Nagroda Herberta: Yusef Komunyakaa - głos afroamerykańskiej historii krzywd

Ostatnia aktualizacja: 18.08.2021 11:00
- W jego wierszach, i to jest pierwsza cecha, która tam się pojawia bardzo wyraźnie, jest poszukiwanie sprawiedliwości. Można tu zrobić paralelę z twórczością Zbigniewa Herberta, bo to ich łączy: poczucie sprawiedliwości i mówienie o tych, którzy zostali skrzywdzeni, zdradzeni, pozbawieni głosu - mówił w Dwójce Tomasz Różycki, poeta, prozaik i tłumacz.
Yusef Komunyakaa
Yusef KomunyakaaFoto: Mat prasowe/Arthur Elgort

Posłuchaj
12:26 Poranek Dwójki Tomasz Różycki o tegorocznej nagrodzie literackiej im. Zbigniewa Herberta 18.08.2021.mp3 Poranek Dwójki Tomasz Różycki o tegorocznej nagrodzie literackiej im. Zbigniewa Herberta (Poranek dwójki)

 


Zbigniew Herbert 1200.jpg
Zbigniew Herbert - serwis specjalny

Fundacja im. Zbigniewa Herberta ogłosiła laureata Międzynarodowej Nagrody Literackiej im. Zbigniewa Herberta 2021. Uhonorowano nią Yusefa Komunyakę, Afroamerykanina mieszkającego w Stanach Zjednoczonych, weterana wojny w Wietnamie, poetę inspirującego się jazzem i bluesem. O nagrodzonym artyście opowiadał przewodniczący w tym roku jury fundacji Tomasz Różycki, poeta, prozaik i tłumacz.

- Yusef Komunyakaa urodził się na amerykańskim południu w małym miasteczku w Luizjanie jako wnuk czarnoskórych wędrowców, którzy przybyli do Stanów Zjednoczonych z Trynidadu, gdzie ich przodkowie zostali przywiezieni jako niewolnicy. Nazywał się wtedy James William Brown i już jako dorosły powrócił do nazwiska swoich dziadków - opowiadał przewodniczący jury. - Jest związany z amerykańskim południem i tam dorastał, co ma wielkie znaczenie dla jego poezji, bo wszystkie problemy związane z segregacją rasową w latach 50. i 60. odczuł na własnej skórze jako dziecko. Dochodziło tam wtedy do licznych zbrodni i przestępstw, działał Ku-Klux-Klan. To się odbija w jego wierszach.


Zbigniew Herbert PAP 1200.jpg
Zbigniew Herbert: nazywanie mnie klasykiem to określenie obelżywe

Yusef Komunyakaa jest jednym z najoryginalniejszych i najbardziej wyrazistych poetów naszej współczesności. Jego głos, łączący w sobie doświadczenia czarnego mężczyzny urodzonego na amerykańskim południu, żołnierza walczącego w Wietnamie, artysty wychowanego w tradycji jazzu i bluesa, piszącego zaś o najbardziej bolesnych doświadczeniach współczesnego życia w USA, jest równocześnie uniwersalny, odwołuje się do tradycji wielu kultur. Mimo bolesnych tematów, jakie podejmuje, jego poezja nigdy nie jest sucha, przeciwnie – ma wielką energię zmysłową, jest poezją tańca i miłości, pieśnią na cześć życia i istnienia - brzmiało uzasadnienie jury Fundacji im. Zbigniewa Herberta.

Czytaj także:

- Ogromny wpływ  na całe jego życie miała też muzyka. Komunyakaa nie dość, że pisze o jazzie, to jeszcze komponuje swoje wiersze na podobnej zasadzie i stał się mistrzem w tego rodzaju jazzowej kompozycji poezji. To jest taka kompozycja, która pozostawia w strukturze wiersza, jak mówi sam autor, otwory, przez które może wejść czytelnik. Ta struktura jest i zamknięta, i otwarta jednocześnie. Jest taki cykl jego wierszy zatytułowany "Mówiąc brzydko do bogów", w którym on objawia całą tę wirtuozerię - wyjaśniał Tomasz Różycki.

- Twórczość Yusefa Komunyaki jest znana polskiemu czytelnikowi. Amerykański poeta był już w Polsce, chyba nawet dwukrotnie, a wydawnictwo Znak wydało w 2005 roku zbiór jego wierszy "Pochwała miejsc ciemnych". Wkrótce ma się ukazać drugie, rozszerzone wydanie tej książki - zapowiadał przewodniczący jury, które nagrodziło afroamerykańskiego twórcę.

***

Tytuł audycji: Poranek Dwójki

Prowadził: Paweł Siwek

Gość: Tomasz Różycki (poeta, pisarz, tłumacz, przewodniczący Jury Międzynarodowej Nagrody Literackiej im. Zbigniewa Herberta)

Data emisji: 18.08.2021

Godzina emisji: 9.30

mw

Czytaj także

Izabela Teodorkiewicz: "Warszawa Singera" to przede wszystkim muzyka

Ostatnia aktualizacja: 13.08.2021 11:25
- Nasz festiwal w tym roku osiąga pełnoletność. To dla nas wielka duma i radość, że jest nadal lubiany i odwiedzany, a artyści wciąż zgłaszają swoje propozycje i chętnie uczestniczą w wydarzeniach. Cieszymy się, że festiwal się rozwija i możemy spędzić tych kilka dni, poznając kulturę żydowską - mówiła w Dwójce Izabela Teodorkiewicz, dyrektor ds. programowych festiwalu "Warszawa Singera".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Spotkanie/Wspólnota/Święto. Festiwal Teatralny Retroperspektywy

Ostatnia aktualizacja: 16.08.2021 09:30
- Jesteśmy w jakimś sponiewieraniu, odosobnieniu i rozdzieleniu, w niepewności jutra i tego, co się ma z nami wydarzyć. Ten festiwal ma nam dać nadzieję, otuchę, otworzyć perspektywy myślenia o tym, żeby jednak brać się za bary z tymi kłopotami i tworzyć rodzaj wspólnych przestrzeni, w której możemy wspólnie się z nimi zmierzyć - mówił w Dwójce Tomasz Rodowicz, dyrektor artystyczny Teatru CHOREA.
rozwiń zwiń