X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

"Przygody Robinsona Crusoe"

Ostatnia aktualizacja: 25.04.2014 06:00
Któż nie zna Robinsona Crusoe? Co ciekawe, postać najbardziej znanego rozbitka miała swój pierwowzór. Daniel Defoe na zawsze przeniósł historię Alexandra Selkirka, szkockiego żeglarza, do literatury.
Audio
  • Skąd wziął się Robinson Crusoe? - aud. Małgorzaty Tułowieckiej z cyklu "Tropy, ludzie, symbole" (13.08.1988)
  • Jaką rolę w literaturze odegrały przygody rozbitka spisane przez Daniela Defoe? - aud. Stefana Treugutta i Aleksandra Wiktora Piotrowskiego z cyklu "Dialogi o arcydziełach" (7.05.1989)
Pomnik Alexandra Selkirka w Szkocji, aut. Sylvia Stanley (2009), WikipediaCreativeCommons
Pomnik Alexandra Selkirka w Szkocji, aut. Sylvia Stanley (2009), Wikipedia/CreativeCommons

25 kwietnia 1719 ukazała się powieść Daniela Defoe "Przypadki Robinsona Crusoe". 10 lat wcześniej, 2 lutego 1709 na wyspie, która dziś nazywana jest imieniem Robinsona Crusoe znaleziono Alexandra Selkirka.
Cztery lata samotności
Selkirk na wyspie Más a Tierra u wybrzeży Chile spędził lata 1704-1709. Doświadczony żeglarz podczas podróży uznał, że statek, na którym płynie nie przetrwa zbyt długo. Proponował załodze, aby opuściła okręt i czasowo zatrzymała się na wyspie. Nikt nie posłuchał jego rad i Szkot został pozostawiony sam sobie. Dalsze losy rozbitka, znając historię Robinsona Crusoe, można przewidzieć.

Daniel

Nz: Daniel Defoe, autor powieści o przygodach Robinsona Crusoe, źr. "Historia literatury angielskiej" (1905), Wikipedia/dp

– Prawdopodobnie na powstanie "Przygód Robinsona Crusoe" olbrzymi wpływ miał fakt, że był taki prawdziwy człowiek Alexander Selkirk, który 4 lata i 4 miesiące spędził na wyspie – słyszymy w aud. Małgorzaty Tułowieckiej z cyklu "Tropy, ludzie, symbole". – Po powrocie opowiadał niestworzone historie. Skrzętnie to spisywano.
Selkirk perfekcyjnie wykorzystywał materiały, które zostawiono mu z okrętu, a także te znalezione na wyspie. Łowił skorupiaki i ryby, jadł dzikie odmiany znanych mu warzyw i owoców, ze skór kóz uszył sobie strój. Aby nie zdziczeć rozmawiał sam ze sobą oraz czytał "Biblię".
Odnaleziony został po 4 latach i 4 miesiącach przez dwa angielskie statki, które zatrzymały się na wyspie w celu uzupełnienia zapasów wody. Alexander Selkirk samotny pobyt na wyspie przypłacił zdrowiem. Po powrocie popadł w alkoholizm. Daniel Defoe chciał pokazać bohatera, który przeżył, w tak trudnych dla psychiki człowieka warunkach, bez uszczerbku na zdrowiu.

Wyspa

Nz: Wyspa Robinsona Crusoe na chilijskim archipelagu Juan Fernández, aut. Serpentus (2005), Wikipedia/CreativeCommons

Dalsze przypadki Robinsona
– Jest taka interpretacja, że jest to utwór dydaktyczny, który pokazuje jak bardzo złe losy mogą nas spotkać, jeśli nie słuchamy rozsądnych rad, zaleceń religii, starszych i zdrowego rozsądku – mówił prof. Stefan Treugutt w aud. "Dialogi o arcydziełach". – Inna wersja jest taka, że jest to wielki pomnik mentalności kupieckiej.
Daniel Defoe na fali popularności swojej przygodowej powieści napisał kolejne części przygód rozbitka. Kiedy książka została wydana, cieszyła się ogromną popularnością, doskonale trafiła w ton epoki.
– Jest to jedyny wypadek w literaturze, że wersja skrócona i w jakiś sposób zniszczona zrobiła karierę światową – mówił krytyk literacki, prof. Stefan Treugutt. – Wersja pełna jest znana jedynie specjalistom, może trochę w Anglii.

Robinson Crusoe, podobnie jak jego pierwowzór, po traumatycznych przeżyciach na bezludnej wyspie nie porzuca żeglarstwa. Alexander Selkirk był sternikiem na statku Duke, a później dowodził okrętem korsarskim Increase i napadał na hiszpańskie posiadłości. Jako 45-latek zmarł na żółtą febrę u zachodnich wybrzeży Afryki. Zgodnie z ostatnią wolą, ciało Alexandra Selkirka zostało po smierci wrzucone do morza. Dzięki Danielowi Defoe przygody Robinsona Crusoe przetrwały, a motyw rozbitka wykorzystywany jest w kulturze po dziś dzień.

mb

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

"Wiadomości Literackie" - dzięki temu pismu rozkwitła polska literatura współczesna

Ostatnia aktualizacja: 02.07.2013 11:15
"Wiadomości Literackie" to najbardziej wpływowe pismo literackie dwudziestolecia międzywojennego. Pisali tam m.in.: Boy, Słonimski, Tuwim, Dąbrowska, Gombrowicz, Schulz...
rozwiń zwiń

Czytaj także

Już prawie 200 lat Ossolineum

Ostatnia aktualizacja: 28.01.2014 20:00
Tematem naszych niedzielnych zagadek literackich była historia i zbiory Zakładu Narodowego im. Ossolińskich oraz wydawana tam pomnikowa seria Biblioteka Narodowa.
rozwiń zwiń