Polskie Radio ożywi archiwalne nagrania paryskiej „Kultury”

Już w najbliższych miesiącach słuchacze będą mogli zapoznać się z taśmami, które zostaną przeniesione z archiwum słynnego ośrodka wydawniczego w podparyskim Maisons-Laffitte na nośniki cyfrowe.

Maisons-Laffitte

źr.Instytut Literacki

Umowę rozpoczynającą współpracę podpisano w siedzibie instytutu założonego w Maisons-Laffitte przez redaktora Jerzego Giedroycia. Miejsce to było w czasach PRL jednym z najważniejszych ośrodków politycznych i wydawniczych antykomunistycznej emigracji.

Porozumienie o współpracy podpisali prezes Polskiego Radia Paweł Majcher oraz prezeska Stowarzyszenia Instytut Literacki „Kultura” Anna Bernhardt. „Większość z tych nagrań to są materiały, które powstawały tutaj - wywiady z Jerzym Giedroyciem, filmy o nim. Celem jest popularyzacja tego niebywałego dorobku mieszkańców domu Kultury" - tłumaczyła.

Dzięki umowie rozpoczęto digitalizację tysięcy godzin archiwalnych nagrań. Zostaną one wykorzystane w audycjach i podcastach publicznego nadawcy. „Chcemy wykorzystywać te dźwięki w nowoczesny sposób, by docierały do jak najszerszego grona odbiorców” - powiedział prezes Polskiego Radia Paweł Majcher.
Na licznych, nieopisanych dotąd taśmach z „Kultury” mogą znajdować się nagrania wybitnych osobistości. Kilka miesięcy temu odkryto jedno z nielicznych nagrań Witolda Gombrowicza. 

12 stycznia 1993 w Maisons-Laffitte zmarł Józef Czapski.

“Szeptem” - „Kultura” 6/23, 1949

“ Dziesięć lat temu … Czasami mi się zdaje, że człowiek nie ma prawa istnieć, że żyjemy wszyscy tylko dzięki naszej bezmyślności, naszej niewierności, dzięki naszej niepamięci. Kto z nas… pic.twitter.com/Wqmu1kGnqk

— Listy Literackie (@ListyLiterackie) January 12, 2024

Podpisanie umowy wpisuje się w obchody stulecia Polskiego Radia oraz uroczystości poświęcone dwóm wybitnym redaktorom „Kultury”. Sejm ustanowił rok 2026 Rokiem Józefa Czapskiego, natomiast Senat ogłosił go Rokiem Jerzego Giedroycia. W ciągu sześciu dekad swojej działalności instytut w Maisons-Laffitte wydał ponad 600 numerów miesięcznika „Kultura”, około 500 książek oraz inne czasopisma.

„Kultura” była jednym z najważniejszych czasopism polskiej emigracji, wydawanym przez Instytut Literacki, założony w marcu 1946 r. w Rzymie przez Jerzego Giedroycia, Józefa Czapskiego, Gustawa Herlinga-Grudzińskiego oraz Zofię i Zygmunta Hertzów. Pierwszy numer – wówczas kwartalnika – ukazał się w lipcu 1947 r. W październiku tego samego roku Instytut Literacki przeniósł swoją siedzibę pod Paryż, do Maisons-Laffitte.

W okresie PRL ośrodek pełnił funkcję nieoficjalnej ambasady niepodległej Polski. Z „Kulturą” współpracowali wybitni polscy publicyści i pisarze emigracyjni, m.in. Jerzy Stempowski, Konstanty Jeleński, Juliusz Mieroszewski, Czesław Miłosz i Witold Gombrowicz.

IAR/ks