Kanały internetowe

Historia

Serwisy historyczne

Radiowe Centrum Kultury Ludowej

Studio Reportażu Polskiego Radia

Orkiestra Polskiego Radia W Warszawie

Lektury Do Słuchania

Ramówka

Częstotliwości

Sklep

Szkolenia

Section05

oświecenie

Wenecjanin, kochanek, hochsztapler, podróżnik? Casanova był kimś więcej

W "Strefie literatury" o "Casanovie inaczej" opowiadali: prof. Joanna Dygul, prof. Piotr Ugniewski i dr Stanisław Świtlik (to część polskiego zespołu badawczego pracującego nad rękopisem "Historii niepokojów w Polsce"), a także wybitny znawca literatury XVIII wieku - prof. Françoise Rosset. Zobacz więcej na temat: Casanova Anna Lisiecka Francois Rosset KULTURA literatura Dwójka

Jak Franciszka Radziwiłłowa przerobiła Moliera na polski

321 lat temu w Czartorysku na Wołyniu urodziła się poetka i dramatopisarka Franciszka Urszula Radziwiłłowa, twórczyni przełomu baroku i oświecenia. Jako pierwsza przybliżyła polskiej publiczności dokonania Moliera. Zobacz więcej na temat: literatura barok TEATR poezja Radziwiłłowie Molier

Dezinformacja i wojna hybrydowa epoki Oświecenia

W epoce Oświecenia dezinformacja i działania hybrydowe stanowiły istotne narzędzie polityki mocarstw. Rosja i Prusy konsekwentnie budowały negatywny wizerunek Rzeczpospolitej jako państwa zacofanego, anarchicznego i niezdolnego do reform, uzasadniając w ten sposób własne ingerencje i przyszłe rozbiory. Gościem audycji "TurboHistoria" był dr Jacek Kordel, historyk z Uniwersytetu Warszawskiego. Zobacz więcej na temat: szlachta

Bez tego nie byłoby znanej nam Polski

Był jednym z pierwszych, którzy poznali się na geniuszu Mickiewicza. W słynnym sporze romantyków z klasykami stanął po stronie nowej poezji. Maurycy Mochnacki - publicysta, uczestnik powstania listopadowego - należał do najważniejszych teoretyków epoki, która miała się stać dla Polski przełomowa. Zobacz więcej na temat: Maurycy Mochnacki Adam Mickiewicz romantyzm literatura tożsamość poezja

Wolter – gwiazda filozofii i hipokryta

Był człowiekiem pełnym sprzeczności. Zasłynął jako oświeceniowy myśliciel, który głosił wolność słowa i wyznania, ale jednocześnie poparł rozbiory Polski. Po latach stwierdził, że został wykorzystany przez absolutystycznych monarchów. Zobacz więcej na temat: filozofia Wolter

Grzegorz Piramowicz. Współtwórca polskiej edukacji

Należał do grona oświeceniowej elity intelektualnej kraju, nadającej kierunek jego rozwojowi. Był architektem rodzącego się systemu szkolnictwa świeckiego, które postrzegał jako narzędzie służące rozwojowi i dobrobytowi ojczyzny. 14 listopada mija 224. rocznica jego śmierci. Zobacz więcej na temat: HISTORIA edukacja konstytucja 3 maja Ormianie

Jan Jaśkiewicz był w czołówce umysłów polskiego Oświecenia

W panteonie polskich naukowców czasu schyłku I Rzeczpospolitej obok Hugona Kołłątaja, Stanisława Staszica i braci Jana i Jędrzeja Śniadeckich swoje miejsce ma też nazwisko Jana Jaśkiewicza. Tym większą niesprawiedliwością jest to, że postać akademika związanego ze Lwowem jest dziś niemal zapomniana. Zobacz więcej na temat: HISTORIA Kraków Lwów Hugo Kołłątaj Jan Śniadecki Stanisław Staszic

III rozbiór Polski. Zachwianie równowagi w Europie

- Trzy upiorzyce wyssały z Polski życie państwowe. Były to siostry rodzone – konfederacja barska, radomska i targowicka. Najbardziej winną upiorzycą była konfederacja barska, gdyby nie ona, państwo polskie nie upadłoby w XVIII wieku – pisał Stanisław Cat-Mackiewicz. Zobacz więcej na temat: rozbiory Polski Stanisław August Poniatowski

Adam Naruszewicz – ksiądz oświecony

Jako jezuita był jednym z typowych przedstawicieli polskiego oświecenia, zdominowanego przez wykształconych na europejskich uniwersytetach duchownych. Jego "Historia narodu polskiego" przeszła do klasyki historiografii. Zobacz więcej na temat: HISTORIA Adam Naruszewicz Stanisław August Poniatowski

