"Górecki in memoriam" - koncert Chóru Polskiego Radia [WIDEO]

Ostatnia aktualizacja: 10.11.2020 21:58
W 10. rocznicę śmierci Henryka Mikołaja Góreckiego wysłuchaliśmy koncertu, poświęconego pamięci tego niezwykłego kompozytora, w wykonaniu Chóru Polskiego Radia pod kierunkiem Marii Piotrowskiej-Bogaleckiej.
Plakat wydarzenia
Plakat wydarzeniaFoto: Mat. promocyjne

Gorecki_Baner_260x143.jpg
Henryk Mikołaj Górecki w Polskim Radiu

Program:

Henryk Mikołaj Górecki Lobgesang, Krzysztof Penderecki Missa brevis, Henryk Mikołaj Górecki Totus tuus, Pieśni Maryjne: Matko niebieskiego Pana, Z pieśni kościelnych: O Matko miłościwa, Pieśni kurpiowskie

Koncert Chóru Polskiego Radia pod dyrekcją Marii Piotrowskiej-Bogaleckiej w 10. rocznicę śmierci Henryka Mikołaja Góreckiego:

***

Koncert online transmitowaliśmy w piątek (13 listopada) o godz. 18.30 na stronie internetowej Dwójki.

***

12 listopada 2010 roku odszedł jeden z największych kompozytorów epoki. Twórca niezłomny, szczery i bezkompromisowy, który mimo wielu przeciwności losu, przez cała swoją drogę dążył do celu z ogromną determinacją i uporem, na przekór wszystkiemu i wszystkim. Na szczęście została z nami jego muzyka – niezwykła, głęboko poruszająca najczulsze struny ludzkiej duszy, pozostająca w pamięci na długo. Swoją III Symfonią pieśni żałośnych Górecki podbił po latach cały świat. Genialne dzieło, które nieustannie prowokuje coraz to nowych słuchaczy do spojrzenia w głąb siebie, jest bezsprzecznym dowodem na nieśmiertelność jego muzyki. Jednak Górecki to znacznie więcej niż III Symfonia. Brytyjski muzykolog Adrian Thomas, autor monografii kompozytora powiedział: „Myślę, że Górecki nigdy nie zostanie zapomniany i być może częścią sekretu przetrwania jego muzyki będą utwory na chór a capella, jak Totus Tuus, Amen, Święty, święty, święty […]. Być może zatem Górecki będzie znany ze swych niewielkich, bardziej intymnych kompozycji, co jest, myślę, piękną ideą”.

Jako pierwszy zabrzmiał Lobgesang, utwór na chór a cappella i glockenspiel z 2000 roku, skomponowany z okazji 600. rocznicy urodzin wynalazcy druku, Jana Gutenberga. Kompozytor podejmuje swoją kompozycją ten sam temat, który w 1840 roku podjął Felix Mendelssohn swoją II Symfonia B-dur, znaną jako „Lobgesang” (Pieśń pochwalna), skomponowaną z okazji obchodów 400-lecia wynalezienia druku. Trwająca niespełna osiem minut pieśń Góreckiego oparta jest na tekstach psalmów i należy do nurtu twórczości o charakterze religijnym. Dzieło rozpoczyna surowe i pełne ekspresji wezwanie „lobet” („chwała”), które jest konsekwentnie rozwijane. Pod koniec charakter utworu zmienia się za sprawą niskich brzmień chóru, które prowadzą do uspokojenia i wyciszenia, tworząc wyjątkowy nastrój, podkreślony dźwiękami dzwonków orkiestrowych (glockenspiel).


Maria Piotrowska-Bogalecka Maria Piotrowska-Bogalecka

W czasie pracy nad II Symfonią „Kopernikowką” Górecki napisał pierwszy ze swych utworów sakralnych przeznaczonych na chór a cappella (Euntes ibant et flebant op. 32). To właśnie od tego krótkiego medytacyjnego utworu z 1972 roku rozpoczyna się odrębny nurt w jego twórczości związany z komponowaniem na chór mieszany. Do tego właśnie nurtu należą pieśni ze zbioru Pieśni Maryjnych op. 54 (1985) i nieukończonego zbioru Pieśni kościelnych (1986). Odznaczają się one dużą wiernością w stosunku do melodii oryginalnych zaczerpniętych ze Śpiewnika kościelnego Jana Siedleckiego z 1878 roku. Kompozytor wprowadza te melodie najczęściej w tej samej tonacji i metrum, harmonizując je jako hymny homofoniczne.

