W Wielkiej Brytanii od przyszłego roku ma zostać wdrożony system oparty na sztucznej inteligencji, który będzie oceniał wiek migrantów na podstawie zdjęć wykonywanych na granicy. Narzędzie ma pomóc w wykrywaniu dorosłych osób podszywających się pod nieletnich.
Za rozwój i testy technologii odpowiada firma IT z Harlow, Akhter Computers Ltd, która otrzymała kontrakt od brytyjskiego Home Office. Projekt zakłada dalsze testowanie systemu przed jego pełnym wdrożeniem w połowie 2027 roku. Wartość kontraktu wynosi 322 tysiące funtów rozłożone na trzy lata.
Według rządu technologia ma zwiększyć skuteczność kontroli i ograniczyć przypadki nadużyć. Minister ds. bezpieczeństwa granic i azylu Alex Norris podkreśla, że część migrantów „fałszywie deklarujących wiek” wykorzystuje system, co jego zdaniem obciąża zasoby przeznaczone dla dzieci.
„To dlatego wprowadzamy technologię AI, aby położyć temu kres i zapewnić, że osoby, które oszukują system, zostaną zidentyfikowane, zatrzymane i szybko usunięte, a ci, którzy zasługują na wsparcie i ochronę, je otrzymają” – powiedział Norris.
System ma analizować fotografie osób zatrzymanych na granicy i szacować ich wiek. Ma to być dodatkowe narzędzie wspierające funkcjonariuszy, którzy obecnie dokonują ocen na podstawie dokumentów, wyglądu i zachowania migrantów. W przypadku wątpliwości ostateczne decyzje podejmują również pracownicy socjalni.
Dane brytyjskiego rządu wskazują, że problem błędnych klasyfikacji wieku nie jest marginalny. W roku kończącym się w marcu 2026 roku ponad 6,4 tysiąca migrantów deklarujących niepełnoletność zostało poddanych ocenie wieku na granicy, a 43 procent z nich uznano za dorosłych.
Jednocześnie raport niezależnego inspektora ds. imigracji wskazał, że zdarzają się zarówno przypadki błędnego uznania dorosłych za dzieci, jak i odwrotne sytuacje. Autorzy raportu podkreślili, że bez „niezawodnego testu” błędy są nieuniknione, co może prowadzić do poważnych konsekwencji, szczególnie gdy dziecko zostanie pozbawione ochrony.
Rząd argumentuje, że sztuczna inteligencja może być bardziej efektywnym i ekonomicznym rozwiązaniem. Według wcześniejszych analiz była ona uznana za najbardziej „opłacalną opcję” w procesie oceny wieku.
Testy technologii przeprowadzono już na zdjęciach osób różnych płci i pochodzenia etnicznego, w tym populacji ubiegającej się o azyl. Jednak wyniki tych testów nie były jeszcze wykorzystywane w rzeczywistych decyzjach.
Pierwsze próby zastosowania systemu w warunkach operacyjnych mają odbyć się w przyszłym roku w ośrodku przetwarzania w Dover.
Plan rządu spotyka się jednak z ostrą krytyką organizacji praw człowieka i środowisk zawodowych. Human Rights Watch ostrzega, że technologia jest „nieprzetestowana” i może naruszać prawa dzieci.
„Eksperymentowanie z nieprzetestowaną technologią w celu ustalenia, czy dziecko otrzyma ochronę, której pilnie potrzebuje i do której ma prawo, jest okrutne i nie do przyjęcia” – stwierdziła badaczka AI Anna Bacciarelli.
Podobne obawy zgłasza Brytyjskie Stowarzyszenie Pracowników Socjalnych, które podkreśla, że ocena wieku jest procesem złożonym i wymaga doświadczenia specjalistów, a nie automatycznych narzędzi.
Rząd odpowiada, że obecny system nie jest wolny od błędów i potrzebuje dodatkowego wsparcia technologicznego, aby ograniczyć nadużycia i poprawić skuteczność kontroli granicznej.
BBC/pż