Logo Polskiego Radia
Polskie Radio
Monika Bukowska 26.01.2018

Co "Nagra" Stefan Kudelski?

Jego dyktafonami posługiwali się reporterzy z całego świata. Polski konstruktor ustanowił nową jakość dźwięku, nie tylko w radiu, ale także w produkcji filmowej.
Stefan Kudelski ze swoimi wynalazkami, aut. Erling Mandelmann, WikipediaCreativeCommonsStefan Kudelski ze swoimi wynalazkami, aut. Erling Mandelmann, Wikipedia/CreativeCommons
Posłuchaj
  • – To jest kariera przemysłowa i wynalazcza, która chyba nie ma sobie w Polsce równych – o Stefanie Kudelskim rozmawiają Karol Szendzielarz i Andrzej Sowa, fragm. aud. Adama Sypniewskiego z cyklu "Widnokrąg" (24.01.1996)
  • Stefan Kudelski mówi o potrzebie rozwoju nowych technologii w Polsce, rozmowa Aleksandry Tycner w audycji z cyklu "System" (3.10.1991)
Czytaj także

5 lat temu, 26 stycznia 2013 zmarł Stefan Kudelski, konstruktor urządzeń nagrywających.

Za zdolny na studia

Stefan Kudelski wyemigrował z kraju wraz z rodzicami na krótko przed wojną. Najpierw trafili do Francji, gdzie angażowali się w działalność francuskiego ruchu oporu. Po rozbiciu miejscowej siatki on i jego bliscy musieli uciekać do Szwajcarii. Tam Kudelski studiował na Politechnice w Lozannie. Po dwóch latach rzucił studia twierdząc, że nauczył się wystarczająco dużo, aby samemu konstruować. Nie mylił się.
Jeszcze jako student opracował prototyp magnetofonu, a już rok później, w 1952, podczas wystawy "The First International Amateur Recording Contest" w Lozannie zdobył pierwszą nagrodę. Pierwsze "nagrywacze" montował w garażu swojego ojca. Jego niewielkich rozmiarów, jak na tamte czasy, urządzenia nagrywające kupowały od niego agencje wywiadowcze.

Magnetofon

Nz: Magnetofon autorstwa Stefana Kudelskiego – "Nagra III" (1967), źr. http://www.soundtapewereld.nl, Wikipedia/CreativeCommons

Specjalny sprzęt dla specjalnych służb

Tranzystorowa wersja magnetofonu "Nagra III" z 1957 roku była technologiczną rewelacją. Administracja prezydenta USA J.F. Kennedy’ego widząc potencjał konstruktorski Kudelskiego zleciła mu skonstruowanie wersji zminiaturyzowanej szpulowych magnetofonów. Była to tzw. Czarna Seria.
-Takie magnetofony miał Biały Dom i rejestrowały one wszystko, co mówił prezydent i co mówiono jemu - zdradzał Karol Szendzielarz w rozmowie z Andrzejem Sową. - Tylko, że Biały Dom kupił te magnetofony w Japonii, bo sądzono, że jeśli mają nazwę "Nagra", to na pewno są japońskie.

Kariera konstruktorska

Nazwę dla swojego urządzenia wybrał Kudelski w bardzo prosty sposób: skoro miał to być sprzęt do nagrywania, to powinien nazywać się "Nagra". Konstruktor zresztą charakteryzował się dużą fantazją podczas wymyślania nazw dla swoich urządzeń. - Jeden z prostych magnetofonów do nagrywania dźwięku do filmów nazywał się IS (…) To był Idiotensicher (z niemieckiego: niezawodny, przyp.red.) - mówił Szendzielarz.
Stefan Kudelski wyspecjalizował się w konstrukcji urządzeń nagrywających głównie dźwięk do filmów. Jego magnetofony zapewniały studyjną jakość nagrań w plenerze. Ponadto dzięki niemu świat produkcji telewizyjnej i radiowej na dobre wkroczył w erę miniaturyzacji. Za swoje zasługi otrzymał wiele nagród, m.in. od amerykańskiej Akademii Filmowej: dwie nagrody naukowo-techniczne (w 1965 i w 1977 roku) oraz dwie statuetki Oscara (w 1978 i w 1990).
- To jest kariera przemysłowa i wynalazcza, która chyba nie ma sobie w Polsce równych - podkreślał Karol Szelendziarz.

Posłuchaj rozmowy ze Stefanem Kudelskim, polskim konstruktorem, który zawojował świat urządzeń nagrywających.
mb

Więcej na
Wybory Kulinarnego Bloga Roku to stworzenie interaktywnej platformy kulinarnej pod auspicjami marki Lurpak.
Akcja skierowana jest do blogerów i pasjonatów dobrego jedzenia, gdzie każdy może zaistnieć, rywalizować i oczywiście dotrzeć ze swoimi przepisami do szerokiej grupy ludzi.
Podsumowaniem akcji będzie wydanie książki kucharskiej z przepisami najlepszych polskich blogów, a nagrodą dla zwycięzcy jest wyjazd do Kopenhagi, gdzie będzie mógł zjeść kolację w restauracji NOMA, która zdobyła tytuł najlepszej restauracji świata.
Serdecznie zapraszamy do głosowania na Kulinarnego Bloga Roku oraz wspólnego gotowania!
Skąd pomysł na AUDYCJĘ?
Odkrycie nowego dania większym jest szczęściem dla ludzkości niż odkrycie nowej gwiazdy” – to cytat z dziewiętnastowiecznej „Fizjologii smaku” Anthelme Brillat-Savarina i my ku szczęściu ludzkości będziemy odkrywać nowe smaki i ich nieoczywiste połączenia. Ośmielimy wszystkich nieśmiałych i przekonamy niedowiarków, że gotowanie nie jest trudne i warto wykorzystać wszelkie okazje do kulinarnej kreacji. Zapraszam do słuchania, czytania, przesyłania własnych przepisów, ale przede wszystkim zapraszam do kuchni.

Katarzyna Pruchnicka