Słuchać, żeby zobaczyć. "Niewidzialny film" w Iluzjonie

Ostatnia aktualizacja: 02.02.2026 14:10
W warszawskim Kinie Iluzjon odbędzie się pokaz filmu "Przywiązanie" w reżyserii Katarzyny Babicz, połączony ze spotkaniem zatytułowanym "Niewidzialny film – słuchaj, żeby zobaczyć". Seans w ramach 28. Festiwalu Orły będzie eksperymentem zmysłów: w czasie projekcji ekran pozostanie czarny, a jedynym przewodnikiem widza stanie się dźwięk i audiodeskrypcja.
Jak doświadczają kina osoby niewidome?
Jak doświadczają kina osoby niewidome?Foto: Shutterstock/Rapit Design

– Chcemy dać możliwość pełnosprawnej widowni doświadczenia tego, w jaki sposób osoby z deficytami wzroku odbierają film. Jak ważne jest słuchanie reakcji sali, obecność innych ludzi, bycie razem w kinie. To doświadczenie społeczne jest nie do zastąpienia – podkreślał w Dwójce Jan Dybczyński, prezes Fundacji Kino Dostępne. 

Posłuchaj rozmowy w "Poranku Dwójki" >>> 

"Niewidzialny film" 

Fundacja od lat działa na rzecz dostępności filmów. Rozwija także aplikację Kino Dostępne 2.0, dzięki której osoby niewidome i niedowidzące mogą słuchać audiodeskrypcji przez własny telefon, bez zakłócania odbioru innym widzom.

– To aplikacja, która pozwala osobom z dysfunkcjami wzroku uczestniczyć w kulturze filmowej na równych prawach – w tych samych miejscach i na tych samych seansach, co osoby pełnosprawne – wyjaśnił Jan Dybczyński.

Film, który "lepiej zobaczyć w wyobraźni"

Katarzyna Babicz, reżyserka filmu "Przywiązanie"przyznała w rozmowie, że dla niej to też będzie nowe doświadczenie. – Absolutnie nigdy nie widziałam mojego filmu prezentowanego w ten sposób. Jestem bardzo ciekawa tego doświadczenia. Myślę, że widz, który nie widzi, może stworzyć film sam – we własnej głowie. Może zobaczyć go nawet w sposób bardziej bogaty, niż my, jego autorzy, byliśmy w stanie pokazać – mówiła reżyserka.

"Dziwny horror z małą ilością dialogów"

Jej krótkometrażowy film, określany jako "dziwny horror z małą ilością dialogów", opowiada historię mężczyzny, który odchodzi od żony dla młodszej kobiety – lecz ta okazuje się kimś zupełnie innym, niż się wydaje.

– To etiuda studencka, mój film dyplomowy. Z perspektywy czasu myślę, że audiodeskrypcja może zbudować z tego obrazu coś nowego, może nawet lepszego. Sama fabuła tłumaczy tytuł "Przywiązanie", ale w tej formie to wszystko nabiera innego sensu. To film, który każdy zobaczy po swojemu – wyjaśniła Katarzyna Babicz.

Słyszeć, by widzieć

Podczas pokazu w Iluzjonie publiczność doświadczy filmu poprzez słuch: audiodeskrypcja stanie się poetycką narracją prowadzącą przez akcję, emocje i gesty bohaterów. Po projekcji odbędzie się spotkanie z Romanem Roczeniem - muzykiem, członkiem Fundacji Kino Dostępne i osobą niewidomą, który opowie, jak zobaczył film w swojej wyobraźni.

Dla Katarzyny Babicz to wydarzenie ma także osobisty wymiar. – Moja babcia była osobą niedowidzącą i wiem, jak wielkie znaczenie miało dla niej słuchanie. Przez całe życie słuchała radia, muzyki, filmów. Potrafiła tworzyć w głowie własne obrazy. To, co dla niej było codziennością, dla nas – osób widzących – może być niezwykłym doświadczeniem – wspomniała. Dodała również, że dźwięk w filmie bywa niedoceniany. – Obraz jest dla nas oczywisty, ale dźwięk, muzyka, montaż dźwięku to coś, co potrafi zbudować całą emocjonalną przestrzeń. To, co widzimy w głowie, może być żywsze niż to, co na ekranie – zaznaczyła.  

Film, którego :nikt nie zobaczy, a każdy zapamięta"

"Niewidzialny film" to nie tylko eksperyment artystyczny, ale też symboliczny gest w stronę dostępności – pokaz, w którym widzenie ustępuje słuchaniu, a wyobraźnia staje się ekranem. – Zamknij oczy. Posłuchaj. Może właśnie wtedy zobaczysz najwięcej – zachęcają organizatorzy.

Pokaz filmu "Przywiązanie" i spotkanie "Niewidzialny film – słuchaj, żeby zobaczyć" odbędzie się 3 lutego o godz. 18.00 w Kinie Iluzjon w Warszawie, w ramach 28. Festiwalu Orły.

***

Tytuł audycji: Poranek Dwójki

Prowadzenie: Jakub Jamrozek

Goście: Katarzyną Babicz (reżyserka) i Jan Dybczyński (prezes Fundacji Kino Dostępne) 

Data emisji: 2.02.2026

Godz. emisji: 8.30

zch/pg

Czytaj także

Od malarstwa do filmu. Początki drogi Andrzeja Wajdy

Ostatnia aktualizacja: 29.01.2026 11:40
Radiowy cykl poświęcony Andrzejowi Wajdzie rozpoczął się od spojrzenia na początki artystycznej drogi przyszłego reżysera. Ten nie myślał wówczas o kamerze o płótnie i farbach. Gość Dwójki, profesor Tadeusz Lubelski, historyk filmu i autor biografii Wajdy, przybliżył w opowieści młodzieńcze lata twórcy, jego rodzinne korzenie i formacyjne doświadczenia.
rozwiń zwiń