"Po tej książce człowiek nie będzie spokojny". "Podróże Guliwera" są dla dorosłych

– Kolejne pokolenia odnajdują tu swoje własne niepokoje i problemy – mówił prof. Józef Rurawski w Polskim Radiu o "Podróżach Guliwera" Jonathana Swifta. Ta jedna z najsłynniejszych powieści literatury angielskiej czytana w całości, bez tradycyjnych "skrótów dla młodzieży", okazuje się książką uniwersalną i bardzo gorzką. Zobacz więcej na temat: literatura podróże Anglia fantastyka filozofia satyra alegoria

Hrabina Cosel. Faworyta króla Augusta II Mocnego

17 października 1680 roku urodziła się Anna Konstancja Cosel. Hrabina zasłynęła przede wszystkim jako ukochana Augusta II Mocnego - króla Polski i elektora Saksonii. Zobacz więcej na temat: Saksonia August_II_Mocny historia Polski władcy Polski

Komisja Edukacji Narodowej. "Pierwsze ministerstwo oświaty"

Jak doszło do tego, że 14 października 1773 roku – w czasie trwania Sejmu Rozbiorowego – utworzono pierwszą w Polsce i w Europie państwową instytucję oświatową? 252. rocznica powołania KEN to doskonała okazja, by na to pytanie spróbować znaleźć odpowiedź. Zobacz więcej na temat: reformy edukacja Rzeczpospolita szkoła rozbiory Polski Stanisław August Poniatowski

August III Sas. Król czasów rozpasanych w formie i pustych w treści

30 lat panowania ostatniego Wettyna na polskim tronie to czas względnego spokoju i dobrej koniunktury gospodarczej. "Za króla Sasa jedz, pij i popuszczaj pasa" mówiła szlachta, a chłopi dodawali "Za króla Sasa mnogo chleba i miasa [mięsa]". Co z tego, skoro to właśnie wtedy nastąpiło apogeum wewnętrznego rozkładu państwa. Zobacz więcej na temat: barok królowie Polski władcy Polski

Franciszek Zabłocki. Komediopisarz, reformator, patriota

Był jednym z najwybitniejszych osiemnastowiecznych polskich komediopisarzy, autorem ponad sześćdziesięciu sztuk teatralnych - w tym "Fircyka w zalotach" - a także twórcą licznych satyr i paszkwili okresu Sejmu Wielkiego. 10 września 1821 roku zmarł Franciszek Zabłocki. Zobacz więcej na temat: historia Polski literatura poezja Stanisław August Poniatowski

Teatr Stanisławowski. Dworskie dramaty wśród pomarańczy

6 września 1788 roku w Starej Pomarańczarni w warszawskich Łazienkach otwarto teatr dworski króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Ta unikatowa w światowej skali przestrzeń do dziś służy narodowej scenie. Zobacz więcej na temat: Stanisław August Poniatowski Łazienki Królewskie Warszawa Teatr Stanisławowski Teatr Wielki - Opera Narodowa historia Polski HISTORIA historia warszawy Rzeczpospolita królowie Polski królestwo

Jan Śniadecki. Romantyzmowi przeciwstawiał "mędrca szkiełko i oko"

Matematyk, astronom, filozof i reformator oświaty. Zasłużony dla uniwersytetów w Krakowie i Wilnie. Udowadniał, że patriotą jest nie tylko ten, kto walczy szablą, ale i ten, który oświeca rozumem. Zobacz więcej na temat: Adam Mickiewicz Kraków rozbiory Polski Uniwersytet Jagielloński

"Rosja unicestwiłaby zbuntowaną Polskę". Wymyślił mesjanizm, miał kontrowersyjne poglądy

– Józef Hoene-Wroński twierdził, że jest powołany do objawienia ludziom prawdy absolutnej i przeprowadzenia reformy powszechnej filozofii, matematyki, astronomii i techniki w oparciu o własny system filozoficzny – mówił w Polskim Radiu prof. Andrzej Notkowski. 9 sierpnia mija 172. rocznica śmierci tego myśliciela, matematyka, twórcy filozofii mesjanistycznej, którego idee bywały mocno dyskusyjne. Zobacz więcej na temat: Adam Mickiewicz romantyzm filozofia religia Rosja Tadeusz Kościuszko wynalazcy matematyka

Stanisław Konarski. "Odważył się być mądrym"

- Za najważniejszą sprawę dla reformy uznał naprawę sejmów i obszernie komentując różne poglądy dowodził, że liberum veto nie ma legalnych podstaw, nie broni wolności, lecz stanowi tyranię jednostki nad większością - mówiła o Stanisławie Konarskim dr Maria Czeppe na antenie Polskiego Radia. Zobacz więcej na temat: HISTORIA Rzeczpospolita Stanisław August Poniatowski Stanisław Konarski