– To wybitny autor i wybitna powieść. Myślę, że Serhij Żadan w ogóle zasługuje na Nobla – mówił w Dwójce Paweł Łysak. – To pisarz wybitny, a zarazem walczący żołnierz, który robi bardzo dużo dla Ukrainy. Ta powieść została napisana tuż przed wybuchem pełnoskalowej wojny i opowiada o świecie, który traci formę, który staje się dla nas nie do końca zrozumiały – wyjaśniał.
Posłuchaj rozmowy w audycji "Poranek Dwójki" >>>
Opowieść o czasie chaosu
Reżyser przypomina, że "Internat" wpisuje się w szerszy projekt realizowany przez łódzki teatr – "Opowieści na czas chaosu", którego celem jest przyglądanie się światu w momentach przesilenia. – To nie jest tylko historia o wojnie. To opowieść o takim czasie, w którym panuje chaos, w którym próbujemy znaleźć sens i rozeznać się w tym, co nas otacza – zaznaczył.
"Internat" i podróż ku człowieczeństwu
Głównym bohaterem spektaklu, jest Pasza, nauczyciel języka ukraińskiego, który unika zaangażowania w konflikt. Wyrusza przez linię frontu, by odebrać siostrzeńca z internatu.
– To człowiek, który mówi "mnie to nie dotyczy". Nie stoi po żadnej stronie, ale w pewnym momencie już nie może pozostać neutralny – tłumaczył Pawel Łysak. – To historia o drodze przez chaos, o odpowiedzialności. O tym, że prawdziwa odpowiedzialność zaczyna się tam, gdzie kończy się sympatia. Że chroni się nie tego, kogo się lubi, ale tego, kto po prostu potrzebuje ochrony – podkreślał.
Opowieść, która dotyka uniwersalnego doświadczenia człowieka
Zdaniem reżysera, opowieść Żadana dotyka uniwersalnego doświadczenia człowieka, niezależnego od kontekstu wojny. – W takich czasach, w których tyle mówi się o empatii, musimy zrozumieć, że prawdziwa empatia to nie tylko troska o tych, którzy są nam bliscy. To zdolność do opieki nad tymi, od których niczego nie możemy oczekiwać. Tym właśnie mierzy się człowieczeństwo – powiedział Paweł Łysiak.
Choć akcja "Internatu" rozgrywa się w realiach wojennych, reżyser unika jednoznacznych odniesień geograficznych i politycznych. – Żadan nie używa nazw miast ani krajów. Ten świat może być Donieckiem, Kijowem, ale równie dobrze Berlinem albo Warszawą. To spektakl o każdym z nas. O tym, jak ocalić siebie i innych w świecie, który nikogo nie ocala – podsumował.
Premiera w Teatrze Jaracza
Za przekład odpowiedzialny jest Michał Petryk, adaptacji i dramaturgii podjęli się Paweł Sztarbowski i Łukasz Chotkowski, a za scenografię odpowiada Robert Rumas.
Występują:
- Siostra, Nina, Blondynka z wielką walizką – Ewa Audykowska-Wiśniewska
- Maryna, Wira, Anna – Agnieszka Skrzypczak
- Pasza – Sambor Czarnota
- Hans, Oprawca 1, Pies – Mateusz Czwartosz
- Peter, Oprawca 2, Alosza, Gnom, Dowódca, Pies – Krzysztof Wach
- Stary, Iguana, Dziadek, Walera – Andrzej Wichrowski
Premiera została zaplanowana na 21 lutego 2026 roku.
***
Przed spektaklem 22 lutego, w cyklu "Rozmowy na czas chaosu", prowadzonego przez Pawła Sztarbowskiego, odbędzie się spotkanie z Serhijem Żadanem, tłumaczone na polski i ukraiński; po spektaklu – spotkanie z zespołem twórczym i aktorskim.
Serhij Żadan jest poetą, prozaikiem, muzykiem i tłumaczem. Po polsku ukazały się dotychczas jego tomiki wierszy: "Historia kultury początku stulecia", "Drohobycz", "Etiopia" i "Antena" oraz siedem powieści: poza "Internatem" m.in. "Big Mac", "Anarchy in the UKR", "W mieście wojna", a ostatnio zbiór opowiadań "Arabeski".
Pisarz od początku pełnoskalowej inwazji Rosji działa jako wolontariusz i służy w szeregach Sił Zbrojnych Ukrainy, broniąc rodzinnego Charkowa. Podczas niedawnych Igrzysk Wolności odebrał w Łodzi Medal Wolności.
***
Tytuł audycji: Poranek Dwójki
Prowadzenie: Marcin Pesta
Gość: Paweł Łysak (dyrektor Teatru im. Stefana Jaracza w Łodzi)
Data emisji: 18.02.2026
Godz. emisji: 8.30
zch
