Wystawa zatytułowana "Czarny karnawał" zestawia prace Jamesa Ensora i Witolda Wojtkiewicza, malarzy wywodzących się z modernistycznych kręgów: Młodej Belgii i Młodej Polski. Choć nigdy się nie spotkali się osobiście, a ich codzienność dzieliła spora odległość geograficzna, obrazy artystów łączy fascynacja fantazją, ironią, groteską i teatralnością.
Posłuchaj audycji "Rozmowy po zmroku" >>>
Karnawał jako metafora życia i sztuki
Ensor i Wojtkiewicz potrafili w swoich dziełach wizualizować uniwersalne problemy sztuki, literatury i teatru swojej epoki. Ensor nawiązywał do karnawałowych maskarad i kabaretowego humoru Flandrii. Z kolei Wojtkiewicz sięgał po symbole krakowskiego jarmarku, szopki oraz teatralne lalki i marionetki.
Ekspozycja została zaprojektowana jako swoista maskarada. Zwiedzający wkraczają w świat inspirowany karnawałem, kabaretem i teatrem ludowym. Kuratorki wystawy dodają, że jest to przestrzeń, w której granice między rzeczywistością a fantazją ulegają zatarciu.
Czytaj także:
Nie tylko malarstwo. Szerszy kontekst epoki
Wystawa pokazuje nie tylko malarstwo i rysunek, ale także przedmioty sceniczne: marionetki, lalki, teatralne maski, stroje oraz krakowską szopkę autorstwa Walentego Malika. Dzięki takiej aranżacji widz zostaje zanurzony w atmosferę święta, zabawy i przewrotnej groteski, które były dla artystów inspiracją i narzędziem ekspresji.
Na wystawie obrazy Ensora i Wojtkiewicza konfrontowane są z pracami innych twórców epoki. Całość pozwala szerzej spojrzeć na ducha czasu, w którym narodziła się sztuka nowoczesna. Muzeum prezentuje dzieła takich artystów jak m.in. Jacek Malczewski, Wojciech Weiss, Olga Boznańska czy Leon Wyczółkowski.
Warto zaznaczyć, że specjalnie na potrzeby wystawy, poeta Jarosław Mikołajewski napisał wiersz inspirowany motywami ekspozycji.
Wystawa "Czarny karnawał. Ensor/Wojtkiewicz" dostępna jest w Muzeum Narodowym w Warszawie do 11 stycznia.
***
Tytuł audycji: Rozmowy po zmroku
Prowadzenie: Aleksandra Łapkiewicz
Goście: Joanna Kilian (zastępczyni Dyrektorki Muzeum Narodowego w Warszawie ds. Naukowych) oraz Kamila Pijanowska-Badysiak (kustoszka w Gabinecie Rycin i Rysunków Muzeum Narodowego w Warszawie)
Data emisji: 5.01.2026
Godz. emisji: 22.30
