Jakub Chrenowicz: Dyrygentura to rozmowa. Z orkiestrą, z publicznością, z czasem

Jeden z najbardziej rozpoznawalnych dyrygentów młodego pokolenia, Jakub Chrenowicz, łączy dziś intensywną działalność artystyczną, dydaktyczną i organizacyjną. Zastępca dyrektora artystycznego i pierwszy dyrygent Filharmonii Opolskiej im. Józefa Elsnera, kierownik Katedry Dyrygentury Symfoniczno-Operowej w Akademii Muzycznej im. Paderewskiego w Poznaniu, profesor, a przede wszystkim artysta, który o muzyce potrafi mówić godzinami.

Profesor Jakub Chrenowicz ukończył poznańską Akademię Muzyczną w 2010. Dziś kieruje tą samą katedrą, w której sam zdobywał dyrygenckie szlify. – Skończyłem tę szkołę kilka lat temu, to moja macierzysta uczelnia. Wtedy byłem studentem, dziś mam przywilej kształcić młodych dyrygentów. To trochę jak rozmowa z własnym odbiciem sprzed lat – powiedział w Dwójce. 

Od Warszawy po Barcelonę

Jakub Chrenowicz prowadził większość czołowych polskich orkiestr: od Filharmonii Narodowej, przez NOSPR, po Sinfonię Varsovię. Przez dwa lata był asystentem prof. Antoniego Wita w Filharmonii Narodowej, a jego dorobek obejmuje również produkcje operowe w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej, Teatrze Wielkim w Łodzi i za granicą, m.in. w Barcelonie.

– Dyryguję bardzo szeroki repertuar, spotykam wspaniałych solistów. To jest istota tego zawodu: kontakt, wymiana energii, współpraca. Czasem to opera, czasem koncert symfoniczny, a czasem praca pedagogiczna. Wszystko to są różne formy rozmowy – wyjaśniał w rozmowie. 

Elsner – patron i inspiracja

Z Filharmonią Opolską Chrenowicza łączy nie tylko funkcja, ale i fascynacja patronem instytucji. – Józef Elsner to nie tylko kompozytor i pedagog, ale też kreator życia muzycznego. Polak z wyboru, który postanowił budować swoją karierę w Warszawie. Myślę, że ta idea, by tworzyć kulturę tu, gdzie się żyje, jest mi bardzo bliska – zaznaczył. 

Na początku lutego w Opolu zakończyła się pierwsza edycja Konkursu Muzyki Polskiej im. Józefa Elsnera, wydarzenia, które, jak podkreśla dyrygent, ma ambicję stać się stałym punktem na mapie muzycznej Polski.

– To było wielkie święto muzyczne. Konkurs dla młodych skrzypków, z finałem w towarzystwie Orkiestry Symfonicznej Filharmonii Opolskiej. Poziom był bardzo wysoki, publiczność dopisała, emocje były ogromne. Myślę, że stworzyliśmy coś trwałego – powiedział. 

Polska muzyka w centrum

W finale konkursu wystąpiło sześć młodych skrzypaczek, a orkiestrą dyrygował właśnie Chrenowicz. – Cieszy mnie, że to była tak silna żeńska reprezentacja. Wszystkie finalistki były znakomicie przygotowane. Mam nadzieję, że niektóre z nich zobaczymy jesienią w Poznaniu podczas Konkursu im. Wieniawskiego – powiedział. 

Choć konkurs był skrzypcowy, jego program w pełni poświęcono polskiej literaturze muzycznej. – W finale wykonano wyłącznie polskie koncerty: dwa Szymanowskiego, dwa Wieniawskiego i Karłowicza. Chcieliśmy, by młodzi muzycy obcowali z repertuarem rodzimym, by czuli, że polska muzyka jest żywa i ważna – dodał. 

AI w służbie muzyki, czyli eksperyment z Politechniką

Jednym z najbardziej dyskutowanych elementów konkursu był eksperyment z udziałem "jurora AI", stworzonego we współpracy z Politechniką Opolską. – To był pomysł z pogranicza sztuki i inżynierii. Naukowcy uczyli algorytm rozpoznawania wykonania utworów na skrzypce solo, głównie kaprysów. Chodziło o to, by zobaczyć, jak sztuczna inteligencja poradzi sobie z oceną interpretacji – wyjaśniał gość Cafe "Muza". 

