenuję od pięciu” – mówi jeden z nich. Na pytanie o motywację odpowiada bez wahania: „Myślę o tym, że kiedyś będę miał puchary – i już mam”. Jak dodaje, brał udział w kilku turniejach i niemal każdy kończył na podium.

Akademia obejmuje szeroki przekrój wiekowy. „Mamy najmłodsze grupy dziecięce, ale też dorosłych w kategorii Masters. To właściwie całe społeczeństwo” – podkreśla trenerka Maciejewska. Jej zdaniem szermierka wcale nie jest tak niedostępna, jak się powszechnie uważa. „Na początku nie potrzeba nic poza strojem sportowym i butami. Sprzęt przychodzi z czasem”.

Skąd więc przekonanie o elitarności tej dyscypliny? „To wynika raczej ze złożoności technik i strategii niż z kosztów. To sport bardzo wymagający – zarówno technicznie, jak i mentalnie”.

Ten mentalny aspekt powraca w niemal każdej wypowiedzi zawodników. „Szermierka jest przede wszystkim w głowie” – mówi Xawery, który trenuje od kilku lat. Jak wyjaśnia, najważniejsze są decyzje podejmowane w trakcie walki. „Największą pracę wykonuje się w głowie – strategia, koncentracja, umiejętność podniesienia się po kilku trafieniach”.

Nie oznacza to jednak, że trening fizyczny jest mniej ważny. Wręcz przeciwnie – bywa najbardziej wymagający. „Najbardziej męczy mnie praca nóg” – przyznaje jeden z uczestników. „To podstawowe ćwiczenie, ale konieczne”.

Jednocześnie to właśnie analiza i myślenie przynoszą największą satysfakcję. „Czasami po walce widzę błędy – swoje albo kolegi – i wymyślam rozwiązanie. Następną walkę wygrywa się w głowie, nie na planszy”.

Szermierka daje także coś więcej niż sportowe umiejętności. „To ogromny dystans do siebie, pokora i cierpliwość” – podkreśla Maciejewska. Pojedynki wymagają skupienia przez długi czas – w walkach pucharowych to nawet trzy rundy po trzy minuty i walka do piętnastu trafień. „To ogromna liczba decyzji podejmowanych w bardzo krótkim czasie”.

Mimo tych wartości szermierka wciąż nie jest obecna w polskich szkołach. „Ubolewam nad tym, bo rozwija refleks, koordynację i coś, czego dziś bardzo brakuje – uważność” – mówi. Jak zaznacza, umiejętność skupienia się na „tu i teraz” jest kluczowa nie tylko w sporcie.

Dlatego w pracy z najmłodszymi stosuje inne metody. „Uczymy przez gry i zabawy z elementami szermierki. W ten sposób wprowadzamy technikę, ale też koncentrację i myślenie”.

Czy wśród jej podopiecznych są przyszli mistrzowie świata? „Każdy by chciał to wiedzieć” – odpowiada z uśmiechem. „Ale tego nie da się przewidzieć. To kwestia lat pracy, zaangażowania i umiejętności połączenia sportu z codziennym życiem. Jeśli jednak ktoś ma pasję i priorytety – wszystko jest możliwe”.

Szermierka, jak wynika z tej rozmowy, nie jest tylko dyscypliną sportową. To proces, który zaczyna się od ciekawości, rozwija przez lata treningu i ostatecznie prowadzi do czegoś znacznie ważniejszego niż medale – do świadomego, uważnego działania.

pż