Wielki Powrót

Kajetan Sołtyk – pierwszy zesłaniec do Rosji

Ostatnia aktualizacja: 28.04.2017 00:00
Z jednej strony typowy reprezentant rozpasanej epoki saskiej, z drugiej - głęboko oddany sprawie patriota. Historia do dziś nie umie jednoznacznie ocenić tej postaci.
Audio
  • Spór o postać Kajetana Sołtyka w audycji Andrzeja Sowy z cyklu "Na historycznej wokandzie" toczą prof. Mariusz Markiewicz i dr Maria Czeppe (PR 21.03.2001)
  • Audycja Andrzeja Sowy i Wojciecha Dmochowskiego z cyklu "Kronika niezwykłych Polaków" poświęcona postaci Kajetana Sołtyka (PR 10.06.2002)
Portret Kajetana Sołtyka, źr. Wikimedia Commonsdp
Portret Kajetana Sołtyka, źr. Wikimedia Commons/dp

12 listopada 1715 urodził się Kajetan Sołtyk, biskup krakowski i kijowski, organizator oporu przeciwko uznaniu I rozbioru Polski.

Posłuchaj audycji poświęconych Kajetanowi Sołtykowi.

Dzięki koneksjom swojej rodziny objął najpierw godność biskupa kijowskiego, później - w 1759 roku - objął diecezję krakowską.

- Była to w tych czasach znakomita posada, bowiem diecezja należała do największych i najbogatszych w Europie - mówiła dr Maria Czeppe w audycji Andrzeja Sowy i Wojciecha Dmochowskiego z cyklu "Kronika niezwykłych Polaków". - Nowy ordynariusz krakowski zasłynął z przepychu i okazałości.

Był w tym czasie typowym przedstawicielem epoki saskiej. Jako taki, przeciwstawiał się reformatorskim planom stronnictwa Familii i ich kandydatowi na króla - Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu.

Sól w oku Repnina

- Jako wybitny mówca, znany z płomiennych wystąpień, zwłaszcza w Sejmie, zgromadził wokół siebie grono szczerych patriotów dążących już nie tylko do obalenia króla, ale przede wszystkim do obrony suwerenności – wyjaśniała dr Maria Czeppe.

Sołtyk stał się solą w oku rosyjskiego posła Repnina, który sprawował faktyczną władzę w ówczesnej Rzeczpospolitej. Biskup okazał się zapalczywym obrońcą niezależności państwa i pozycji Kościoła, co doprowadzało wykonawcę woli Katarzyny II do szału. Miarka przebrała się podczas Sejmu Repninowskiego w 1767 roku.

Zesłaniec

Protegowany carycy chciał narzucić tzw. traktat gwarancyjny, który zalegalizowałby ingerencję Rosji w wewnętrzne sprawy Rzeczpospolitej. Część delegatów z Sołtykiem na czele protestowała. Repnin postąpił z nimi bezpardonowo: w trakcie trwania sejmu rosyjscy żołdacy pojmali w Warszawie opozycjonistów, uwięzili ich, a następnie wywieźli do Kaługi w Rosji. W niewoli spędzili 6 lat.

Polskie szaleństwo

Jego powrót do kraju przybrał rozmiary masowej manifestacji patriotycznej. Tłumy widziały w nim ojca opatrznościowego, który odwróci tragiczny los ojczyzny. Sołtyk faktycznie starał się zorganizować opór przeciwko I rozbiorowi. Wkrótce popadł jednak w obłęd. Ostatnie lata życia spędził w odosobnieniu. Zmarł 30 lipca 1788.

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

III rozbiór Polski - zachwianie równowagi w Europie

Ostatnia aktualizacja: 24.10.2020 05:35
- Trzy upiorzyce wyssały z Polski życie państwowe. Były to siostry rodzone – konfederacja barska, radomska i targowicka. Najbardziej winną upiorzycą była konfederacja barska, gdyby nie ona państwo polskie nie upadłoby w XVIII wieku – pisał Stanisław Cat-Mackiewicz.
rozwiń zwiń

Czytaj także

245 lata temu rozpoczął się Sejm Rozbiorowy

Ostatnia aktualizacja: 19.04.2018 06:09
19 kwietnia 1773 w Warszawie zwołano Sejm Rozbiorowy, w czasie którego zatwierdzono I rozbiór Polski przez trzy mocarstwa ościenne.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Czy Polska mogła uniknąć rozbiorów?

Ostatnia aktualizacja: 05.08.2020 05:40
"Trzy upiorzyce wyssały z Polski życie państwowe. Były to siostry rodzone – konfederacje barska, radomska i targowicka. Z tych trzech sióstr upiorzycą najwinniejszą, bo najzgubniejszą była niewątpliwie konfederacja barska. Gdyby nie ona państwo polskie nie upadłoby w XVIII wieku" – pisał Stanisław Cat-Mackiewicz.
rozwiń zwiń