Wspólna podróż rozpoczęła się od spotkania i integracji uczestników. Już pierwszego dnia młodzi ludzie wspólnie ustalili zasady obowiązujące podczas projektu, podzielili się na grupy i poznali program kolejnych dni. Nie zabrakło również spaceru, który stał się okazją do pierwszych rozmów i bliższego poznania się.
Ważnym elementem pierwszego dnia były warsztaty języka polskiego pod hasłem „Kim jestem? Skąd pochodzę?”. Grupa początkująca, prowadzona przez Karolinę Jermak, ćwiczyła podstawową komunikację, rozmawiała o rodzinie, Polsce i Ukrainie. Uczestnicy grupy średniozaawansowanej, pod opieką Lesi Jermak, rozmawiali natomiast o polskich korzeniach, tożsamości i historii własnych rodzin.
Osobiste opowieści pokazały, jak różne mogą być drogi prowadzące do odkrywania polskości. Wieczorem uczestnicy zaprezentowali swoje zainteresowania, pasje i talenty podczas Wieczoru Talentów. Był to również czas, w którym grupa zaczęła budować poczucie wspólnoty.
Drugi dzień projektu połączył naukę języka polskiego, kulturę, aktywność fizyczną i harcerskie doświadczenia. Podczas warsztatów językowych uczestnicy rozmawiali o lesie, przyrodzie i wakacjach. Następnie poznawali polskie tańce integracyjne i narodowe, ucząc się kultury poprzez ruch i wspólną zabawę.
Najwięcej emocji przyniosła gra terenowa „Polski Trop”. Uczestnicy musieli orientować się w terenie, rozwiązywać szyfry, wykonywać zadania wymagające współpracy i poznawać podstawowe umiejętności harcerskie. Nie zabrakło także gier, zabaw oraz wspólnego śpiewania przy gitarze. W przygotowaniu zajęć pomogły przedstawicielki Katolickiego Skautingu Europy.
Wieczorem przyszedł czas na refleksję nad własnymi korzeniami. Rozmowa po wspólnym seansie stała się okazją do zastanowienia się, czym jest dziedzictwo i jaką rolę odgrywają w nim historie rodzinne, język, pamięć oraz wartości przekazywane kolejnym pokoleniom.
Kolejny etap podróży prowadził do Borysławia i Drohobycza. Uczestnicy poznawali historię tych miejsc, ich wielokulturowe dziedzictwo oraz ślady polskiej obecności.
W Borysławiu, znanym z historii przemysłu naftowego i wydobycia „czarnego złota”, szczególnym punktem programu była „Karpacka Chata”. Zachowane w niej przedmioty, fotografie i pamiątki pozwoliły młodym uczestnikom zobaczyć, jak wyglądało codzienne życie mieszkańców tych ziem przed pokoleniami.
Za przyjęcie i pomoc w odkrywaniu historii podziękowano Regionalnemu Towarzystwu Kultury Polskiej Borysławia. Szczególne podziękowania skierowano również do właściciela „Karpackiej Chaty”, pana Sergiusza, który od 20 lat gromadzi i chroni pamiątki związane z przeszłością regionu. Dzięki jego pracy kolejne pokolenia mogą poznawać historie ludzi, których życie było związane z tym miejscem.
Z Borysławia grupa udała się do Drohobycza. Tam uczestnicy poznawali kolejne elementy dziedzictwa miasta – odwiedzili żupę solną, poznali historię kościoła oraz miejsca związane z Brunonem Schulzem, pisarzem i artystą, którego twórczość na trwałe związała się z Drohobyczem.
„Śladami polskości w Ukrainie” to projekt, który łączy edukację, język, kulturę i bezpośredni kontakt z historią. Uczestnicy nie ograniczają się do słuchania opowieści czy czytania o przeszłości. Odwiedzają miejsca, oglądają zachowane pamiątki, spotykają osoby, które od lat dbają o pamięć, a także rozmawiają o własnych rodzinnych historiach.
Dla młodego pokolenia jest to szansa na odkrywanie polskości w sposób bezpośredni i osobisty. Bo polskie dziedzictwo na Ukrainie to nie tylko zabytki, nazwiska i daty. To również język, rodzinne wspomnienia, kultura, tradycje i historie ludzi, którzy przez pokolenia współtworzyli dzieje tych ziem.
Projekt pokazuje także, że poznawanie własnych korzeni nie musi być jedynie lekcją historii. Może stać się wspólną przygodą, sposobem na budowanie relacji i okazją do zadania sobie pytania: co z dziedzictwa poprzednich pokoleń chcemy zachować i przekazać dalej?
Przed uczestnikami kolejne spotkania, warsztaty i miejsca do odkrycia. „Śladami polskości” jest więc nie tylko podróżą po Ukrainie, ale również podróżą w głąb własnej tożsamości.
Polska sobotnia szkoła w Kijowie/pż