X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem

Ewolucja motetu na przestrzeni wieków

Ostatnia aktualizacja: 06.10.2018 16:28
W audycji "Między dźwiękami" opowiadaliśmy o motecie, który zanim osiągnął szczyty artyzmu w dziełach Bacha czy Rameau, przebył długą drogę sięgającą swym początkiem średniowiecza.
Audio
Fragment obrazu Bartolomeo Montagni Madonna in trono con Bambino e Santi
Fragment obrazu Bartolomeo Montagni "Madonna in trono con Bambino e Santi"Foto: Wikipedia/domena publiczna

Monteverdi_1200.jpg
Długa droga muzyki baroku

Był wówczas tą formą, która pozwalała kompozytorom na eksperymenty w dziedzinie kontrapunktu i konstrukcji. Pisany dla erudytów, ceniących subtelności sztuki, był szczytowym dokonaniem scholastyki. W założeniu był konstrukcją polifoniczną, zarówno w odniesieniu do muzyki (jako struktura 3-4 głosowa) jak i tekstów (każdy z głosów ma swój tekst). W XIV w. dominuje motet izorytmiczny, w którym tenor (cytowany z chorału) ułożony zostaje w powtarzające się wzory. Dotyczą one rytmu, ale i melodii (niekiedy oba desenie nakładają się na siebie i nie pokrywają). Na ten fundament nałożone zostają bogate, finezyjne melizmatyczne frazy głosów wyższych, co znajduje odpowiednik w dekoracji gotyckich katedr czy iluminacji, zdobiących piękne rękopisy. Takie są motety Filipa de Vitry (autora traktatu Ars nova, od którego bierze nazwę cała epoka), i Guillaume’ a de Machaut, którego osobowość ukształtowała smak estetyczny tamtych czasów.

Motet izorytmiczny w XV wieku zyskuje uporządkowanie, otrzymuje rysy klasyczne – utwory tego typu towarzyszą najważniejszym historycznym wydarzeniom: zawarciu traktatów, intronizacji królów i papieży, konsekracji świątyń. Tutaj największym, niedościgłym mistrzem jest Guillaume Dufay, w którego twórczości dokonuje się też niesłychanie doniosła zmiana: izorytmia z czasem znika, jej miejsce zajmują motety oparte swobodnie na melodiach chorałowych, jednak nie podlegających matematycznym proporcjom. To już zdecydowanie zapowiedź renesansu. Motet przestaje być dziełem ceremonialnym, a staje się wyrazem subiektywnej dewocji, głosem artysty w sprawach wiary. Jest wówczas formą niezwykle popularną, drugą – obok mszy – fundamentalną częścią liturgii. Pośród twórców motetów wyjątkowe miejsce zajmuje Josquin Desprez, pierwszy wielki humanista, szukający bliższych związków muzyki i słowa, jednocześnie mistrz kunsztownego kontrapunktu. Jego pomysły kontynuuje i rozwija Orlando di Lasso, autor wspaniałych cykli motetów, władający językiem dźwiękowym silnie emocjonalnym. Na przełomie XVI i XVII w. motet zmienia swe oblicze: to z jednej strony imponujące, wielobarwne freski dźwiękowe Gabrielego, z drugiej strony wirtuozowskie dzieła solowe . Wszystko to znajdzie zwieńczenie w liturgii wielkich motetów francuskich Lully’ ego i Rameau, i protestanckich polifonicznych konstrukcjach z motetami Bacha na czele.

*** 

Tytuł audycji: Między dźwiękami

Prowadzą: Ewa Obniska i Magdalena Łoś

Data emisji: 7.10.2018

Godzina emisji: 21.00

mko


bch/mko

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Muzyka gotyku, czyli poszukiwania ideału

Ostatnia aktualizacja: 20.05.2018 17:53
Styl narodzony w sercu Francji w drugiej połowie XII wieku miał rychło zdominować całą bez mała chrześcijańską Europę. Gotyk rozwijał się równolegle z wielkim zrywem intelektualnym - triumfem rozumu i logicznego myślenia, jakim była filozofia scholastyczna.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Basso ostinato. W poszukiwaniu złotej formuły

Ostatnia aktualizacja: 04.06.2018 15:14
Ostinato - czyli stała powtarzająca się formuła melodyczna - choć wydawałoby się pomysłem  prostym i mało owocnym, odgrywało w muzyce bardzo istotną rolę.
rozwiń zwiń