Historia

Oblężenie Sarajewa - miasto obrócone w gruzy

Ostatnia aktualizacja: 29.02.2024 05:50
Cztery lata trwał dramat mieszkańców Sarajewa. Cztery lata masakry ludności cywilnej i ostrzałów. Cztery lata tragedii. Oblężenie Sarajewa było najdłuższe i najbardziej krwawe w historii Europy po II wojnie światowej.
Ruiny na sarajewskim przedmieściu Grbavica i chłopiec na lufie zniszczonego rosyjskiego czołgu T-54. 1.04.1996 r.
Ruiny na sarajewskim przedmieściu Grbavica i chłopiec na lufie zniszczonego rosyjskiego czołgu T-54. 1.04.1996 r.Foto: PAP/EPA

28 lat temu, 29 lutego 1996, wojska serbskie odstąpiły od oblężenia Sarajewa. Podczas trwającej cztery lata blokady miasta zginęło prawdopodobnie 10 tys. osób, w tym 1,5 tys. dzieci.


Posłuchaj
01:05 odblokowanie 1995-09-17.mp3 Odblokowanie Sarajewa - fragment audycji Antoniego Szybisa i Andrzeja Grzybowskiego z cyklu "7 dni w kraju i na świecie" (PR, 25.09.1994)

 

Rozpad Jugosławii

W 1980 roku zmarł Josif Broz Tito, który od 1953 roku był prezydentem komunistycznej Jugosławii. Jego autorytet spajał wieloetniczne i wieloreligijne państwo. Następcy Tito nie byli w stanie poradzić sobie z napięciami wewnętrznymi, które rozsadzały kraj. Chęć samostanowienia podsycały przemiany w Europie Wschodniej w trakcie demontażu ZSRR i bloku wschodniego.

W 1991 roku niepodległość ogłosiły Chorwacja, Słowenia i Macedonia. Na początku 1992 roku w ich ślad poszła Bośnia i Hercegowina. Fakt ten nie został zaakceptowany przez Serbów, którzy stanowili niemal połowę ludności nowo powstałego państwa.

Oblężona stolica

Po ogłoszeniu niepodległości, 5 kwietnia 1992, w Sarajewie wybuchły walki między Serbami i Bośniakami. Zaczęło się także przejmowanie kontroli nad innymi bośniackimi miastami i miejscowościami. Wysiedlenia, plądrowanie, mordy i gwałty były na porządku dziennym.

Sarajewo zostało otoczone przez wojska serbskie szczelnym kordonem, odcięte od dostaw żywności i wody. Miasto było ostrzeliwane ponad 300 razy dziennie, na ulicach toczyły się walki.

Masakry ludności cywilnej

Podczas ostrzału rynku Markale 5 lutego 1994 roku zginęło około 70 cywilów, a ponad 190 osób odniosło obrażenia. Rok później w tym samym miejscu miała miejsce kolejna masakra: zabito 43 osoby.

- Ofiary to głównie cywile, którzy robili zakupy. Wyszli ośmieleni względnym spokojem w Sarajewie - informowało Polskie Radio w magazynie "7 dni w kraju i na świecie".


Posłuchaj
02:57 Markale 1995-09-03.mp3 Masakra na placu Markale, fragment audycji Antoniego Szybisa i Andrzeja Grzybowskiego (PR, 3.09.1994)

 


Posłuchaj
00:33 Sarajewo_znow walki_grozba onz 1994-09-25.mp3 W Sarajewie znów walki - gwałtowne starcia w stolicy Bośni - fragment audycji Antoniego Szybisa i Andrzeja Grzybowskiego z cyklu "7 dni w kraju i na świecie" (PR, 25.09.1994)

 


Posłuchaj
02:48 sarajewo_ sekretarz onz- plany 1994-12-04.mp3 Nieudana mediacja sekretarza generalnego ONZ Boutrosa Boutrosa-Ghali w Sarajewie, fragment audycji Antoniego Szybisa i Andrzeja Grzybowskiego (PR, 4.12.1994)

 

Wówczas siły międzynarodowe przystąpiły do działania. 30 sierpnia NATO i siły ONZ rozpoczęły ataki na serbskie pozycje wokół Sarajewa.

Zawieszenie broni podpisano w październiku 1995 roku. Dwa miesiące później podpisany został układ z Dayton oznaczający koniec wojny. Wojska serbskie odstąpiły od oblężenia 29 lutego 1996 roku.

bm

Zobacz więcej na temat: Sarajewo Bośnia Serbia
Czytaj także

Ratko Mladić aresztowany po szesnastu latach

Ostatnia aktualizacja: 26.05.2015 06:24
26 maja 2011, po szesnastu latach poszukiwań, aresztowano serbskiego zbrodniarza wojennego Ratko Mladicia. Znaleziono go w miejscowości Lazarevo na północy kraju, gdzie pod przybranym nazwiskiem ukrywał się w domu krewnego.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Sarajewo: 14 lat więzienia dla "pani życia i śmierci"

Ostatnia aktualizacja: 28.12.2017 14:20
Na 14 lat więzienia za zbrodnie wojenne skazał sąd w Sarajewie Chorwatkę Azrę Baszić, znaną jako "pani życia i śmierci". To najwyższy wymiar kary dla kobiety za zbrodnie wojenne popełnione podczas wojny w Bośni i Hercegowinie z lat 90. O wyroku dla Azry Baszić mówił w audycji Północ-Południe Tomasz Kowalczewski, były wieloletni korespondent Polskiego Radia na Bałkanach.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Kulisy spraw. 20 lat po nalotach NATO na Serbię

Ostatnia aktualizacja: 14.03.2019 21:30
- Wskutek nalotów z 1999 roku Serbia poniosła potężne straty nie tylko w ludziach. W czasie bombardowań zginęło kilka tysięcy osób, ale były też straty gospodarcze: zostało zniszczonych wiele zakładów i infrastruktura. Serbia cofnęła się gospodarczo o wiele lat – powiedziała w Polskim Radiu 24 dziennikarka Dominika Cosić.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Masakra w Srebrenicy. Największa zbrodnia w powojennej Europie

Ostatnia aktualizacja: 12.07.2024 05:45
12 lipca 1995 roku wojska bośniackich Serbów pod dowództwem gen. Ratko Mladicia dokonały masakry 8 tys. muzułmanów w bośniackiej enklawie. Ciała mężczyzn i chłopców chowano w masowych grobach. Identyfikacja ofiar trwa do dziś.  
rozwiń zwiń
Czytaj także

Rozpad Jugosławii i krwawe konflikty na Bałkanach

Ostatnia aktualizacja: 21.07.2019 20:59
Rozpad Jugosławii rozpoczął się już w latach 80., a potem Półwysep Bałkański opanowały krwawe konflikty. O nieistniejącym już państwie w Polskim Radiu 24 mówił Łukasz Kobeszko, publicysta "Nowej Konfederacji".
rozwiń zwiń