Dom pełen muzyki, koncerty organizowane mimo wojennego terroru, Powstanie Warszawskie i życie przy fortepianie w na nowo wolnym kraju... - to tylko fragmenty wspomnień, zawartych na kartach wydawnictwa. – Pisząc, miałam wrażenie, jakbym z kimś rozmawiała, opowiadała komuś moją historię, a on uważnie jej słuchał, nie zadając zbędnych pytań – mówiła podczas premiery Danuta Dworakowska.

Życie zapisane muzyką

Autobiografia prowadzi czytelnika w podróż: od dzieciństwa spędzonego w domu, w którym muzyka była codziennością, przez lata okupacji i Powstanie Warszawskie, aż po powojenną działalność koncertową i pedagogiczną.

Na kartach książki Danuta Dworakowska wspomina wojenne koncerty, opowiada o tajnych kompletach oraz o służbie sanitariuszki, jaką pełniła w czasie Powstania Warszawskiego. Ostatnie rozdziały poświęca odbudowywaniu życia po wojnie i artystycznej drodze, która zaprowadziła ją na sceny koncertowe w Polsce i za granicą.

Czytaj także:

• "Maria Wiłkomirska nie miała ze mną łatwo". Danuta Dworakowska w swoje urodziny

"Kultura jest bezpartyjna"

Jednym z motywów przewijających się przez książkę jest przekonanie o szczególnej roli kultury, która zdolna jest przetrwać nawet najbardziej dramatyczne doświadczenia historii. Autorka przywołuje słowa jednego ze swoich kolegów muzyków: "Kultura jest bezpartyjna. Przetrwała upadki wielu imperiów. Jest najtrwalszą wartością ludzkości, a my mamy szczęście być rycerzami broniącymi jej przed inwazją wszechmocnej polityki".

Spisane wspomnienia 

"Pianistka. Między dzieciństwem a zdziecinnieniem" początkowo istniała wyłącznie w formie rękopisu. Dopiero współpracownicy kampanii BohaterON - włącz historię! zadbali o elektroniczną wersję wspomnień i przygotowali je do wydania. Twórczyni kampanii Agnieszka Łesiuk-Krajewska zapowiedziała, że publikacja doczeka się kontynuacji w drugim tomie wspomnień Danuty Dworakowskiej.

***

Danuta Dworakowska:

• Danuta Dworakowska urodziła się 5 stycznia 1928 roku w Warszawie. Od najmłodszych lat uczyła się gry na fortepianie, a edukację muzyczną kontynuowała także podczas okupacji.
• W 1944 roku jako szesnastolatka zgłosiła się na ochotnika do Powstania Warszawskiego. Pod pseudonimem "Lena" służyła jako sanitariuszka w batalionie "Gozdawa" Armii Krajowej.
• Za odwagę została odznaczona Krzyżem Walecznych.
• Po wojnie ukończyła z wyróżnieniem Państwową Wyższą Szkołę Muzyczną w Łodzi, koncertowała i przez wiele lat pracowała jako pedagog.

BohaterON – włącz historię! to ogólnopolska kampania, realizowana od 2016 roku. Jej działania mają na celu upamiętnienie i uhonorowanie uczestników Powstania Warszawskiego.

>>> SERWIS SPECJALNY POLSKIEGO RADIA poświęcony powstaniu warszawskiemu 

*** 

BohaterON/PAP/zuzannachowaniec 

Posłuchaj audycji "Kwadrans bez muzyki" >>> 

Walerian Bielecki, znany był w konspiracji pod pseudonimem "Inżynier Jan", należał do Zgrupowania "Krybar". Walczył na Powiślu i w Śródmieściu, a równocześnie dokumentował otaczającą go rzeczywistość. Jego akwarele i rysunki nie powstawały z myślą o wystawach. Były próbą ocalenia pamięci o mieście, ludziach i wydarzeniach, których sam był uczestnikiem.

Migawki z historii odnalezione po latach

Kuratorka wystawy Karolina Kulyk przyznała, że na twórczość Waleriana Bieleckiego natrafiła podczas przygotowań do 80. rocznicy wybuchu powstania warszawskiego. Na ekspozycji znalazły się prace pochodzące ze zbiorów Muzeum Wojska w Białymstoku oraz rodziny artysty.

Jedna z najbardziej poruszających historii związanych z powstaniem tych prac rozpoczyna się w zrujnowanym sklepie papierniczym. Podczas walk w Śródmieściu Bielecki natrafił na rozbity sklep pełen materiałów plastycznych. Wśród ruin znalazł bloki rysunkowe, akwarele, pędzle i ołówki, przedmioty, które dla artysty okazały się bezcenne.

Czytaj także:

• Najpiękniejsze polskie książki na wystawie w Muzeum Sztuki Nowoczesnej
• Młodzież z pieczy zastępczej na scenie Festiwalu Góry Literatury

"Skarb prawdziwy"

W swoich wspomnieniach Walerian Bielecki pisał: "Wracając kiedyś z placówki na Poczcie Głównej, wstąpiłem olśniony tymi skarbami, zabrałem sobie notatnik i blok rysunkowy, komplet akwarel, kilka pędzli i ołówków".

Materiały towarzyszyły mu nie tylko podczas powstania, ale również później – w niemieckiej niewoli. "Okazały się później skarbem prawdziwym, pomogły łatwiej znieść trudne dni niewoli, szczególnie w pierwszych miesiącach. Pozwoliły jednocześnie utrwalić jeszcze żywe wspomnienia przeżyć i walki w dniach powstania". - wspominał.

Między dokumentem a sztuką

Ekspozycja obejmuje 23 prace: pięć oryginalnych akwareli oraz osiemnaście wielkoformatowych reprodukcji ułożonych w porządku chronologicznym. Każdej z nich towarzyszą komentarze historyczne oraz zachowane notatki autora, dzięki którym oglądający mogą spojrzeć na powstanie warszawskie oczami jego uczestnika.

Wernisaż wystawy zaplanowany został na wtorek 28 lipca. Będzie ona prezentowana w Instytucie Pileckiego w Warszawie do 10 października br.

*** 

Tytuł audycji: Kwadrans bez muzyki

Przygotowanie: Małgorzata Nieciecka-Mac

Data emisji: 28.07.2026

Godz. emisji: 11.00

Oprac. zchowaniec/pg