X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Wiktor Kulerski – niekoronowany król polskiej prasy

Ostatnia aktualizacja: 18.09.2019 06:00
- O skali sukcesu Kulerskiego świadczy fakt, że tylko dwa dzienniki w Niemczech miały wyższe nakłady, niż "Gazeta Grudziądzka" – mówił dr Piotr Szlanta. Dziennik czytano w Wielkopolsce, na Śląsku i Mazowszu, w Berlinie i we Lwowie. Chłopi polscy uczyli się z niego czytać.
Audio
  • Audycja Andrzeja Sowy i Wojciecha Dmochowskiego z cyklu "Kronika Polska" z udziałem dr Piotra Szlanty poświęcona postaci Wiktora Kulerskiego (2.09.2001)
  • Audycja Doroty Truszczak z cyklu "Bohaterowie Zielonego Sztandaru" poświęcona Wiktorowi Kulerskiemu (21.04.2015)
  • "Wiktor Kulerski - działacz ludowy, redaktor Gazety Grudziądzkiej" - audycja z cyklu "Kronika Niezwykłych Polaków" Andrzeja Sowy i Wojciecha Dmochowskiego z udziałem prof. Andrzeja Notkowskiego (20.09.2002)
Wiktor Kulerski jako senator, źr. NAC
Wiktor Kulerski jako senator, źr. NAC

18 września 1935 zmarł Wiktor Kulerski, wydawca "Gazety Grudziądzkiej", dziennika, który osiągał ponad 100 tys. egzemplarzy nakładu.

W czym tkwił sukces "Grudziądzkiej"? Posłuchaj audycji Doroty Truszczak, Andrzeja Sowy i Wojciecha Dmochowskiego.

Wyrzucony za polskość

Wiktor Kulerski całe życie związany był z Kujawami i Pomorzem. Urodził się w podgrudziądzkiej wsi Gruta w rodzinie zubożałej szlachty. Jego ojciec był Polakiem, ale zgermanizował się: używał formy nazwiska von Kulerski.

 - Matka była Niemką, ale w przeciwieństwie do ojca przekazywała Wiktorowi informacje o Polsce i Polakach – mówił dr hab. Arkadiusz Indraszczyk w audycji Doroty Truszczak z cyklu "Bohaterowie Zielonego Sztandaru".

Polskość Kulerski bliżej zaczął poznawać w szkołach: w progimnazjum w Lubawie i seminarium nauczycielskim w Grudziądzu. Zakochał się w polskiej historii, literaturze i kulturze do tego stopnia, że pruskie władze wydaliły go ze szkoły.

- W 1883 roku, w dwustulecie odsieczy wiedeńskiej, zorganizował jej obchody, co oczywiście nie spodobało się niemieckiej dyrekcji – wyjaśniał dr hab. Arkadiusz Indraszczyk. - Ojciec, kiedy dowiedział się o występku syna, próbował wymusić na nim przeprosiny. Prawdopodobnie doszło do kłótni, w wyniku której Wiktor Kulerski został wyrzucony z domu.

Od hotelarza do wydawcy

Przyszły wydawca zatrudnił się jako prywatny nauczyciel. Wkrótce ożenił się z piękną i majętną Józefą z Kolskich. Dzięki oszczędnościom małżeństwu udało się założyć w Sopocie pensjonat - "Dom Polski".

Kulerski był mistrzem znajdowania nisz rynkowych: w Sopocie brakowało uzdrowiska, w którym mówiono po polsku, na całym zgermanizowanym Pomorzu brakowało polskiej gazety. Kulerski postanowił wykorzystać swoje doświadczenie z lat 1891 i 1892 roku, kiedy współpracował z redakcją "Gazety Polskiej" w Berlinie. Tak powstała "Gazeta Grudziądzka", której pierwszy numer ukazał się 30 września 1894.

Magnat prasowy

- Zarobione pieniądze Kulerski przeznaczył m.in. na budowę zakładów graficznych i wydawniczych. Wykupił wiele wydawnictw i tytułów na Śląsku i w Wielkopolsce. Wspierał finansowo czasopisma ukazujące się na Warmii i Mazurach. Bez tej pomocy tytuły, które chciały rozbudzać świadomość narodową na terenach silnie zgermanizowanych, musiałyby zostać zamknięte – wyjaśniał dr Piotr Szlanta.

Kulerski zajmował się polityką także poza łamami swojej gazety. Przez dwie kadencje był posłem w Reichstagu (w latach 1903-1911). W 1912 roku założył Polsko-Katolicką Partię Ludową. Jednocześnie dalej trzymał pieczę nad "Gazetą Grudziądzką". Po wybuchu I wojny światowej tradycyjnie antyniemiecki tytuł zmienił linię programową: Kulerski stał się zwolennikiem odbudowy Polski z udziałem Niemiec. Co było powodem tej zmiany? Czy strach przed krytyką zaborcy w warunkach wojny, czy wiara w możliwość odbudowy Rzeczpospolitej po powołaniu Królestwa Polskiego – historycy są w tej sprawie podzieleni.

Siewca Niestrudzony

Po zakończeniu I wojny światowej Polsko-Katolicka Partia Ludowa połączyła się z PSL "Piast". Przez wiele lat Wiktor Kulerski był senatorem. Po zamachu majowym otwarcie krytykował sanację, występował jako świadek w procesie brzeskim i odwiedzał Wincentego Witosa, gdy ten przebywał na emigracji. Nigdy na stałe nie opuścił okolic Grudziądza. Tu zmarł nagle na zawał serca w wieku 70 lat. "Śpij spokojnie Panie Senatorze! Dobrze spełniłeś obowiązek Wielkiego Polaka, wychowawcy i obrońcy szarych, biednych i uciemiężonych mas Ludu Polskiego. Wiedz, że ziarno przez Ciebie rzucone wzejdzie, bo na podatną trafiło glebę. (…) Żegnaj więc i odpoczywaj, Siewco Niestrudzony"  - żegnał Kulerskiego Stanisław Mikołajczyk.

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Jan Stapiński – mistrz Wincentego Witosa

Ostatnia aktualizacja: 20.05.2015 11:33
Był jedną z głównych postacią ruchu ludowego, przewodził kilku chłopskim partiom. Jednak, gdy inni ludzie spod Zielonego Sztandaru robili wielkie kariery, bywali premierami i marszałkami, on wycofywał się z polityki.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Maksymilian Malinowski – obrońca praw chłopów

Ostatnia aktualizacja: 24.06.2015 11:37
Na terenie Królestwa Polskiego Maksymilian Malinowski był człowiekiem ogromnie popularnym, niemal jak Wincenty Witos w Galicji.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Irena Kosmowska - czołowa kobieta-polityk II RP

Ostatnia aktualizacja: 23.08.2015 12:30
Będąc posłanką na Sejm Ustawodawczy II RP Irena Kosmowska należała do wąskiej grupy kobiet na tak eksponowanym miejscu w życiu publicznym.
rozwiń zwiń