Historia

Leopold Skulski. Premier czasu wojny polsko-bolszewickiej

Ostatnia aktualizacja: 15.11.2021 05:35
15 listopada 1877 roku urodził się Leopold Skulski, polityk, premier II Rzeczpospolitej, prezes Polskiego Radia.
Leopold Skulski
Leopold SkulskiFoto: NAC

Leopold Skulski przyszedł na świat w Zamościu, w rodzinie urzędnika magistratu. Jako uczeń V klasy porzucił szkołę i zaczął terminować w jednej z okolicznych aptek. W wieku 22 lat wyjechał do Warszawy, by rozpocząć tam kursy farmaceutyczne. Po trzech latach przeniósł się na studia chemiczne na Politechnice w Karlsruhe, gdzie zaangażował się w działalność polskiej młodzieży akademickiej.

W 1906 roku Leopold Skulski z dyplomem inżyniera chemii powrócił na ziemie polskie i osiadł w Łodzi. Tam znalazł zatrudnienie jako chemik w jednej z fabryk. Wkrótce, dzięki posagowi żony Amelii z domu Włodawskiej, założył własne laboratorium chemiczno-farmaceutyczne.

Społecznik, polityk

Równocześnie zaczął angażować się w działalność społeczno-patriotyczną. Od 1907 roku był działaczem Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół". Po wybuchu I wojny światowej Skulski zajął się polityką. Był współtwórcą Zjednoczenia Narodowego, ugrupowania o endeckim charakterze, które szybko stało się najważniejszą siłą polityczną w Łodzi. Po rozpisaniu wyborów przez niemieckie władze okupacyjne Skulski został najpierw II burmistrzem, a następnie – w 1917 roku – I burmistrzem miasta. Jednocześnie współdziałał z Polską Organizacją Wojskową.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości zdobył mandat do Sejmu Ustawodawczego z ramienia Zjednoczenia Narodowego, które razem ze Stronnictwem Demokratyczno-Narodowym utworzyło klub parlamentarny Związek Sejmowy Ludowo-Narodowy. Wkrótce Skulski dokonał politycznego zwrotu.

Premier malowany

- W 1919 roku Skulski doprowadził do secesji z endecji grupy siedemdziesięciu posłów – wyjaśniał prof. Rafał Habielski w audycji Agnieszki Steckiej z cyklu "Widnokrąg".

Posłuchaj
19:07 leopold skulski.mp3 Audycja Agnieszki Steckiej poświęcona Leopoldowi Skulskiemu. (PR, 14.05.1996) 

Tak powstało Narodowe Zjednoczenie Ludowe, umiarkowana, konserwatywna partia centroprawicowa. W jej skład wszedł m.in. Władysław Grabski. Po ustąpieniu Ignacego Paderewskiego z funkcji premiera, 11 grudnia 1919 roku przyjął misję tworzenia nowego rządu w oparciu o członków swojego klubu, Polskiego Stronnictwa Ludowego i osób bezpartyjnych.

- Piłsudski chciał, żeby szefem rządu był polityk o opcji centroprawicowej. Skulski nadawał się na kogoś, kto pośredniczył między Naczelnikiem Państwa a prawicą sejmową. W tej sytuacji politycznej rola premiera i jego rządu nie była znacząca – oceniał prof. Rafał Habielski. – Niewątpliwie czynnikiem odgrywającym istotną rolę kreatywną, jeśli chodzi o politykę wewnętrzną i zagraniczną, był Józef Piłsudski.

Kliknij w obrazek i poznaj historię wojny polsko-bolszewickiej:

src=" //static.prsa.pl/18c6af74-3478-4b75-bc41-37b63c3bea80.file"

Polityczny rozpad

Skulski wszedł w skład Rady Obrony Państwa i objął tekę ministra spraw wewnętrznych w rządzie Wincentego Witosa. Jednak jego zaplecze parlamentarne, Narodowe Zjednoczenie Ludowe, zaczęło kruszeć i się rozpadać. Skulski pojął, że jego polityczna kariera się kończy i zajął się biznesem.

W 1923 roku współtworzył Polskie Radio. Był jego prezesem aż do 1936 roku.

Tajemniczy koniec

Po agresji Niemiec na Polskę we wrześniu 1939 roku Skulski ewakuował się z Warszawy. Przedostał się do Pińska, który wkrótce został zajęty przez Sowietów. Były premier stał się obiektem zainteresowania NKWD.

Jego losy po aresztowaniu przez okupantów do dzisiaj nie są znane. Prawdopodobnie zginął w sowieckim więzieniu lub został rozstrzelany. 

bm

Czytaj także

14 lutego 1919. Wybuch wojny polsko-bolszewickiej

Ostatnia aktualizacja: 14.02.2021 06:00
Podpisanie rozejmu w Compiegne po I wojnie światowej nie oznaczało pokoju w Europie. Niebawem Stary Kontynent mogła zalać fala bolszewizmu, która jednak opór znalazła już w Polsce.
rozwiń zwiń

Czytaj także

99. rocznica Bitwy Warszawskiej 1920 roku. Zobacz serwis specjalny

Ostatnia aktualizacja: 15.08.2019 06:00
Dziś mija 99. rocznica decydującej bitwy wojny polsko-bolszewickiej. Określana mianem "cudu nad Wisłą" i uznawana za 18. przełomową bitwę w historii świata, zadecydowała o zachowaniu przez Polskę niepodległości i uratowaniu Europy przed bolszewizmem.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Bitwa Warszawska. Posłuchaj wspomnień świadków

Ostatnia aktualizacja: 15.08.2021 06:00
"Jest rzeczą prawdopodobną, że bitwa pod Warszawą ocaliła Europę Środkową i część Zachodniej przed przed fanatyczną tyranią sowiecką" – zapisał brytyjski dyplomata lord Edgar D’Abernon.
rozwiń zwiń