Starachowice - miasto z gwiazdą, Starzechem albo szlachtą

Ostatnia aktualizacja: 02.06.2022 14:37
Starachowice słusznie kojarzą nam się z przemysłem. Niezwykle ciekawa jest nazwa tego miasta, której legenda wiąże się ze Starzechem, dawnym założycielem kuźnicy. Prawda jest nieco inna, ale przemysł też jest w niej obecny. 
Starachowice (1905-1908)
Starachowice (1905-1908)Foto: Polona

Starachowice leżą tuż obok gór Świętokrzyskich nad rzeką Kamienną. Miasto otoczone jest rozległymi lasami, pozostałością po Puszczy Świętokrzyskiej. O nazwie Starachowic mówią legendy, ale też pisane źródła historyczne. 

Legenda i historia

- Ze Starachowicami było trochę jak z Krakowem. W Krakowie mają Kraka, a w Starachowicach Starzecha - mówi Paweł Kołodziejski, dyrektor Ekomuzeum w Starachowicach. - Wiele lat temu niektórzy regionaliści uważali, że był taki kuźnik, Starzech, który założył kuźnicę. Była ona dziedziczona przez jego potomków, a jego potomkowie to młodzi Starzechowice. Ta osada, która rosła wokół kuźnicy została nazwana Starzechowicami, a potem, może przez błąd przepisującego dokumenty kopisy, Starachowicami. Tak mówi legenda - dodaje. 

Legendarna postać Starzecha jest rok rocznie upamiętniana na corocznym Jarmarku Starzecha. W zeszłym roku podczas tego wydarzenia symbolicznie odpalono wielki piec, który wygasł pół wieku temu. 

- W rzeczywistości było tak, że jedną z tych kuźni nie przejął żaden Starzech, tylko szlachecka rodzinna Starzechowskich. Szlachata raczej nie zajmowała się produkcją żelaza, ale Starzechowcy byli wyjątkiem. Parali się hutnictwem i rozwijali je pod koniec XVI i na początku XVII wieku - mówi rozmówca Oliwii Krettek. - Starzechowscy dzierżawili swoją kuźnicę od wąchockich cystersów - dodaje. - W późniejszym czasie w okolicy kuźnicy, nad rzeką Kamienną powstał folwark i gród, który nazwano Starachowicami - dodaje. 


Posłuchaj
06:06 czwórka stacja nauka 02.06.2022.mp3 Tajemnice nazwy Starachowice zdradza Paweł Kołodziejski dyrektor Ekomuzeum w Starachowicach (Stacja Nauka/Czwórka)

 

Hutnictwo i Star

Dla wielu pierwszym skojarzeniem z tym miastem jest samochód ciężarowy o nazwie Star. Wziął on swoją nazwę od miasta w którym był produkowany. - Starachowice głównie kojarzone są z przemysłem, z hutnictwem, które było tam obecne już 2000 lat temu, wtedy powstawały pierwsze kuźnice, a później zakłady hutnicze. W 1920 roku powstały Zakłady Przemysłu Zbrojeniowego - jedne z pierwszych w Polsce - mówi znawca Starachowic. - To one zostały po wojnie przekształcone zostały w fabrykę samochodów Star. - Nazwa Star jest genialna, najlepsza na świecie. To było genialne posunięcie nazwać samochód "gwiazda"- podkreśla. - Star jest produktem polskiej myśli inżynieryjnej. To jest symbol polskiej motoryzacji - dodaje. 

W Starachowicach, mimo otaczającego nas przemysłu, znajdziemy też Muzeum Przyrody i Techniki, a w nim wystawę paleontologiczną, która zdradza tajemnice okolicznej przyrody, złoży rud żelaza, minerałów. 

Sprawdź także:

***

Tytuł audycji: Stacja Nauka

Prowadzi: Weronika Puszkar

Materiał: Oliwia Krettek

Data emisji: 02.06.2021

Godzina emisji: 12.47

pj

Czytaj także

Ulica Ruska we Wrocławiu - jej nazwa pochodzi od Rusi Kijowskiej, nie od Rosji

Ostatnia aktualizacja: 07.04.2022 13:00
Instytut Praw Migrantów, wrocławskie koło Związku Ukraińców w Polsce czy Centrum Kultury Ukraińskiej i Rozwoju we Wrocławiu swoje siedziby mają przy Ruskiej. Ten adres wielu kojarzy się niedobrze, a nie powinien. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Rydułtowy słyną z najwyższej hałdy, która wciąż się tli

Ostatnia aktualizacja: 14.04.2022 13:00
Rydułtowy to niepozorne miasteczko w województwie śląskim, położone zaledwie 20 kilometrów od granicy z Czechami. Wycieczka do niego to prawdziwa gratka dla miłośników przemysłu górniczego, ale nie tylko. 
rozwiń zwiń