Redakcja Polska

Polonia brazylijska debatuje nad przyszłością polskości w Brazylii

10.05.2026 16:00
Miasto Nova Prata, położone w stanie Rio Grande do Sul na południu Brazylii, było gospodarzem drugiej edycji Festiwalu Kultury Polskiej w Brazylii, który odbył się w dniach od 30 kwietnia do 3 maja. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele społeczności polonijnej z trzech południowych stanów Brazylii — Rio Grande do Sul, Parany i Santa Catariny — a także osoby z innych regionów kraju, które śledziły część programu online. 
Druga edycja Festiwalu Kultury Polskiej w Brazylii
Druga edycja Festiwalu Kultury Polskiej w Brazylii fot. Festival de Cultura Polonesa no Brasil

Festiwal, zorganizowany przez Braspol we współpracy z polonijnym zespołem folklorystycznym Kalina, stał się ważną przestrzenią celebracji kultury, refleksji historycznej oraz debaty nad wyzwaniami związanymi z zachowaniem polskiej tożsamości w Brazylii.

Jednym z najważniejszych punktów programu była konferencja inauguracyjna poświęcona przyszłości polskości w Brazylii. W ramach szerszego programu festiwalu spotkanie zgromadziło badaczy, liderów społecznych, przedstawicieli organizacji polonijnych, a także Konsula Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w Kurytybie, aby wspólnie dyskutować o najważniejszych elementach, które historycznie podtrzymywały polską tożsamość wśród potomków imigrantów.

Podczas debat prelegenci i uczestnicy przypomnieli historię polskiej emigracji do Brazylii od XIX wieku, podkreślając trudności, z jakimi mierzyły się polskie rodziny na nowym kontynencie. Szczególną uwagę poświęcono okresowi tzw. Kampanii Nacjonalizacyjnej w czasach Estado Novo, kiedy używanie języków obcych zostało zakazane w wielu przestrzeniach społecznych i edukacyjnych. Zdaniem uczestników miało to bardzo negatywne konsekwencje dla przekazywania języka polskiego kolejnym pokoleniom, osłabiając jeden z podstawowych filarów polskości.

Istotnym tematem konferencji była również rola religijności w podtrzymywaniu polskiej tożsamości kulturowej. Uczestnicy podkreślali historyczne znaczenie parafii, uroczystości religijnych i tradycji katolickich jako elementów jednoczących społeczności polonijne przez dziesięciolecia. Wskazywano także na ogromne znaczenie organizacji kulturalnych, stowarzyszeń oraz grup społecznych odpowiedzialnych za zachowanie tradycji, tańców, śpiewu, kuchni i pamięci historycznej.

fot. Festival de Cultura Polonesa no Brasil
fot. Festival de Cultura Polonesa no Brasil

Folklor został wskazany jako jeden z najważniejszych elementów zachowania polskości w Brazylii. Podczas konferencji przypomniano, że w kraju działa obecnie ponad 40 polskich zespołów folklorystycznych, z których część należy do najstarszych tego typu grup na świecie poza granicami Polski i zbliża się do stu lat działalności. Uczestnicy podkreślali, że zespoły te odgrywają fundamentalną rolę w międzypokoleniowym przekazywaniu kultury, przybliżając dzieciom i młodzieży polskie tradycje, muzykę, język oraz historię przodków.

Konferencja stała się przestrzenią wspólnej refleksji nad możliwymi drogami wzmacniania polskości we współczesnej Brazylii. Jednym z najważniejszych wniosków był szeroki konsensus dotyczący konieczności wspierania nauki języka polskiego, szczególnie wśród młodego pokolenia, jako kluczowego elementu zachowania polskiego dziedzictwa kulturowego.

fot. Festival de Cultura Polonesa no Brasil
fot. Festival de Cultura Polonesa no Brasil

Oprócz konferencji festiwal obejmował bogaty program wydarzeń kulturalnych i integracyjnych. Odbyły się występy zespołów folklorystycznych, prezentacje śpiewu i tańca, wydarzenia kulinarne, warsztaty rękodzieła polskiego oraz inauguracja pomnika poświęconego polskiej imigracji. W programie znalazły się również msze święte, parady w strojach ludowych oraz spotkania integracyjne.

W wydarzeniu uczestniczyła także Denise Pessôa, której wsparcie miało kluczowe znaczenie dla realizacji festiwalu dzięki środkom federalnym przeznaczonym na organizację wydarzenia. Szczególnie podkreślano również jej rolę jako sprawozdawczyni projektu ustawy w Komisji Kultury brazylijskiego Senatu, dotyczącego ustanowienia Narodowego Dnia Dziedzictwa Kulturowego Polaków w Brazylii, który miałby być obchodzony corocznie 11 listopada na terenie całego kraju.

fot. Festival de Cultura Polonesa no Brasil
fot. Festival de Cultura Polonesa no Brasil

Deputowana wydała pozytywną opinię wobec projektu, którego procedowanie znajduje się obecnie na zaawansowanym etapie i jest z dużą nadzieją obserwowane przez brazylijską Polonię. Zdaniem uczestników festiwalu oficjalne uznanie polskiego dziedzictwa kulturowego stanowiłoby ważny krok w kierunku docenienia wkładu polskich imigrantów w rozwój Brazylii oraz wzmocnienia działań na rzecz zachowania polskości w kraju.

Druga edycja Festiwalu Kultury Polskiej w Brazylii pokazała nie tylko żywotność tradycji pielęgnowanych przez potomków polskich emigrantów, lecz także rosnącą troskę społeczności polonijnej o przyszłość polskości w Brazylii — zwłaszcza w zakresie ochrony języka, pamięci historycznej, folkloru oraz działalności instytucji polonijnych.

Dr Fabricio Vicroski

Brazylia: gmina Centenário oddaje hołd polskim imigrantom i pielęgnuje swoje dziedzictwo

26.03.2026 09:50
W południowej Brazylii, w stanie Rio Grande do Sul, niewielka gmina Centenário po raz kolejny podkreśliła swoje silne związki z polskim dziedzictwem. Uroczyste otwarcie Pomnika Osadników (Memorial aos Colonizadores), zlokalizowanego na cmentarzu miejscowości Lajeado Valeriano, stało się ważnym wydarzeniem dla lokalnej społeczności, w której większość mieszkańców ma polskie korzenie.

Festiwal Narodowy Czarniny uznany za dziedzictwo kulturowe na południu Brazylii

29.04.2026 16:57
Tradycyjny Festiwal Narodowy Czarniny, odbywający się na południu Brazylii, został oficjalnie uznany za wydarzenie o istotnym znaczeniu historycznym i kulturowym w stanie Rio Grande do Sul. To znacznie więcej niż wydarzenie kulinarne — święto stało się ważnym symbolem zachowania polskiego dziedzictwa poza Europą.

XX Światowy Festiwal Polonijnych Zespołów Folklorystycznych już w lipcu

09.05.2026 20:22
Przygotowania do jubileuszowego XX Światowego Festiwalu Polonijnych Zespołów Folklorystycznych weszły w decydującą fazę. W lipcu wystąpią na Podkarpaciu 23 zespoły z siedmiu krajów i trzech kontynentów w tym: Australii, Czech, Kanady, Litwy, Niemiec, USA i Wielkiej Brytanii.