Od „opieki” do partnerstwa
Jak podkreślił Artur Kozłowski, Senat wrócił do swojej historycznej roli budowania relacji z Polonią, jednak dziś współpraca z rodakami za granicą opiera się na partnerstwie, a nie na tradycyjnie rozumianej opiece.
– To absolutnie priorytetowe zadanie Senatu – zaznaczył dyrektor Biura Polonijnego. Jak dodał, marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska, wielokrotnie podkreślała, że współczesne relacje z Polonią powinny być budowane na wzajemnej współpracy i dialogu.
Zdaniem Artura Kozłowskiego zmienia się również sama Polonia. Coraz większą część środowisk polskich za granicą stanowią osoby należące do trzeciego, czwartego, a nawet kolejnych pokoleń emigracji, urodzone już poza Polską. To wymaga nowych form kontaktu i nowych sposobów angażowania młodych ludzi.
Rekordowe zainteresowanie konkursem „Senat–Polonia 2026”
Jednym z najważniejszych narzędzi współpracy Senatu z Polonią pozostaje Konkurs Senat–Polonia.
Jak poinformował dyrektor Biura Polonijnego, tegoroczna edycja była największa i zarazem najtrudniejsza w historii.
Do Kancelarii Senatu wpłynęło blisko 1500 ofert o łącznej wartości ponad 444 mln zł, podczas gdy budżet programu wynosił 71,7 mln zł. Oznacza to, że potrzeby zgłoszone przez organizacje polonijne były ponad siedmiokrotnie większe niż dostępne środki.
– Nie wybieraliśmy między projektami dobrymi i złymi. Musieliśmy wybierać spośród bardzo dobrych projektów te najlepsze – podkreślił Artur Kozłowski.
Artur Kozłowski, dyrektor Biura Polonijnego Senatu RP w studiu PRdZ
Transparentne zasady przyznawania środków
Dyrektor Biura Polonijnego zwrócił uwagę, że konkurs opiera się na jasnych i przejrzystych zasadach.
Wnioski są oceniane przez niezależnych ekspertów oraz komisję konkursową, następnie opiniowane przez Komisję Spraw Emigracji i Łączności z Polakami za Granicą, a ostateczne decyzje podejmuje Prezydium Senatu.
Jak zaznaczył rozmówca Polskiego Radia dla Zagranicy, o przyznaniu dotacji decyduje wyłącznie ocena merytoryczna projektów.
Co istotne, środki niewykorzystane przez beneficjentów nie przepadają. Wracają do puli konkursowej i mogą zostać przekazane organizacjom, które wcześniej nie otrzymały wsparcia lub otrzymały je w ograniczonej wysokości. Dzięki temu dodatkowe środki trafiły m.in. do mediów polskich działających na Wschodzie.
Stabilniejsze finansowanie dla mediów polonijnych
Nowością w tegorocznym konkursie była możliwość ubiegania się o finansowanie dwuletnie.
Rozwiązanie objęło przede wszystkim projekty dotyczące profesjonalizacji mediów polonijnych oraz wsparcia organizacji polskich za granicą.
Na 2026 rok Senat dofinansował 64 projekty medialne, a kolejne 46 otrzymało zapewnienie finansowania na rok 2027. Jak podkreślił Artur Kozłowski, takie rozwiązanie pozwala redakcjom planować działalność z większym wyprzedzeniem i zapewnia większą stabilność funkcjonowania.
Młode pokolenie jednym z najważniejszych priorytetów
Jednym z głównych kierunków działań Senatu pozostaje aktywizacja młodych Polaków mieszkających poza granicami kraju.
Jak zauważył dyrektor Biura Polonijnego, współczesna młodzież korzysta z zupełnie innych narzędzi komunikacji niż wcześniejsze pokolenia.
– Aby zainteresować młodych ludzi polskością, trzeba mówić ich językiem i wykorzystywać media społecznościowe oraz nowoczesne formy komunikacji – podkreślił.
Dlatego Senat wspiera projekty wykorzystujące nowoczesne technologie i cyfrowe kanały przekazu.
Młodzieżowa Rada Polonijna – efekt sukcesu Polonia Camp
Jednym z najważniejszych efektów ubiegłorocznego Polonia Camp było powołanie Młodzieżowej Rady Polonijnej.
Rada skupia 16 przedstawicieli młodej Polonii z różnych części świata – od Australii i Brazylii, przez Europę, po Kanadę, Stany Zjednoczone i Ukrainę.
Jej członkowie współpracują z Senatem, przedstawiają opinie dotyczące potrzeb młodego pokolenia oraz współtworzą program kolejnych edycji Polonia Camp.
Jak zaznaczył Artur Kozłowski, to właśnie młodzi uczestnicy najlepiej wiedzą, jakie tematy są dziś ważne dla ich rówieśników i jak skutecznie budować więzi z Polską.
Polonia Camp 2026 jeszcze większy niż przed rokiem
Już wkrótce w Warszawie rozpocznie się druga edycja Polonia Camp – wydarzenia finansowanego przez Senat RP.
Po sukcesie ubiegłorocznej inauguracji organizatorzy spodziewają się około 1500 uczestników, czyli o połowę więcej niż podczas pierwszej edycji.
Program obejmie spotkania z przedstawicielami władz państwowych, ekspertami, ludźmi kultury i nauki, a także warsztaty językowe, kulinarne oraz panele poświęcone studiowaniu, pracy i możliwościom rozwoju w Polsce.
Organizatorzy zapewniają również wsparcie uczestnikom przyjeżdżającym z odległych krajów świata, pomagając w pokryciu kosztów podróży.
Polonia Camp ma być czymś więcej niż wydarzeniem
Artur Kozłowski nie ukrywa, że ambicją Senatu jest dalszy rozwój projektu.
Jak zdradził, pojawiają się pomysły, aby Polonia Camp stał się nie tylko corocznym, czterodniowym spotkaniem w Warszawie, ale także platformą współpracy młodych Polaków na całym świecie.
Rozważana jest również organizacja regionalnych spotkań i wydarzeń w krajach zamieszkania Polonii.
– Chcielibyśmy, aby Polonia Camp rozwijał się jako instytucja skupiająca młodych ludzi polskiego pochodzenia z całego świata, a nie tylko jako jednorazowe wydarzenie – podsumował dyrektor Biura Polonijnego Senatu RP.
Druga edycja Polonia Camp odbędzie się w Warszawie w dniach 23–26 lipca. Patronem medialnym wydarzenia jest Polskie Radio dla Zagranicy, które będzie na bieżąco relacjonować przebieg spotkania.
Z Arturem Kozłowskim, dyrektorem Biura Polonijnego Senatu RP, rozmawiała Halina Ostas. Zachęcamy do wysłuchania załączonego nagrania!