Moskwa może testować jedność NATO
Premier Donald Tusk ostrzega, że Rosja może w najbliższych miesiącach podejmować działania wymierzone w państwa NATO, a następnie przedstawiać je jako przypadkowe incydenty. W ocenie szefa rządu jednym z celów takich działań może być osłabienie jedności Sojuszu Północnoatlantyckiego.
Do tych ostrzeżeń odniósł się profesor Daniel Boćkowski, ekspert do spraw bezpieczeństwa z Uniwersytetu w Białymstoku. Jego zdaniem długofalowe cele Moskwy wykraczają poza samą Ukrainę. Rosja może być zainteresowana osłabieniem państw Europy Środkowej i struktur, które zapewniają im bezpieczeństwo.
O narastającej presji ze strony Rosji mówił również minister koordynator służb specjalnych Tomasz Siemoniak. Jak podkreślał, w ostatnim czasie Rosja pozwala sobie na coraz więcej, a działania o charakterze hybrydowym mogą mieć poważne konsekwencje dla bezpieczeństwa europejskiego.
W ostatnich dniach pojawiły się kolejne informacje dotyczące rosyjskich działań i incydentów związanych z wojną przeciwko Ukrainie.
14 września dowódca operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych generał Ireneusz Nowak potwierdził, że rosyjska rakieta Ch-101, która w lipcu eksplodowała w Tarnawie-Kolonii, była wycelowana w Polskę.
Niepokój wzbudziło również odnalezienie w województwie zachodniopomorskim rosyjskiego drona Gerbera 2. Jak poinformowano, urządzenie posiadało głowicę bojową.
Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski nie wykluczył natomiast, że Rosja mogła celowo obrać za cel pociąg przewożący dyplomatów z Kijowa do Polski.
Szef polskiej dyplomacji opowiedział się również za możliwością zestrzeliwania przez NATO rosyjskich dronów znajdujących się nad terytorium Ukrainy, zanim maszyny naruszą przestrzeń powietrzną państw Sojuszu.
Co dalej z amerykańskimi żołnierzami w Europie?
Drugim istotnym tematem pozostaje przyszłość amerykańskiej obecności wojskowej na Starym Kontynencie.
Prezydent USA Donald Trump poinformował, że w sprawie amerykańskiej bazy wojskowej w Polsce dokonywany jest „znaczący postęp”. Nie przedstawił jednak szczegółów i zaznaczył, że ostateczna decyzja jeszcze nie zapadła.
Minister obrony Władysław Kosiniak-Kamysz przekazał, że przygotowania przebiegają sprawnie. Podkreślił przy tym znaczenie dobrych relacji między prezydentami Polski i Stanów Zjednoczonych.
Jednocześnie pojawiły się informacje o możliwej redukcji amerykańskich wojsk w Europie. Według NBC News Pentagon rozważa wycofanie z kontynentu nawet 25 tysięcy żołnierzy. Niektóre źródła, na które powołuje się amerykańska stacja, mówią nawet o 40 tysiącach.
Byłaby to znacząca zmiana w skali amerykańskiej obecności wojskowej w Europie. Polskie władze zapewniają jednak, że ewentualne redukcje nie powinny objąć Polski.
Bruksela chce bliższej współpracy z Kanadą
Ważnym wydarzeniem politycznym minionych dni była również propozycja zacieśnienia współpracy Unii Europejskiej z Kanadą.
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen, podczas orędzia o stanie Unii wygłoszonego w Strasburgu, zaprosiła Kanadę do rozmów na temat uzyskania statusu pierwszego „członka stowarzyszonego” Unii Europejskiej.
Propozycja zakłada rozwijanie współpracy między innymi w dziedzinie przemysłu, technologii, obronności i bezpieczeństwa gospodarczego. Wśród wskazywanych obszarów znalazły się także Arktyka, surowce krytyczne, sztuczna inteligencja, technologie kwantowe i cyberbezpieczeństwo.
Von der Leyen podkreśliła, że nie jest to inicjatywa wymierzona przeciwko żadnemu państwu, lecz próba wykorzystania potencjału obu stron.
W Parlamencie Europejskim obecny był premier Kanady Mark Carney. Przekonywał, że zdecydowana większość Kanadyjczyków popiera bliższe relacje z Europą. Mówił także o wspólnych wartościach i znaczeniu demokracji, praworządności oraz wolności jednostki.
Na propozycję Brukseli zareagował Donald Trump. Amerykański prezydent określił pomysł zbliżenia Unii Europejskiej z Kanadą jako „śmieszny”. Zagroził również konsekwencjami gospodarczymi, gdyby inicjatywie miały przyświecać wrogie wobec Stanów Zjednoczonych intencje.
Wśród możliwych działań wymienił kolejne cła oraz ograniczenia handlowe w niektórych obszarach.
Komisja Europejska podkreśla natomiast, że propozycja dotycząca Kanady nie jest wymierzona w Stany Zjednoczone. Inicjatywa nie została jeszcze szczegółowo uzgodniona i wymaga dalszych rozmów oraz zgody państw członkowskich Unii.
Rosyjskie działania hybrydowe, przyszłość amerykańskich wojsk w Europie oraz zmieniające się relacje gospodarcze i polityczne między Europą, Kanadą i Stanami Zjednoczonymi – o tych wydarzeniach rozmawiamy w najnowszym wydaniu magazynu „Mija Tydzień”.
Na magazyn „Mija Tydzień” zaprasza Katarzyna Semaan.