Jakub Chrenowicz podkreślił jednak, że technologia nie miała żadnego wpływu na ostateczne wyniki. – Juror AI był częścią eksperymentalną. Jury pod przewodnictwem prof. Konstantego Andrzeja Kulki pracowało w pełni niezależnie. Dla nas to była raczej okazja, by przyjrzeć się, jak można połączyć świat sztuki z nauką – podkreślił. 

"Najważniejsze są spotkania"

Po konkursie w Opolu muzycy przygotowują się do tradycyjnych koncertów walentynkowych. Tym razem poświęconych muzyce filmowej. – To też część misji filharmonii: spotykać się z publicznością przy repertuarze, który kojarzy się z emocjami, z opowieścią. Lubię ten moment, kiedy sala reaguje, oddycha razem z orkiestrą. Bo dyrygentura to nie tylko gest, to rozmowa z ludźmi – podsumował. 

*** 

Jakub Chrenowicz:

• Jakub Chrenowicz ukończył z wyróżnieniem dyrygenturę symfoniczno-operową w klasie prof. Jerzego Salwarowskiego w Akademii Muzycznej im. Ignacego Jana Paderewskiego w Poznaniu.
• Kształcił się też m.in. w Hochschule für Musik und Darstellende Kunst we Frankfurcie nad Menem oraz w Accademia Musicale Chigiana, gdzie studiował pod kierunkiem Gianluigiego Gelmettiego.
• Zaraz po studiach objął funkcję asystenta dyrektora artystycznego Filharmonii Narodowej, prof. Antoniego Wita, którą pełnił w latach w latach 2010-2012.
• W sezonie artystycznym 2011/2012 Jakub Chrenowicz zadebiutował w Teatrze Wielkim-Operze Narodowej w Warszawie, gdzie powierzono mu kierownictwo muzyczne premiery Polskiego Baletu Narodowego "Opowieści biblijne". 
• W maju 2015 roku objął kierownictwo muzyczne spektaklu "Casanova" w Warszawie w choreografii Krzysztofa Pastora, w Teatrze Wielkim - Operze Narodowej w Warszawie, a także był autorem koncepcji muzycznej tego przedstawienia.
• Artysta koncertował m.in. z takimi zespołami, jak Orkiestra Filharmonii Narodowej w Warszawie, Sinfonia Varsovia, Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach, Polska Orkiestra Radiowa, Orkiestra Gran Teatre del Liceu, Kammerorchester Berlin, Sinfonietta Cracovia, orkiestry filharmonii: Poznańskiej, Łódzkiej, Pomorskiej, Krakowskiej, Polskiej Filharmonii Bałtyckiej.
• Występował ze znakomitymi solistami, m.in. z Alexandrem Gavrylyukiem, Daniilem Trifonovem, Julianną Avdeevą, Soyoung Yoon, Dang Thai Sonem, Piotrem Palecznym, Peterem Jablonskim, Kają Danczowską, Jadwigą Rappé, Olgą Pasiecznik, Krzysztofem Jakowiczem, Konstantym Andrzejem Kulką, Tomaszem Strahlem, Bartłomiejem Niziołem, Jakubem Jakowiczem, Łukaszem Długoszem, Leszkiem Możdżerem i Davidem Krakauerem.
• W kwietniu 2016 roku otrzymał Teatralną Nagrodę Muzyczną im. Jana Kiepury w kategorii Najlepszy Dyrygent. 
• Od sezonu artystycznego 2017/2018 Jakub Chrenowicz jest pierwszym dyrygentem Orkiestry Filharmonii Koszalińskiej im. Stanisława Moniuszki. Pracuje także jako pedagog.

***

Tytuł audycji: Cafe "Muza" 

Prowadzenie: Róża Światczyńska

Gość: prof. Jakub Chrenowicz (dyrygent i pedagog)

Data emisji: 8.02.2025

Godz. emisji: 10.00

pg/zch