X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Ruch ludowy
Section05

Jan Stanisław Jankowski - delegat, który zatwierdził Powstanie

Polskie Radio
Izabella Mazurek 24.02.2015
Jan Jankowski jako kierownik Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej. Fotografia portretowa (1926), źr. NACdp
Jan Jankowski jako kierownik Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej. Fotografia portretowa (1926), źr. NAC/dp

"My tu nie mamy wyboru. "Burza" nie jest w Warszawie czymś odosobnionym, to jest ogniwo łańcucha, który zaczął się we wrześniu 1939 roku" - tak argumentował zatwierdzenie decyzji o rozpoczęciu Powstania Warszawskiego Jan Stanisław Jankowski, Delegat Rządu na Kraj od 19 lutego 1943.

Jankowski miał duże doświadczenie polityczne. Urodzony 6 maja 1882 Jankowski współtworzył przed odzyskaniem niepodległości Narodowy Związek Robotniczy, służył w 1. Kompanii Kadrowej i Legionach. W odrodzonej ojczyźnie dwukrotnie dzierżył tekę w Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej (w 1921 i 1926 roku). Po zamachu majowym złożył rezygnację. W 1937 roku związał się ze Stronnictwem Pracy. W trakcie okupacji włączył się w działalność podziemia.

Rząd
Rząd Wincentego Witosa 10.05.1926, Premier Wincenty Witos (stoi na najniższym stopniu, drugi z prawej). Obok Wincentego Witosa stoi minister skarbu Jerzy Zdziechowski(z laską). Wyżej od lewej stoją: minister spraw wojskowych Juliusz Malczewski, minister komunikacji Adam Chądzyński, minister wyznań religijnych i oświecenia publicznego Stanisław Grabski, minister sprawiedliwości Stefan Piechocki, minister spraw wewnętrznych Stefan Smólski, minister przemysłu i handlu Stanisław Osiecki, minister rolnictwa Władysław Kiernik, kierownik Ministerstwa Spraw Zagranicznych Kajetan Dzierżykraj-Morawski, minister reform rolnych Józef Radwan, minister pracy i opieki społecznej Jan Stanisław Jankowski , kierownik Ministerstwa Robót Publicznych Mieczysław Rybczyński, źr. Wikimedia Commons/dp

Delegat Rządu na Kraj
Obowiązki Delegata Rządu objął po aresztowaniu prof. Jana Piekałkiewicza przez Gestapo. Początkowo polityk, do którego należał głos przeważający w kwestii rozpoczęcia powstania, wahał się nad głosowaniem za rozpoczęciem akcji.  - On uważał, że powstanie w Warszawie byłoby zbyt ryzykowne, że nie można skoncentrować sił niemieckich w jednym miejscu, bo nas zgniotą - wspominał odbytą w lipcu 1944 rozmowę z Jankowskim Tadeusz Chciuk-Celt, żołnierz AK, cichociemny, w rozmowie z Andrzejem Pomianem na antenie Radia Wolna Europa.

POWSTANIE WARSZAWSKIE - SERWIS SPECJALNY POLSKIEGO RADIA >>>>
Wspólnie z gen. Tadeuszem Borem-Komorowskim zdecydowali jednak, że powstanie powinno wybuchnąć. - Współpraca z dowódcą Armii Krajowej układała się o wiele lepiej, niż za poprzednich delegatur - twierdził Tadeusz Chciuk-Celt.

Ofiara sowieckich oprawców

Jan

Na zdjęciu: Jan Stanisław Jankowski w 1926 roku, źr. Wikimedia Commons/ "Światowid"/dp
W 1945 roku został aresztowany przez NKWD. - Zarówno Jankowski, jak i Leopold Okulicki podejrzewali, że to może być podstęp, ale jednak uważali, że sytuacja jest tego rodzaju, że nie mogą odmówić Sowietom tego spotkania, że jeśli odmówią, to Sowieci ogłoszą aliantom i całemu światu: "my wyciągamy rękę do polskiego podziemia, a oni tę rękę odrzucają" - wspominał dylemat Delegata jego następca Stefan Korboński na antenie Radia Wolna Europa.

MATERIAŁY Z ARCHIWUM RADIA WOLNA EUROPA >>>
Razem z pozostałymi przywódcami Polskiego Państwa Podziemnego wywieziono go do Moskwy, gdzie był sądzony w tzw. "procesie szesnastu". Zmarł w niewyjaśnionych okolicznościach w sowieckim więzieniu.

Posłuchaj wspomnień współpracowników Delegata Rządu na Kraj o Janie Stanisławie Jankowskim z archiwum RWE.

bm

Section41