Syn pisarza Igora Newerlego, współpracownika Janusza Korczaka i Barbary Abramow, nauczycielki oraz aktorki przedwojennego teatru "Baj", dziecko wojennego Żoliborza, współtwórca Studenckiego Teatru Satyryków, radiowiec z Myśliwieckiej i autor "Okularników". W audycji "Zapiski ze współczesności" Jarosław Abramow-Newerly, pisarz, dramaturg, kompozytor i autor słuchowisk, opowiadał o swoim życiu splecionym z historią XX wieku.
Między teatrem a satyrą
Jarosław Abramow-Newerly uczęszczał do jednej klasy ze Zbigniewem Zapasiewiczem. - Nazywaliśmy go "Słoniem", znakomicie zagrał główną rolę. Występowali też późniejsi aktorzy: Andrzej Żarnecki, Maja Broniewska, a także Marian Jonkajczyk. Pomagał Wojciech Solarz. Ten nasz szkolny teatr wspominam z wielką sympatią.
W 1954 roku dołączyłem do tworzącego się Studenckiego Teatru Satyryków i pracowałem tam do 1969 roku. To właśnie STS zaprowadził mnie do radia. Na nasze przedstawienia przychodziła elitarna publiczność: między innymi ówczesny prezes radiofonii i telewizji Włodzimierz Sokorski. Wkrótce zaproponowano mi pracę przy ulicy Myśliwieckiej - wspominał.
POSŁUCHAJ:
Jarosław Abramow-Newerly # 1. Wojenne dzieciństwo <<<
Jarosław Abramow-Newerly # 2. Życie podczas II wojny światowej <<<
Jarosław Abramow-Newerly # 3. Twórczość radiowa <<<
Jarosław Abramow-Newerly # 4. Myśliwiecka 3/5/7 <<<
Jarosław Abramow-Newerly # 5. Osobiste wspomnienia <<<
W Redakcji Literackiej Polskiego Radia
1 kwietnia 1960 roku, w prima aprilis, Abramow-Newerly został redaktorem w Redakcji Literackiej Polskiego Radia. - Od tego dnia zaczynam swoją książkę "Piórem i pazurem", bo właśnie wtedy poznałem Włodzimierza Odojewskiego, który również został przyjęty do radia. Odojewski objął kierownictwo Studia Współczesnego Słuchowiska, a ja przekształciłem Teatr Młodego Słuchacza w Radiowy Teatr Młodych. Pisaliśmy i realizowaliśmy słuchowiska.
Dzięki radiu poznałem wielu pisarzy: Marka Nowakowskiego, Janusza Krasińskiego, Władysława Terleckiego, Kazimierza Orłosia, Jerzego Sito, Jerzego Krzystonia, Janusza Wasylkowskiego. Jednym z moich pierwszych słuchowisk była "Licytacja", zrealizowana stereofonicznie przez Zbigniewa Kopalkę. Była bliska nagrody Prix Italia, lecz przegrała z powodu usterek technicznych - wyznał bohater "Zapisków ze współczesności".
Od "Galopu konia" do "Okularników"
Oprócz pisania Abramow-Newerly zajmował się także komponowaniem.
- Już jako pięciolatek ułożyłem pierwszą piosenkę: "Galop konia". Mama, nauczycielka śpiewu, śpiewała mi od najmłodszych lat. Podobno jako roczne dziecko potrafiłem powtarzać zasłyszane melodie. Uczyłem się gry na fortepianie, doszedłem do pierwszej klasy szkoły średniej muzycznej, ale nut czytać nigdy dobrze się nie nauczyłem. Mimo to potrzeba układania melodii zawsze była we mnie silna.
W STS-ie ogromnie pomogli mi przyjaciele: Marek Lustyk, Edward Pałasz, Adam Sławiński, Wojciech Głuch. Zapisywali moje melodie i traktowali je poważnie. W Opolu, na pierwszym Festiwalu Piosenki, razem z Agnieszką Osiecką otrzymaliśmy nagrodę za "Okularników", śpiewanych przez Kazimierę Utratę. W jury zasiadali między innymi Stefan Kisielewski i Jerzy Waldorf - zaznaczył.
Komponując nocami
Po odejściu z STS-u Abramow-Newerly przestał pisać piosenki. Wróciłem do nich w 1976 roku, kiedy Alina Janowska zaproponowała mu stworzenie repertuaru do nowego kabaretu w hotelu Victoria.
- W drodze do domu zacząłem nucić melodię, tak powstała piosenka "Leon mieszkał na Sadybie". Potem komponowałem już z ogromną intensywnością, często nocami - wspominał artysta.
Z tych piosenek narodził się musical "Dno nieba". - Chciałem, by historia rozgrywająca się w remizie strażackiej została wystawiona w eleganckim teatrze, dla kontrastu. Po wielu nieudanych próbach premiera odbyła się najpierw w Teatrze Lubuskim w Zielonej Górze, a w 1979 roku w warszawskim Teatrze Buffo w reżyserii Tomasza Szymańskiego. Występowali w nim Alina Janowska, Rena Rolska, Witold Pyrkosz, Józef Duriasz. Rolę Strażaka Śnieżaka stworzył Marian Łącz, postać tragicomiczną, porównywaną w recenzjach do bohaterów Czechowa - zaznaczał Jarosław Abramow-Newerly.
***
Tytuł audycji: Zapiski ze współczesności
Przygotowała: Joanna Bogusławska
Gość: Jarosław Abramow-Newerly (pisarz, kompozytor, autor słuchowisk oraz tekstów i muzyki do piosenek)
Data emisji: 9-13.02.2026
Godz. emisji: 12.45
oł
