Polskie Radio
Section05

Dwudziestolecie międzywojenne

Dla przyjaciół "Zocha". Uzdolniona artystka z niepokorną osobowością

28 lutego 1976 roku zmarła Zofia Stryjeńska, malarka, grafik, ilustrator i scenograf, przedstawicielka stylu art déco, obok Tamary Łempickiej najsłynniejsza polska artystka okresu międzywojennego. Dla przyjaciół: "Zocha". Poza twórczością znana była z bezkompromisowej i niekonwencjonalnej postawy życiowej.
Zobacz więcej na temat:  Zofia Stryjeńska sztuki wizualne SZTUKA historia Polski malarstwo grafika Kraków Zakopane Warszawa Genewa literatura Tamara Łempicka

Jej Plastuś był "nieplanowanym dzieckiem". Jak powstał "malutki ludzik z plasteliny"

– Szefowa "Płomyczka" Janina Porazińska mówiła, że trzeba stworzyć bohatera, który by towarzyszył dzieciom w szkole, jakiegoś stworka z tektury czy z drzewa. Jakoś nie trafiało to do mnie. Mówiłam: to nie wyjdzie – wspominała Maria Kownacka swoje refleksje na chwilę przed powstaniem postaci słynnego Plastusia. Jego narodziny być może nie doszłyby do skutku, gdyby nie pewna rezolutna siedmiolatka.
Zobacz więcej na temat:  Maria Kownacka PRL literatura pisarz dzieci książki książki dla dzieci młodzież edukacja

Książki polecane i niebezpieczne. W bibliotece Iwaszkiewicza

– W ciągu półwiecza zgromadziłem mnóstwo książek. Niestety nie stworzyłem jakiejś biblioteki wzorcowej, gdzie mógłbym zebrać wszystkie tytuły, które zmieniły się w cząstki mojego życia – opowiadał w 1968 roku Jarosław Iwaszkiewicz. Mimo tego zastrzeżenia ten znakomity pisarz bibliotekę swoją oczywiście miał. I miał też sporo, dzięki Polskiemu Radiu ocalałych, wspomnień o książkach.
Zobacz więcej na temat:  Jarosław Iwaszkiewicz literatura książki biblioteka II wojna światowa wspomnienie poezja pisarz

ANIMACJA Zaślubiny z morzem. Przyłączenie Pomorza dzień po dniu

10 lutego 1920 roku gen. Józef Haller dokonał w Pucku symbolicznych zaślubin Polski z morzem. Ceremonię poprzedzał trwający miesiąc pochód polskich wojsk przez Pomorze. Toruń, Bydgoszcz, Grudziądz, Kościerzyna, Hel - dzień po dniu po ponad stu latach niewoli do macierzy powracały kolejne miasta. 
Zobacz więcej na temat:  puck Józef Haller 1920 Bałtyk Morze Bałtyckie infografika historia Pomorze II RP II Rzeczpospolita

"Wygrać jest łatwo, trudno jest przegrać". Miał być prawnikiem, został mistrzem szachowym

Talent do gry w szachy łączył z zamiłowaniem do aforyzmów. Mawiał: "wygrać jest łatwo, trudno jest przegrać" i dodawał, że "zdarzają się nieudane zwycięstwa i wielkie przegrane". Jako jeden z największych szachowych mistrzów w przedwojennej Polsce na pewno wiedział, co mówi.
Zobacz więcej na temat:  szachy Żydzi Francja olimpiada Rosja Austria I wojna światowa II wojna światowa