Musica humana: O liryce trubadurów

Ostatnia aktualizacja: 15.10.2007 18:45
Liryka trubadurów - pierwsza w dziejach nowożytnych sztuka absolutnie świecka, podporządkowana jest jednej nadrzędnej idei - miłości dwornej (amor corteis).

Wynosiła ona na wyżyny szlachetną damę, której trubadur służył niczym wasal seniorowi. Czyniła to niejako wbrew typowej dla średniowiecza niechęci (podejrzliwości) wobec kobiet. Rezultatem była nie tylko wspaniała, subtelna, pełna psychologicznych dociekań, sztuka, ale także autentyczne wysubtelnienie obyczajowości. Tak się jednak złożyło, że liryka ta rozkwitała na terenach południa Francji, gdzie szerzyła się równocześnie herezja (czy też nowa wiara?) katarów. Ogłoszona przez papieża krucjata nie tylko zniszczyła kwitnące zamki Langwedocji, ale także wysoką kulturę południa. Jedną z restrykcji był zakaz układania pieśni miłosnych. Trubadurzy emigrowali, albo też zaczęli układać pieśni sławiące Dziewicę Maryję. To była naturalna sublimacja uczucia, które wznosi się od konkretnej umiłowanej damy ku Tej, wybranej spośród wszystkich kobiet. Takie przejście miłości ziemskiej w niebiańską. Pojawiają się pełne uroku pieśni wielogłosowe (w kręgu szkoły paryskiej), ale też proste, nieledwie ludowe sekwencje Maryjne, czy też głębokie medytacje, poruszające główne wątki teologii Maryjnej (Filip Kanclerz, Pierre Abelard). Tematyka Maryjna owocuje już nie tylko wykwintnymi wierszami łacińskimi, ale też poezją w językach rodzimych. Tutaj prym wiedzie zakonnik z Soissons Gauthier de Coincy ze swymi Miracles de Notre Dame, w których słyszymy echa liryki rycerskiej. Najściślej jednak w obraz trubadura, służącego Dziewicy, wpisał się król Kastylii Alfons X Mądry, ze swymi Cantigas de Santa Maria. W prologu do ponad 400 cantig (zapewne nie są one wszystkie jego autorstwa) pisze: "chciałbym być Jej trubadurem, i proszę, by zechciała przyjąć mnie i moje trobar". 

A do tego wiele bardzo różnych w stylu i charakterze, nagrań zespołów, od Diabolus in Musica i Harp Consort, po Antequera i Discantus.   

Zaprasza Ewa Obniska
Zobacz więcej na temat: Francja poezja
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Nokturn: Między Wschodem a Zachodem – Trubadurzy

Ostatnia aktualizacja: 02.03.2009 17:40
2 marca 2009, godz. 00:00
rozwiń zwiń

Czytaj także

Lekcja muzyki Piotra Orawskiego

Ostatnia aktualizacja: 18.09.2007 15:10
Już od 17 września zapraszam wszystkich słuchaczy Dwójki na moją codzienną Lekcję muzyki. Od poniedziałku do piątku o godzinie 15.00 odbywać będziemy wielką radiową podróż poprzez dzieje sztuki dźwięku, od jej średniowiecznych korzeni aż po muzykę naszych dni.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Nowy cykl audycji: Musica humana

Ostatnia aktualizacja: 25.09.2007 12:07
Musica humana - to zgodnie z terminologią Boecjusza - harmonia mikrokosmosu, czyli duszy i ciała (w odróżnieniu od musica mundana, czyli harmonii makrokosmosu). Nasza muzyka, przez ludzi tworzona (musica instrumentalis) jest oczywiście odwzorowaniem tych dwóch poprzednich, wyższych w hierarchii, muzyk. Czemu więc "musica humana"?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Musica humana

Ostatnia aktualizacja: 01.10.2007 12:00
Wiek XIV to wielka epoka odkryć i eksperymentów, fermentu umysłowego, poszukiwań obejmujących wszystkie dziedziny sztuki ale i filozofię.Działo się tak pomimo wielkich dokonań epoki poprzedniej, która stworzyła na wszystkich polach idealne wzorce. Tymczasem wiek XIV odwraca się od tego, wiele z nich neguje, inne przetwarza na swój sposób.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Świętujemy 85 lat Polskiego Radia

Ostatnia aktualizacja: 11.05.2010 12:30
Ten tydzień w Muzycznej Jedynce to czas wspomnień poświęcony twórczości związanych z Polskim Radiem gwiazd polskiej estrady.
rozwiń zwiń