Totut Tuus to jeden z najbardziej znanych utworów chóralnych Góreckiego, skomponowany jako wyraz hołdu dla Jana Pawła II. Tekst autorstwa Marii Bogusławskiej oparty jest na słowach słynnego papieskiego motta („cały Twój”). Pełna prostoty i łagodności kompozycja powstała w 1987 roku z myślą o trzeciej pielgrzymce papieża do ojczyzny. „W sposobie umuzycznienia, jak można sądzić, istotną rolę odegrało zapewne wsłuchanie się kompozytora w maryjne przesłanie papieskie. Otóż centrum semantycznym utworu uczynił Górecki wezwanie «Maria» (słowo powtórzone 40 razy) i «Mater» (20 razy), a dopiero potem «Totus Tuus» (7 razy)” – pisała w „Ruchu Muzycznym” prof. Teresa Malecka, wskazując na transcendentny wymiar dzieła.

Czytaj też: 

W tym zestawieniu nie dziwi pojawienie się w programie chóralnego dzieła innego wielkiego twórcy, zmarłego w marcu tego roku śp. Krzysztofa Pendereckiego. A tak kontakty między Góreckim a Pendereckim wspominał nieżyjący już prof. Mieczysław Tomaszewski: „Była to chyba raczej koegzystencja twórców o odmiennych spojrzeniach na świat, życie i muzykę, sytuacja „życia obok”, która się zmieniła w ostatnim czasie, przekształcając niemal w zażyłość. Przeżywaliśmy to wszyscy z radością, jako niesłychanie miłe, pozytywne, budujące wydarzenie”. Druga po Polskim Requiem msza Pendereckiego - Missa brevis została ukończona w 2012 roku. Powstała na zamówienie Archiwum Bacha w Lipsku z okazji 800-lecia obchodów chóru chłopięcego Thomanerchor. Utwór został opracowany tak, by mógł być wykonywany zarówno przez chór dziecięcy, jak i przez głosy męskie.

Muzyczny hołd dla Henryka Mikołaja Góreckiego zwieńczy wykonanie Pięciu pieśni kurpiowskich na chór a cappella op. 75 powstałych pod koniec 1999 roku. Kompozytor sięgnął do pieśni kurpiowskich z przedwojennego zbioru ks. Władysława Skierkowskiego, z którego korzystał wcześniej Karol Szymanowski. W skład cyklu Hej, z góry, z góry! Kóniku wchodzą utwory: Hej, z góry, z góry, Ciamna nocka, ciamna, Wcoraj, dziwcyno, nie dzisiaj, Z Torunia ja parobecek oraz Wysła burzycka, bandzie dysc. Podobnie jak w przypadku pozostałych opracowań pieśni, Górecki stosuje tu prostą i oszczędną harmonizację oryginalnych melodii, przez co stają się one bardziej szlachetne i wręcz „uduchowione”. Tym samym Pieśniom kurpiowskim bliżej zdecydowanie do religijnego sacrum niż wiejskiej ludowości.

Chór Polskiego Radia Chór Polskiego Radia
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Koncert pamięci Krzysztofa Pendereckiego. ZOBACZ WIDEO

Ostatnia aktualizacja: 26.06.2020 16:40
To był z pewnością jeden z najbardziej wyczekiwanych koncertów sezonu. NOSPR wystąpił po raz pierwszy od ponad trzech miesięcy z udziałem publiczności. Orkiestra zagrała w zmniejszonym składzie, a na specjalnie dostosowanej sali publiczność zasiada w maseczkach. Zapraszamy do obejrzenia wideo.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Z miłości jestem" - NOSPR gra utwory SBB. Oglądaj wideo z koncertu

Ostatnia aktualizacja: 04.11.2020 17:55
Dwójka zaprezentowała koncert utworów grupy SBB w orkiestracji Miłosza Wośko. W wydarzeniu, które wpisuje się w jubileusz 50-lecia SBB, wziął udział lider zespołu Józef Skrzek oraz – gościnnie – Stanisław Soyka.
rozwiń zwiń